Ngày 13/10, Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành kết luận Hội nghị lần thứ tư về Đề cương tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng.
Theo lộ trình, năm 2026, các cơ quan phải hoàn thiện đề cương, phương pháp nghiên cứu, hệ thống chuyên đề, hướng dẫn và các điều kiện thực hiện. Giai đoạn 2027-2028 sẽ tiến hành khảo sát, tổng kết thực tiễn, đánh giá các mô hình thí điểm, xây dựng dự thảo Báo cáo tổng thể và lấy ý kiến. Năm 2029, báo cáo được tiếp thu, cập nhật, chỉnh lý và hoàn thiện.
Các kết quả nghiên cứu sau đó được bàn giao cho Tiểu ban Điều lệ Đảng Đại hội 15 khi cơ quan này được thành lập, để tiếp tục hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Trung ương xác định sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng là nhiệm vụ hệ trọng, phải tiến hành khoa học, dân chủ, khách quan, thận trọng, kết hợp tổng kết thực tiễn với nghiên cứu lý luận. Phạm vi, mức độ và nội dung sửa đổi phải dựa trên kết quả nghiên cứu, không ấn định trước nhưng cũng không né tránh những vấn đề mới phát sinh.
Mọi đề xuất phải giữ vững bản chất, mục tiêu, nền tảng tư tưởng và các nguyên tắc tổ chức, hoạt động cơ bản của Đảng, đặc biệt là nguyên tắc tập trung dân chủ. Điều lệ Đảng phải chặt chẽ, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ thực hiện và có tính ổn định lâu dài.
Việc nghiên cứu sửa đổi Điều lệ Đảng được đặt trong tổng thể công tác chuẩn bị Đại hội 15, gắn với tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, 40 năm thực hiện Cương lĩnh và các nhiệm vụ nghiên cứu lý luận lớn của nhiệm kỳ. Quá trình này cũng phải đồng bộ với việc nghiên cứu bổ sung, sửa đổi Cương lĩnh chính trị và Hiến pháp.
Một yêu cầu quan trọng là tổng kết thực tiễn từ cơ sở, đến từng chi bộ, đảng viên, phản ánh trung thực những khó khăn, vướng mắc trong thi hành Điều lệ Đảng. Nội dung tổng kết tập trung vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; phương thức lãnh đạo, cầm quyền; vận hành mô hình tổ chức mới và chính quyền địa phương hai cấp; phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực; quan hệ giữa tập thể, cá nhân và người đứng đầu.
Các vấn đề về công tác cán bộ, kiểm tra, giám sát, kỷ luật; chuyển đổi số, dữ liệu và tác động của khoa học, công nghệ đối với tổ chức, hoạt động của Đảng cũng thuộc diện nghiên cứu. Trung ương yêu cầu đánh giá cả những nội dung đang thí điểm và các vấn đề mới đặt ra trong thực tiễn.
Đại biểu dự phiên khai mạc Hội nghị Trung ương 4 khóa 14, sáng 5/10. Ảnh: Phạm Thắng
Trên cơ sở tổng kết, các cơ quan phải phân biệt rõ vướng mắc xuất phát từ Điều lệ Đảng, văn bản hướng dẫn thi hành hay quá trình tổ chức thực hiện, tránh đề xuất sửa Điều lệ đối với những vấn đề có thể giải quyết bằng quy định hoặc biện pháp thực thi.
Từng nội dung được xem xét theo bốn hướng: tiếp tục kế thừa quy định hiện hành; nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng; giao Trung ương quy định, hướng dẫn; hoặc tiếp tục tổng kết, thí điểm, kiểm chứng.
Trung ương nhấn mạnh chỉ đề xuất sửa Điều lệ Đảng đối với những vấn đề thật sự cần thiết, đã được thực tiễn kiểm nghiệm, có tính nguyên tắc, phổ biến, ổn định, khả thi và giá trị lâu dài. Những vấn đề chưa đủ cơ sở thực tiễn, còn ý kiến khác nhau hoặc thường xuyên biến động phải tiếp tục nghiên cứu, thí điểm trước khi xem xét.
Bộ Chính trị được giao chỉ đạo tiếp thu, hoàn thiện đề cương và tổ chức thực hiện, đồng thời lấy ý kiến rộng rãi, thực chất từ các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên, chuyên gia và nhà khoa học.
Vũ Tuân