Gia đình ông Lê Văn Nhuần (56 tuổi, trú làng Bạc 1, xã Chư Prông) có 130 cây sầu riêng trên diện tích 1ha, được gia đình chăm sóc suốt 10 năm qua. Vườn cây bắt đầu cho thu hoạch từ năm 2023 và vụ năm 2025 đạt khoảng 13 tấn quả, mang về doanh thu khoảng 650 triệu đồng.
Đây là khoản thu lớn, giúp gia đình trang trải cuộc sống và tiếp tục đầu tư, chăm sóc vườn cây.
Thế nhưng, sau gần 2 tháng mưa liên tục, những cây sầu riêng xanh tốt nay héo úa, rụng lá, khô cành rồi chết dần. Bao công sức chăm sóc suốt nhiều năm đứng trước nguy cơ mất trắng.
“Từ khi sầu riêng bắt đầu có biểu hiện héo lá, tôi gần như ăn ngủ ngoài vườn để theo dõi, tìm cách cứu cây. Dù tôi đã liên hệ nhiều nơi để tìm phương pháp chữa trị, thậm chí bỏ ra số tiền lớn mua những loại thuốc tốt nhất nhưng vẫn khó lòng cứu vãn”, ông Nhuần chia sẻ.
Theo ông Nhuần, nếu cây còn khả năng phục hồi, ông sẽ cắt bỏ toàn bộ cành, chỉ giữ lại khoảng 30cm sát thân để cây nuôi mầm, tạo cành mới.
Tuy nhiên, để cây phục hồi, ra cành trở lại và tiếp tục cho quả, phải mất ít nhất 2 năm, vừa thất thu lại tốn thêm nhiều công sức, chi phí.
“Dù hy vọng cứu cây chỉ còn 1% nhưng còn nước thì còn tát. Đã 10 năm gắn bó với vườn sầu riêng, tôi không nỡ cắt bỏ. Chỉ mong cây có thể phục hồi, dù phải làm lại từ đầu tôi cũng chấp nhận. Chăm sóc suốt thời gian dài, giờ bỏ đi thì tiếc lắm”, ông Nhuần nói.
Thẫn thờ nhìn vườn sầu riêng gần 400 cây bị rụng lá, khô cành rồi chết, ông Trần Trọng Thủy (74 tuổi, trú thôn Hoàng Yên, xã Chư Prông) xót xa vì bao năm chăm sóc, đầu tư của mình.
Sau đợt mưa kéo dài, gần 400 cây sầu riêng của gia đình ông bị rụng lá, khô cành rồi chết, ước tính thiệt hại hơn 500 triệu đồng.
Trước nguy cơ vườn cây không thể phục hồi, ông Thủy buộc phải thuê người cắt bỏ những cây bị bệnh nặng, đồng thời trồng dặm cà phê để khắc phục một phần thiệt hại.
“Phá bỏ sầu riêng để trồng cây cà phê đồng nghĩa với việc làm lại từ đầu. Thời gian và chi phí tái canh cà phê là một vấn đề không nhỏ, tôi chưa biết lấy vốn từ đâu”, ông Thủy nói.
Nguy cơ mất trắng vườn sầu riêng
Tương tự, ông Lê Văn Thành (45 tuổi, trú thôn Hoàng Yên) có gần 300 cây sầu riêng 6 năm tuổi. Vụ mùa vừa qua, vườn cây cho thu hoạch khoảng 17 tấn quả, mang lại nguồn thu gần 1 tỷ đồng.
Sau trận mưa, vườn sầu riêng từng được kỳ vọng mang lại nguồn thu nhập cao, ổn định nay đã xác xơ, khô héo. Nhìn thành quả nhiều năm đầu tư, chăm sóc nay đứng trước nguy cơ mất trắng, ông Thành không khỏi xót xa.
“Vườn sầu riêng của gia đình tôi vừa bước vào những năm cho thu hoạch ổn định, chưa kịp thu hồi vốn thì nay đã trôi theo dòng nước. Những năm tiếp theo, chúng tôi biết lấy gì để trang trải cuộc sống và tái đầu tư”, ông Thành lo lắng.
Ông Ngô Anh Tuấn, chuyên viên Phòng Nông nghiệp - Hạ tầng xã Chư Prông, cho biết, theo thống kê sơ bộ của địa phương, khoảng 12ha sầu riêng tại thôn Hoàng Yên và làng Bạc 1 bị ảnh hưởng, với tình trạng héo lá, khô cành và chết cây. Trong số này, khoảng 1ha trồng thuần sầu riêng, diện tích còn lại trồng xen với cà phê
Theo nhận định ban đầu, mưa lớn kéo dài khiến đất bị úng nước, được cho là nguyên nhân khiến nhiều cây sầu riêng suy kiệt và chết. Đây là loại cây ưa nắng, không chịu được tình trạng úng nước kéo dài.