Tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cải tiến quy trình và kỹ thuật phát hành trái phiếu Chính phủ
Tính đến hết tháng 10/2026, quy mô thị trường trái phiếu Việt Nam đạt gần 35% GDP năm 2025. Trong đó, thị trường trái phiếu Chính phủ ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, giá trị tuyệt đối tăng 11% so với năm 2025, quy mô tương đương 22,7% GDP năm 2025.
Đáng chú ý, trái phiếu Chính phủ đã đóng góp khoảng 70% nhu cầu vốn của ngân sách Trung ương và tương đương 80% tổng huy động vốn trong nước của Chính phủ trong giai đoạn từ năm 2021 đến nay.
Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, kết quả này có được nhờ công tác phát hành trái phiếu Chính phủ được gắn kết chặt chẽ với điều hành ngân sách nhà nước, quản lý ngân quỹ và phối hợp với chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước.
"Việc này không chỉ đáp ứng nhu cầu huy động vốn cho ngân sách mà còn góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nguồn lực phục vụ tăng trưởng" - đồng chí Nguyễn Đức Chi nói.
Tuy nhiên, trước yêu cầu huy động vốn ngày càng lớn để thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế giai đoạn 2026-2030, thị trường trái phiếu Chính phủ vẫn cần tiếp tục được hoàn thiện cả về cơ chế phát hành, cơ sở nhà đầu tư và tính thanh khoản.
Mục tiêu không chỉ là huy động đủ vốn với chi phí hợp lý mà còn phải xây dựng được một thị trường có khả năng hình thành mức lãi suất chuẩn, thực sự đóng vai trò dẫn dắt đối với thị trường tài chính.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, trong giai đoạn 2026-2030, khi nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển ở mức cao, cơ chế phối hợp chính sách tiền tệ và tài chính cần được vận hành nhịp nhàng. "Đây là điều kiện quan trọng để vừa bảo đảm nguồn lực cho ngân sách nhà nước, vừa giữ ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế" - lãnh đạo Bộ Tài chính nhận định.
Để làm được điều đó, cần tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cải tiến quy trình và kỹ thuật phát hành trái phiếu Chính phủ, bảo đảm hoạt động phát hành chủ động, linh hoạt, phù hợp với nhu cầu huy động vốn của ngân sách nhà nước và diễn biến thị trường.
Theo đó, công tác phát hành cần được phối hợp chặt chẽ với quản lý ngân quỹ, đồng thời bảo đảm sự hài hòa giữa mục tiêu huy động vốn của ngân sách và diễn biến của thị trường tiền tệ. Việc huy động vốn với chi phí hợp lý phải đi đôi với giữ ổn định kinh tế vĩ mô, tránh tạo áp lực không cần thiết lên mặt bằng lãi suất thị trường.
Đồng chí Nguyễn Đức Chi cũng lưu ý, nếu lãi suất phát hành trái phiếu Chính phủ tăng lên để thu hút nguồn vốn, mặt bằng lãi suất trên thị trường tiền tệ cũng sẽ chịu tác động, trong khi Chính phủ đang đặt mục tiêu giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn. Vì vậy, cơ chế phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tiền tệ và tài chính có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Cùng với đó, việc điều hành linh hoạt ngân quỹ nhà nước tại các ngân hàng thương mại sẽ tiếp tục được triển khai, góp phần tạo vùng đệm thanh khoản cho thị trường. Lãnh đạo Bộ Tài chính cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước sớm xem xét đưa trái phiếu chính quyền địa phương vào danh mục giấy tờ có giá được sử dụng trong các giao dịch với Ngân hàng Nhà nước, qua đó tăng thanh khoản và sức hấp dẫn của loại trái phiếu này đối với nhà đầu tư.
Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước cần tiếp tục duy trì cơ chế phối hợp, đối thoại với các thành viên thị trường để kịp thời nắm bắt khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp tháo gỡ.
“Các hội nghị đối thoại cần được tổ chức thường xuyên, không chỉ dừng ở việc trao đổi, kiến nghị mà phải có kết luận cụ thể về các giải pháp thống nhất, phân công trách nhiệm và đánh giá kết quả thực hiện tại những kỳ tiếp theo” – Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi đề nghị.
Để trái phiếu Chính phủ thực sự có tính thanh khoản và lãi suất trở thành mức lãi suất chuẩn, có khả năng dẫn dắt thị trường, theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, cần sự phối hợp và chia sẻ trách nhiệm của nhiều chủ thể, từ Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, các nhà đầu tư và các nhà tạo lập thị trường.
Mở rộng thị trường trái phiếu chính quyền địa phương
Theo Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Đức Chi, cần tiếp tục phát triển đồng bộ thị trường sơ cấp và thứ cấp, cải thiện thanh khoản, hoàn thiện hoạt động giao dịch, đăng ký, lưu ký, thanh toán và bù trừ. Đáng chú ý, cần xây dựng đường cong lợi suất trái phiếu Chính phủ chuẩn với đầy đủ các kỳ hạn, tạo cơ sở hình thành lãi suất tham chiếu cho thị trường.
Đây là vấn đề đã được các thành viên thị trường kiến nghị nhiều lần, song việc triển khai trên thực tế vẫn chưa được như kỳ vọng. Do đó, các cơ quan, tổ chức liên quan cần phối hợp chặt chẽ để từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn, nâng cao chất lượng vận hành thị trường.
Một giải pháp quan trọng khác là tiếp tục phát triển cơ sở nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư tổ chức có tiềm lực tài chính và khả năng đầu tư dài hạn. Theo đó, cần thúc đẩy sự tham gia của các quỹ đầu tư, doanh nghiệp bảo hiểm, quỹ hưu trí và từng bước khuyến khích nhà đầu tư nước ngoài tham gia đầu tư dài hạn trên thị trường trái phiếu Chính phủ. Cùng với đó, cần chú trọng phát triển nhóm nhà đầu tư tổ chức, chuyên nghiệp; đối với nhà đầu tư cá nhân, cần khuyến khích tham gia gián tiếp thông qua các quỹ đầu tư.
"Việc mở rộng cơ sở nhà đầu tư không chỉ giúp tăng quy mô thị trường mà còn góp phần cải thiện thanh khoản, đa dạng hóa nhu cầu đầu tư và nâng cao khả năng hấp thụ lượng trái phiếu phát hành" - Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhận định.
Đề cập đến trái phiếu chính quyền địa phương, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, khuôn khổ pháp lý về phát hành loại trái phiếu này đã được hoàn thiện theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương trong huy động vốn phục vụ các dự án đầu tư công và phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn.
Việc phát hành trái phiếu chính quyền địa phương được đặt trong khuôn khổ nghị quyết của Quốc hội về dự toán và phân bổ ngân sách nhà nước hằng năm, đồng thời chịu sự quản lý, giám sát theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước. Quy mô phát hành, khả năng tài chính và tình hình ngân sách của từng địa phương đều được kiểm soát theo quy định.
Do đó, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi mong muốn các nhà đầu tư, tổ chức tín dụng và các thành viên thị trường quan tâm hơn đến sản phẩm trái phiếu chính quyền địa phương, góp phần đa dạng hóa hàng hóa trên thị trường và mở rộng các kênh huy động vốn cho đầu tư phát triển.
Đối với trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, đây tiếp tục là kênh huy động vốn quan trọng của các ngân hàng chính sách, trong đó có Ngân hàng Chính sách xã hội và Ngân hàng Phát triển Việt Nam. Các tổ chức phát hành chịu sự giám sát chặt chẽ của Chính phủ về quy mô, năng lực tài chính và trách nhiệm trong hoạt động phát hành trái phiếu.
Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi khẳng định, thị trường trái phiếu Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng, đóng góp tích cực vào sự phát triển của thị trường tài chính và nền kinh tế. "Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu vốn ngày càng lớn trong giai đoạn tới, thị trường cần tiếp tục được phát triển theo hướng quy mô lớn hơn, thanh khoản tốt hơn, hoạt động minh bạch và hội nhập sâu rộng hơn".
“Phát triển thị trường trái phiếu là nhiệm vụ cần sự đồng lòng, phối hợp của các cơ quan quản lý, nhà đầu tư, tổ chức phát hành và các thành viên thị trường. Những giải pháp đã được xác định cần sớm được triển khai thực chất, có kết quả cụ thể, qua đó nâng cao vai trò của thị trường trái phiếu Chính phủ trong huy động vốn cho ngân sách nhà nước, ổn định kinh tế vĩ mô và tạo nguồn lực phát triển đất nước”- lãnh đạo Bộ Tài chính kết luận.
GIANG KHÔI