Hoạt động bất thường diễn ra gần cơ sở hạt nhân ngầm của Iran

Một địa điểm được cho là cơ sở hạt nhân ngầm của Iran, nằm dưới lớp đá granit gần khu phức hợp Natanz, đang xuất hiện hoạt động xây dựng đáng chú ý trong năm 2026. Hình ảnh vệ tinh do Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, gọi tắt là CSIS, phân tích cho thấy khu vực núi Pickaxe có nhiều thay đổi mới. Những dấu hiệu này gồm đường sá được mở rộng, lối vào đường hầm được xây dựng, cùng các hạng mục gia cố được triển khai với quy mô đáng kể. Theo phân tích kéo dài sáu năm của CSIS, nhịp độ hoạt động tại núi Pickaxe tăng mạnh trong năm nay, khác biệt rõ so với nhiều giai đoạn trước đó. Hình ảnh công trình được chụp ngày 9/8/2026 bởi Satellogic, sau đó được CSIS sử dụng để đánh giá diễn biến tại khu vực nhạy cảm này. Núi Pickaxe nằm cách thủ đô Tehran khoảng 225 km về phía nam, tại vị trí từ lâu thu hút sự chú ý của giới tình báo quốc tế. Các chuyên gia CSIS nhận định cơ sở dưới núi có thể được Iran sử dụng cho một trong ba mục đích liên quan chương trình hạt nhân. Những khả năng được nêu gồm lắp ráp máy ly tâm, làm giàu uranium hoặc bảo vệ các hoạt động liên quan đến vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, các phân tích này chưa xác nhận trực tiếp chức năng thực tế của công trình, bởi phần quan trọng nhất nằm sâu dưới lòng đất. Núi Pickaxe từng được xem là địa điểm Iran có thể đưa máy ly tâm tới, theo nhận định của tình báo Israel được bài báo dẫn lại. Máy ly tâm giữ vai trò quan trọng trong quá trình làm giàu uranium, nên việc di chuyển thiết bị này xuống cơ sở ngầm có thể làm thay đổi cách đánh giá mối đe dọa. Dù vậy, nguồn tin không đưa ra bằng chứng công khai cho thấy các máy ly tâm đã thực sự được đưa vào bên trong núi. Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần đề cập khả năng tấn công địa điểm này, trong bối cảnh Washington quan tâm đến các cơ sở hạt nhân nằm sâu dưới lòng đất của Iran. Pickaxe được đánh giá là mục tiêu đặc biệt khó phá hủy, vì công trình được cho là nằm dưới lớp đá granit dày và chắc. Đặc điểm địa chất này có thể hạn chế khả năng tiếp cận của cả những loại bom xuyên phá hầm ngầm mạnh nhất trong kho vũ khí Mỹ. Mỹ từng sử dụng bom xuyên phá hạng nặng trong các cuộc tấn công nhằm vào một số cơ sở hạt nhân Iran hồi tháng 6/2025, theo nội dung bài viết của Tiền Phong. Tuy nhiên, một số cơ sở được cho là nằm quá sâu dưới lòng đất, vượt quá khả năng phá hủy của những vũ khí hiện có. Vì vậy, hiệu quả của một cuộc tấn công nhằm vào Pickaxe vẫn phụ thuộc vào độ sâu, cấu trúc công trình và vị trí thiết bị bên trong. Một nguồn thạo tin cho biết quân đội Mỹ có thể cân nhắc sử dụng một số loại bom lớn nhất trong kho vũ khí để tấn công Pickaxe Mountain. Chưa rõ những vũ khí này có đủ khả năng xuyên qua lớp đá sâu, tiếp cận cơ sở ngầm hoặc phá hủy thiết bị mà Iran có thể đã đưa xuống hay không. Sự thiếu chắc chắn này khiến mọi phương án quân sự cần được nghiên cứu kỹ, thay vì chỉ dựa vào quy mô hoặc sức công phá của bom. Trong bối cảnh hoạt động xây dựng tiếp tục được quan sát, Mỹ được cho là đang nghiên cứu các phương án mới nhằm đối phó với cơ sở ngầm sâu của Iran. Một nguồn tin nói với CNN rằng các đơn vị thuộc Bộ Chiến tranh Mỹ gần đây tổ chức một cuộc chạy đua lập kế hoạch cho những mục tiêu như vậy. Các diễn biến tại núi Pickaxe vì thế tiếp tục được theo dõi qua hình ảnh vệ tinh, trong khi chức năng thật sự của cơ sở vẫn chưa được xác nhận công khai.