Việc Houthi kiểm soát hòn đảo được một quan chức quân sự cấp cao của chính phủ Yemen công nhận. Một quan chức của lực lượng Houthi tại Yemen cũng xác nhận thông tin này.
Các nhà phân tích cho rằng việc kiểm soát Mayun (còn được gọi là Perim) là một bước tiến quân sự đáng kể. Nếu Houthi củng cố vững chắc quyền kiểm soát, diễn biến này có thể làm thay đổi cục diện cuộc xung đột giữa nhóm vũ trang Houthi và các lực lượng được Ả rập Xê út hậu thuẫn tại Yemen. Điều này cũng đồng thời mang lại lợi ích cho Iran, nước hậu thuẫn Houthi, trong cuộc đối đầu rộng lớn hơn ở khu vực.
Vì sao đảo Mayun quan trọng?
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Vị trí đảo Mayun (Ảnh: Al Jazeera).
Mayun là hòn đảo núi lửa rộng 13km2, nằm ở trung tâm eo biển Bab al-Mandeb, hành lang hẹp ở phía nam, cửa ngõ dẫn vào biển Đỏ. Năm 2021, liên minh do Ả rập Xê út dẫn đầu chống Houthi cho biết họ có lực lượng hiện diện trên đảo.
Việc kiểm soát hòn đảo, nơi chia eo biển Bab al-Mandeb thành hai luồng hàng hải, giúp Houthi hiện có một tiền đồn trên thực địa ngay tại eo biển này.
Eo biển Bab al-Mandeb có vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động vận tải biển toàn cầu, bởi đây là cửa ngõ phía nam của biển Đỏ, trong khi kênh đào Suez nằm ở phía bắc. Huyết mạch này càng trở nên quan trọng đối với hoạt động hàng hải kể từ khi eo biển Hormuz ở Vùng Vịnh, phía bên kia bán đảo Ả rập, bị phong tỏa do cuộc chiến ở Iran hồi tháng 3.
Al Jazeera cho biết, Houthi cũng kiểm soát các khu vực xung quanh eo biển, trong đó có quần đảo Hanish và toàn bộ bờ biển Yemen bên biển Đỏ. Lực lượng Houthi đã giành được thành phố cảng Mocha trong tuần qua.
Wolfgang Pusztai, nhà phân tích về an ninh, chính sách và quốc phòng, cho rằng việc Houthi tiến công và kiểm soát toàn bộ bờ biển Yemen bên biển Đỏ đồng nghĩa lực lượng này hiện thực sự có khả năng đóng cửa mọi hoạt động hàng hải qua Bab al-Mandeb nếu muốn.
Điều đó mang lại cho lực lượng Houthi lợi thế lớn trong cuộc chiến tại Yemen với các lực lượng chính phủ được Ả rập Xê út hậu thuẫn. Diễn biến này cũng có lợi cho đồng minh Iran của Houthi trong cuộc đối đầu với Mỹ, khi giúp Tehran có thêm đòn bẩy đối với một điểm nghẽn hàng hải toàn cầu khác và khiến việc phong tỏa eo biển Hormuz của Iran “hiệu quả hơn nữa”, ông Pusztai nói với Al Jazeera.
Farea Al-Muslimi, nghiên cứu viên tại Chương trình Trung Đông và Bắc Phi của Chatham House, cho rằng diễn biến này phục vụ cả mục tiêu “trong nước” của Houthi lẫn vị thế đàm phán của Iran với Mỹ và thế giới về “những vấn đề khác, chứ không chỉ Yemen”.
Nút thắt mới ở Bab al-Mandeb
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Một cuộc duyệt binh của Houthi ở Yemen (Ảnh: NYT).
Houthi tuyên bố hoạt động vận tải biển nói chung tại biển Đỏ và Bab al-Mandeb sẽ an toàn, ngoại trừ những tàu có liên hệ với Ả rập Xê út, vốn sẽ bị lực lượng này phong tỏa.
Phát ngôn viên quân sự Houthi Yahya Saree cho biết lực lượng này sẽ tiếp tục chiến lược mà ông gọi là “bao vây để đáp trả bao vây” và “leo thang để đáp trả leo thang” nhằm vào Ả rập Xê út, nước đã phong tỏa các khu vực do Houthi kiểm soát ở Yemen.
Tuy nhiên, trước đây Houthi từng tấn công những tàu không có liên hệ với Ả rập Xê út trên vùng biển khu vực.
Từ tháng 11/2023 đến giữa năm 2025, Houthi đã tấn công hơn 100 tàu thương mại ở biển Đỏ. Houthi nói các cuộc tấn công nhằm vào những tàu có liên hệ với Israel hoặc các đồng minh của Israel, trong chiến dịch thể hiện sự ủng hộ đối với người Palestine tại Gaza.
Nếu Houthi một lần nữa mở rộng mục tiêu vượt ra ngoài các tàu của Ả rập Xê út, những vị trí mới mà lực lượng này kiểm soát có thể giúp họ dễ dàng tấn công các tàu đi qua khu vực hơn.
“Houthi có thể sẽ sử dụng tên lửa tầm ngắn thay vì pháo tầm xa để tấn công các tàu. Điều này khiến việc đi qua eo biển trở thành một hoạt động rất nguy hiểm nếu Houthi không cho phép", ông Pusztai nói.
Nhà kinh tế Javed Hassan cho rằng bất kỳ sự gián đoạn nào tiếp theo đối với hoạt động vận tải biển trên biển Đỏ sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với thị trường năng lượng toàn cầu vốn đang chịu nhiều sức ép.
Houthi có thể duy trì quyền kiểm soát hòn đảo?
Điều này sẽ phụ thuộc vào mức độ nỗ lực của các lực lượng chính phủ Yemen trong việc tái kiểm soát hòn đảo. Theo Andreas Krieg, phó giáo sư tại Đại học King’s College London, các lực lượng này được cho là đã nhanh chóng rút lui khi Houthi tiến về phía đảo.
Ông Krieg nói với Al Jazeera rằng Houthi đang ở vị thế thuận lợi để duy trì quyền kiểm soát đảo trong ngắn hạn nhờ kiểm soát các khu vực xung quanh. Tuy nhiên, “bản thân hòn đảo sẽ khó phòng thủ trước một cuộc đổ bộ trong dài hạn”, dù một chiến dịch như vậy “cũng sẽ là một hoạt động có rủi ro cao”.
“Điều then chốt sẽ là duy trì quyền kiểm soát các khu vực ven biển trên đất liền và vùng hậu phương của những khu vực đó”, ông nói thêm.
Farea Al-Muslimi, nghiên cứu viên tại Chương trình Trung Đông và Bắc Phi của Chatham House, cho rằng việc Houthi nhanh chóng tiến dọc bờ biển Đỏ và đổ bộ lên đảo Mayun không phải điều bất ngờ.
Ông cho rằng nguyên nhân là sự phối hợp chưa nhuần nhuyễn và trang bị vũ khí hạn chế của lực lượng chính phủ Yemen, trong khi Houthi đã có nhiều năm xây dựng lực lượng quân sự cũng như nhận được hỗ trợ từ Iran.