Xin hỏi Thời Nay, anh họ tôi từng được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự vì đang học đại học nhưng sau đó thôi học giữa chừng thì có tiếp tục được tạm hoãn nữa hay không? (Nguyễn Văn Xuân, phường Lĩnh Nam, TP Hà Nội).
Thời Nay:
Điểm g Khoản 1 Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2019, 2025, 2026) quy định một trong những trường hợp được tạm hoãn gọi nhập ngũ là người đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông; đang được đào tạo trình độ đại học hệ chính quy thuộc cơ sở giáo dục đại học, trình độ cao đẳng hệ chính quy thuộc cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo.
Như vậy, điều kiện tạm hoãn trong trường hợp này gắn với việc công dân đang học và trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo.
Do đó, nếu một người trước đây được tạm hoãn gọi nhập ngũ vì đang học đại học nhưng sau đó thôi học giữa chừng, người này không còn thuộc trường hợp được tạm hoãn với lý do đang học đại học.
Tuy nhiên, việc thôi học không có nghĩa công dân chắc chắn không được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự trong mọi trường hợp.
Theo Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự, ngoài trường hợp tạm hoãn do đang học, pháp luật còn quy định nhiều trường hợp khác được tạm hoãn gọi nhập ngũ.
Vì vậy, nếu sau khi thôi học đại học, công dân vẫn thuộc một trong căn cứ tạm hoãn khác thì vẫn có thể được xem xét tạm hoãn theo quy định.
Lưu ý độ tuổi gọi nhập ngũ thông thường là từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi. Riêng công dân đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ vì học cao đẳng, đại học thì độ tuổi gọi nhập ngũ được kéo dài đến hết 27 tuổi. Do đó, tạm hoãn nghĩa vụ quân sự vì học đại học không phải là miễn nghĩa vụ quân sự. Khi không còn lý do tạm hoãn và vẫn trong độ tuổi gọi nhập ngũ, công dân vẫn có thể thuộc diện được gọi nhập ngũ theo quy định.
Nguyễn Văn Xuân, ở phường Lĩnh Nam, thành phố Hà Nội, gửi câu hỏi đến Thời Nay về người anh họ từng được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự để học đại học. Người này sau đó nghỉ học giữa chừng, khiến gia đình băn khoăn liệu việc tạm hoãn có tiếp tục được áp dụng hay không. Theo phần giải đáp được đăng trên Nhân Dân, câu trả lời phụ thuộc vào lý do tạm hoãn còn tồn tại hay không, cùng những căn cứ khác mà pháp luật quy định.
Điểm g, khoản 1, Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung vào các năm 2019, 2025 và 2026, quy định một số trường hợp được tạm hoãn gọi nhập ngũ. Trong đó có công dân đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông, hoặc đang theo học chính quy trình độ đại học, cao đẳng tại những cơ sở giáo dục phù hợp. Việc tạm hoãn vì học đại học hoặc cao đẳng chỉ áp dụng trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo.
Điều kiện này gắn trực tiếp với tình trạng đang học, chứ không chỉ với việc một người từng nhập học hoặc trước đây đã được tạm hoãn. Vì vậy, nếu người anh họ đã thôi học giữa chừng, người này không còn thuộc diện tạm hoãn với lý do đang học đại học. Nói cách khác, quyết định tạm hoãn trước đó không tự động kéo dài sau khi căn cứ học tập chấm dứt.
Tuy nhiên, nghỉ học không đồng nghĩa người đó chắc chắn mất mọi khả năng được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự. Điều 41 còn quy định những trường hợp tạm hoãn khác, ngoài trường hợp đang theo học tại cơ sở giáo dục. Nếu sau khi thôi học, người này vẫn đáp ứng một căn cứ khác được luật quy định, việc tạm hoãn vẫn có thể được xem xét.
Vì vậy, điều cần làm rõ không chỉ là người đó đã nghỉ học hay chưa, mà còn là hiện nay có thuộc trường hợp tạm hoãn nào khác hay không. Việc xem xét cần dựa trên tình trạng thực tế của công dân và các căn cứ cụ thể trong Điều 41, thay vì mặc nhiên cho rằng mọi trường hợp đều giống nhau. Bài giải đáp của Nhân Dân không nêu chi tiết hoàn cảnh riêng của người anh họ, nên kết luận còn tùy thuộc thông tin đó.
Một điểm quan trọng khác là tạm hoãn nghĩa vụ quân sự không đồng nghĩa với được miễn nghĩa vụ quân sự. Tạm hoãn chỉ áp dụng khi công dân thuộc căn cứ luật định, còn khả năng được gọi nhập ngũ vẫn có thể phát sinh khi căn cứ ấy không còn. Do đó, người đã nghỉ học không nên hiểu việc từng được tạm hoãn là bảo đảm sẽ không bị gọi nhập ngũ về sau.
Độ tuổi gọi nhập ngũ thông thường là từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi, theo thông tin trong phần giải đáp. Riêng công dân từng được tạm hoãn gọi nhập ngũ vì học cao đẳng hoặc đại học có thể thuộc diện gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi. Quy định về mốc tuổi này có nghĩa việc từng tạm hoãn do học tập có thể kéo dài khoảng thời gian xem xét gọi nhập ngũ.
Tóm lại, người thôi học giữa chừng không còn được tạm hoãn chỉ với lý do đang học đại học, nhưng vẫn có thể được xem xét nếu thuộc căn cứ tạm hoãn khác. Khi không còn lý do tạm hoãn và vẫn trong độ tuổi gọi nhập ngũ, công dân có thể thuộc diện được gọi theo quy định. Gia đình nên đối chiếu hoàn cảnh cụ thể với Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự, bởi câu trả lời phụ thuộc vào căn cứ pháp lý thực sự áp dụng.
