Mô hình “Hộp thư số Công đoàn” được triển khai tại các khu nhà trọ công nhân ở Đồng Tháp là một bước đổi mới đáng chú ý, giúp người lao động phản ánh kiến nghị thuận tiện hơn, đồng thời mở rộng hoạt động chăm lo, bảo vệ quyền lợi đoàn viên từ nhà máy đến khu dân cư.
Lắng nghe công nhân từ những khu nhà trọ
Tối 7/10/2026, tại Nhà Văn hóa Tân Lý Đông, xã Tân Hương, tỉnh Đồng Tháp, gần 80 công nhân tham gia chương trình “Gặp gỡ - Lắng nghe - Chia sẻ cùng công nhân khu nhà trọ” do Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) tỉnh tổ chức.
Không chỉ là cuộc gặp gỡ giữa cán bộ công đoàn với người lao động, chương trình còn mở ra không gian đối thoại trực tiếp về những vấn đề rất gần gũi trong cuộc sống công nhân.
Từ an toàn tài sản, việc đi lại sau ca đêm, nội quy nhà trọ đến tiền lương, bảo hiểm xã hội, điều kiện sinh hoạt và thủ tục hành chính, nhiều câu hỏi được công nhân thẳng thắn nêu ra. Đại diện LĐLĐ tỉnh, chính quyền và Công an xã Tân Hương trực tiếp lắng nghe, trao đổi, hướng dẫn giải quyết theo từng nhóm vấn đề.
Điểm mới tại chương trình là LĐLĐ tỉnh Đồng Tháp triển khai mô hình “Hộp thư số Công đoàn” tại 5 khu nhà trọ trên địa bàn xã Tân Hương, gần Khu công nghiệp Tân Hương.
Thông qua mã QR đặt tại khu nhà trọ, người lao động có thể sử dụng điện thoại thông minh để gửi ý kiến, kiến nghị, phản ánh hoặc chia sẻ tâm tư, nguyện vọng đến tổ chức Công đoàn. Các nội dung được tiếp nhận sẽ được công đoàn phối hợp với cơ quan, đơn vị liên quan hướng dẫn, giải đáp và xử lý theo thẩm quyền.
Với cách làm này, việc lắng nghe người lao động không chỉ giới hạn trong những buổi đối thoại định kỳ. Công nhân làm việc theo ca, ít có thời gian tham dự hội nghị hoặc ngại trình bày trực tiếp cũng có thêm một kênh để phản ánh những vấn đề phát sinh trong đời sống.
Đổi mới cách tiếp nhận, không để kiến nghị bị bỏ ngỏ
Từ mô hình tại Đồng Tháp, có thể thấy chuyển đổi số trong hoạt động công đoàn không nhất thiết bắt đầu bằng những hệ thống công nghệ phức tạp. Một mã QR được đặt đúng nơi công nhân sinh sống, gắn với cơ chế tiếp nhận và phản hồi rõ ràng, cũng có thể trở thành công cụ hữu ích để tăng kết nối giữa tổ chức Công đoàn với người lao động.
Thực tế, nhiều địa phương đang tìm cách mở rộng hoạt động công đoàn ra ngoài phạm vi nhà máy, doanh nghiệp.
Tối 28/9, LĐLĐ tỉnh An Giang phối hợp Công đoàn phường Mỹ Thới và các chủ nhà trọ tổ chức chương trình “Đến với nhà trọ công nhân”. Cùng với hoạt động giao lưu, tuyên truyền pháp luật, chương trình triển khai mô hình Tổ tự quản Nhà trọ công nhân 99. Đây là cách phát huy vai trò của người lao động trong xây dựng môi trường sống an toàn, đoàn kết, đồng thời tạo thêm đầu mối kết nối với tổ chức Công đoàn.
Tại Vĩnh Long, tháng 6/2026, các cấp công đoàn tổ chức hoạt động thăm hỏi, tặng quà, giao lưu tại khu nhà trọ thuộc xã Phú Quới, nơi tập trung đông công nhân Khu công nghiệp Hòa Phú. Trong chương trình, 50 đoàn viên, người lao động khó khăn được nhận quà và tham gia các hoạt động tuyên truyền pháp luật, phòng chống tội phạm.
Dù hình thức triển khai khác nhau, những hoạt động này đều hướng đến mục tiêu chung: đưa tổ chức Công đoàn đến gần hơn với cuộc sống thường ngày của công nhân.
Tại Gia Lai, trong quá trình chuẩn bị diễn đàn “Lắng nghe đoàn viên, người lao động nói” năm 2026, LĐLĐ tỉnh đặt yêu cầu các kiến nghị phải được tiếp nhận đầy đủ, xác định rõ nơi xử lý, thời hạn giải quyết và cơ quan chịu trách nhiệm. Đây cũng là nguyên tắc quan trọng để những mô hình tiếp nhận phản ánh trực tuyến phát huy hiệu quả.
Giá trị của “Hộp thư số” không nằm ở số lượng mã QR được lắp đặt, mà ở khả năng giải quyết những vấn đề người lao động phản ánh. Muốn vậy, cần có cán bộ phụ trách, quy trình phân loại thông tin, thời hạn phản hồi và cơ chế phối hợp giữa công đoàn với chính quyền, doanh nghiệp, cơ quan chức năng.
Bên cạnh đó, việc bảo vệ thông tin cá nhân, bảo đảm tính riêng tư cho người gửi phản ánh cũng cần được chú trọng, nhất là đối với những kiến nghị liên quan đến quan hệ lao động, tiền lương và điều kiện làm việc.
Trong dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, nhiệm kỳ 2026–2031, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tiếp tục nhấn mạnh việc đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng nắm bắt tình hình đoàn viên, người lao động và nhân rộng các mô hình tổ tự quản, khu nhà trọ công nhân văn minh, an toàn.
Từ những cuộc gặp gỡ trực tiếp đến “Hộp thư số Công đoàn”, phương thức lắng nghe người lao động đang từng bước được mở rộng. Khi mỗi phản ánh được tiếp nhận nghiêm túc, mỗi kiến nghị có địa chỉ giải quyết và mỗi khó khăn được quan tâm kịp thời, niềm tin của công nhân đối với tổ chức Công đoàn sẽ được củng cố.
Thành Nam