Theo quyết định phê duyệt mạng trạm dừng nghỉ, trên tuyến cao tốc bắc-nam phía đông (CT.01, đã đưa vào khai thác hơn 2.000km) có 36 trạm dừng nghỉ, 7 trạm đã đưa vào khai thác trước năm 2024; có 29 trạm được đầu tư mới để khai thác đồng bộ trên tuyến cao tốc (trong đó, 24 trạm do Bộ Xây dựng là cơ quan chủ quản).
Trạm dừng nghỉ hầu hết chưa có trạm sạc
Theo rà soát của Cục Đường bộ Việt Nam, trên tuyến cao tốc bắc-nam phía đông, tại 7 trạm dừng nghỉ đã đưa vào khai thác trước năm 2024, mới chỉ có 2 trạm đã đầu tư trạm sạc dành cho xe điện là trạm Tây Ninh Bình (Km269+410 bên phải) lắp đặt và vận hành 24/24 vị trí; trạm Xuân Khiêm Ninh Bình (Km269+313 bên trái), lắp đặt và vận hành 12/26 vị trí sạc.
Năm trạm dừng nghỉ còn lại chưa có trạm sạc điện gồm: Hà Nội-Bắc Giang (2 trạm, Km120+200 phải tuyến, Km145+800 trái tuyến), Cầu Giẽ-Ninh Bình (một trạm, Km227 cả 2 bên), La Sơn-Hòa Liên (trạm Km1+200 trái tuyến giai đoạn 1), Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây (một trạm Km41+100 cả 2 bên), Bến Lức-Trung Lương (một trạm Km28+200 cả 2 bên).
Đối với 21 trên tổng số 24 trạm dừng nghỉ do Bộ Xây dựng là cơ quan chủ quản đã ký hợp đồng đầu tư kinh doanh, trong thiết kế đều có tối thiểu 10% vị trí đỗ xe có trạm sạc điện. Cụ thể, 9 trạm do Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) đầu tư gồm: trạm Mai Sơn-Quốc lộ 45 (Km327+900) đã vận hành 10 trụ sạc/bên (mỗi trụ 2 cổng sạc, tương đương mỗi bên có 20 vị trí đỗ sạc).
Tám trạm: Nghi Sơn-Diễn Châu, Diễn Châu-Bãi Vọt, Bùng-Vạn Ninh, Vạn Ninh-Cam Lộ, Quảng Ngãi-Hoài Nhơn (2 trạm), Vân Phong-Nha Trang, Nha Trang-Cam Lâm, theo thiết kế có 20-22 vị trí sạc/bên, hiện đang triển khai theo tiến độ các dự án, dự kiến sẽ hoàn thành trong năm nay.
Năm trạm do Liên danh FUTABUSLINE-Thành Hiệp Phát đầu tư gồm: Quốc lộ 45-Nghi Sơn, Hoài Nhơn-Quy Nhơn, Cam Lâm-Vĩnh Hảo, Vĩnh Hảo-Phan Thiết, Phan Thiết-Dầu Giây, theo thiết kế có 10-26 vị trí sạc/bên; hiện đang triển khai theo tiến độ các dự án, dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Các trạm dừng nghỉ còn lại như: Cần Thơ-Hậu Giang, Hậu Giang-Cà Mau, Quy Nhơn-Chí Thạnh thiết kế có 20 vị trí sạc/bên; Cam Lộ-La Sơn thiết kế có 10 vị trí sạc/bên; Vĩnh Hảo-Phan Thiết đã lắp đặt và vận hành 14/20 vị trí sạc dự kiến hoàn thành trong năm nay.
“Hai trạm dừng nghỉ do Công ty cổ phần Tập đoàn Xuân Khiêm đầu tư gồm: Trạm Hàm Nghi-Vũng Áng (tại Km534+310), đã lắp đặt và vận hành 12/34 vị trí sạc/bên; trạm Vũng Áng-Bùng (Km594+400), hiện đã lắp đặt và vận hành 12/36 vị trí sạc/bên. Nhà đầu tư Xuân Khiêm đã hợp tác với Công ty cổ phần Phát triển trạm sạc Toàn cầu (V-Green) để mở rộng mô hình "siêu trạm sạc" với quy mô thiết kế bổ sung tới 400 vị trí sạc điện (công suất 120-480 kW, hạ tầng điện 2x1500 kVA và điện mặt trời áp mái 1 MVA)”, ông Ngô Lâm, Phó Cục trưởng Đường bộ Việt Nam cho hay.
Tại các trạm dừng nghỉ Hậu Giang-Cà Mau, Quy Nhơn-Chí Thạnh, mỗi trạm thiết kế 20 vị trí sạc/bên, công suất 120 kW, chuẩn cổng sạc CCS2; hiện đang triển khai theo tiến độ các dự án, dự kiến hoàn thành trong năm 2026.
Trạm Vĩnh Hảo-Phan Thiết đã lắp đặt và vận hành 14/20 vị trí sạc, công suất 60-160 kW, chuẩn cổng sạc CCS2; đang triển khai theo tiến độ các dự án, dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Trạm Cần Thơ-Hậu Giang thiết kế 20 vị trí sạc/bên, công suất 120 kW, chuẩn cổng sạc CCS2, hiện đang triển khai theo tiến độ các dự án, dự kiến hoàn thành trong năm 2026...
Cũng theo ông Ngô Lâm, trên tuyến cao tốc bắc-nam phía tây (CT.02) hiện có 6 trạm dừng nghỉ được xác định vị trí xây dựng trên một số đoạn tuyến đã đầu tư hoặc đang chuẩn bị đầu tư. Các đoạn tuyến mới được quy hoạch và chưa đầu tư, việc xác định vị trí trạm dừng nghỉ cũng như bố trí vị trí sạc điện sẽ thực hiện khi lập dự án đầu tư và triển khai đồng thời với dự án để khai thác đồng bộ với tuyến đường.
Các tuyến đường cao tốc khác như: Hà Nội-Hải Phòng có 3 trạm (V23, V52, V77 cả bên phải và trái tuyến) đã lắp đặt và vận hành 68/136 vị trí sạc; Hà Nội-Thái Nguyên có trạm Km36 (2 bên), đã lắp đặt và vận hành 20/40 vị trí sạc.
Các tuyến đã khai thác chưa có trạm sạc gồm: Nội Bài-Lào Cai (6 trạm dừng nghỉ chưa có trạm sạc), Hải Phòng-Hạ Long-Vân Đồn-Móng Cái chưa có trạm dừng nghỉ và sạc điện; Láng-Hòa Lạc, Hà Nội-Bắc Ninh, Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột, Cam Lộ-Lao Bảo, Biên Hòa-Vũng Tàu cũng chưa có trạm dừng nghỉ.
Các tuyến cao tốc đang đầu tư xây dựng gồm Ninh Bình-Hải Phòng (3 trạm), Lạng Sơn-Cao Bằng (2 trạm), Vinh-Thanh Thủy (một trạm), Quy Nhơn-Pleiku-Lệ Thanh (2 trạm), Dầu Giây-Liên Khương (3 trạm), trạm sạc được thiết kế, đầu tư đồng bộ cùng trạm dừng nghỉ trong dự án.
Hoàn thiện hạ tầng trạm sạc điện theo quy chuẩn
Theo đánh giá của lãnh đạo Cục Đường bộ Việt Nam, việc hoàn thiện hạ tầng trạm sạc điện hiện vẫn đang gặp một số vướng mắc do các trạm dừng nghỉ đầu tư trước khi quy chuẩn có hiệu lực, phần lớn còn thiếu nhiều hạng mục, trong đó có hạ tầng sạc điện và cung cấp nhiên liệu xanh.
Hiện, các nhà đầu tư, kinh doanh trạm dừng nghỉ mới bắt đầu nghiên cứu, thiết kế để bổ sung theo quy chuẩn. Một số trạm dừng nghỉ có trạm sạc trước thời điểm quy chuẩn ban hành, chưa đáp ứng nhu cầu dùng chung của nhiều loại xe điện.
Mặt khác, hạ tầng nguồn điện và cấp điện trung/hạ thế phục vụ cho sạc điện tại trạm dừng nghỉ gặp khó khăn, một số trạm nằm xa khu dân cư, hạ tầng lưới điện khu vực chưa đáp ứng công suất lớn cho các trạm sạc nhanh (công suất 180-480kW), chi phí đầu tư đường dây và trạm biến áp lớn.
Các trạm do Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) quản lý trên tuyến Cầu Giẽ-Ninh Bình, Nội Bài-Lào Cai và Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây chưa triển khai được do đang giải quyết thủ tục về hợp đồng đối với các nhà đầu tư đang kinh doanh khai thác trạm dừng nghỉ trên tuyến.
Nhằm tháo gỡ khó khăn vướng mắc để khẩn trương triển khai đồng bộ hạ tầng sạc xe điện tại các trạm dừng nghỉ, Cục Đường bộ Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng có ý kiến với các địa phương, Ban quản lý dự án, các tổng công ty và nhà đầu tư kinh doanh trạm dừng nghỉ khẩn trương rà soát, bổ sung và hoàn thiện hạ tầng trạm sạc điện theo quy chuẩn.
Đối với 21 trạm dừng nghỉ đang xây dựng trên tuyến cao tốc bắc-nam phía đông, các nhà đầu tư khẩn trương đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành đồng bộ hạ tầng trạm sạc điện cùng các trạm dừng nghỉ trong năm 2026.
Với các dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc đang thực hiện, chủ đầu tư rà soát, bổ sung đầy đủ trạm dừng nghỉ, hạ tầng sạc điện và khẩn trương tổ chức thực hiện, hoàn thành đồng thời cùng dự án.
Các dự án do VEC là cơ quan chủ quản, cần khẩn trương tháo gỡ vướng mắc về thủ tục đầu tư để hoàn thiện ngay hạ tầng sạc điện.
Cục cũng đề nghị các địa phương, chủ đầu tư quan tâm phối hợp, hỗ trợ nhà đầu tư kinh doanh trạm dừng nghỉ về kết nối nguồn điện, bảo đảm đáp ứng nhu cầu sạc điện cho các phương tiện.
“Các bộ, ngành liên quan sớm nghiên cứu bổ sung quy hoạch và trách nhiệm đầu tư hạ tầng cấp điện cho trạm dừng nghỉ trên các tuyến đường cao tốc để đáp ứng kịp thời cho trạm sạc xe điện. Đồng thời, bổ sung quy hoạch hạ tầng cấp nhiên liệu xanh (CNG, LNG, Hydro) đối với các tuyến cao tốc huyết mạch như đường cao tốc bắc-nam phía đông và đường cao tốc bắc-nam phía tây", lãnh đạo Cục Đường bộ Việt Nam kiến nghị.
MINH TRANG