Lực lượng Houthi tấn công đoàn xe vận chuyển khí tài quân sự từ Ả rập Xê út đến căn cứ quân sự Al-Wadiah tại tỉnh Hadramout ở đông nam Yemen (Ảnh: THX).
Phát biểu trên đài truyền hình Geo News tối 8/9, Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan, ông Khawaja Asif, nhấn mạnh: "Nếu xảy ra hành động gây hấn vô cớ, hoặc tình trạng xung đột tại Yemen lan sang Ả rập Xê út, thì chắc chắn Hiệp ước Mecca sẽ có hiệu lực thi hành. Không cần phải nghi ngờ gì về điều đó. Chúng tôi chịu sự ràng buộc bởi các điều khoản của hiệp ước này, và... chúng tôi sẽ thực hiện đúng cam kết nếu cần thiết".
Hôm 8/9, lực lượng Houthi tiến hành một loạt cuộc tấn công vào miền Nam Ả rập Xê út. Riyadh cho biết ít nhất 73 người đã bị thương trong bối cảnh giao tranh leo thang tại Yemen giữa nhóm Houthi (có quan hệ mật thiết với Iran) và các lực lượng trung thành với chính phủ Yemen được Ả rập Xê út hậu thuẫn.
Hiệp ước Mecca: Một NATO phiên bản Trung Đông?
Các nhà lãnh đạo Ả rập Xê út, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan đã ký kết Hiệp ước Mecca vào tháng trước, cam kết tăng cường khả năng răn đe tập thể trước mọi hành động gây hấn.
Thỏa thuận này có điểm tương đồng với một quy định then chốt của NATO - theo đó, một cuộc tấn công nhắm vào bất kỳ thành viên nào cũng được coi là tấn công vào toàn bộ khối - mặc dù các cơ chế cụ thể để thực hiện cam kết này vẫn chưa được làm rõ.
Thỏa thuận này được thông qua trong bối cảnh 3 quốc gia đang phải đối mặt với những căng thẳng gia tăng trong khu vực, bao gồm những lo ngại về năng lực quân sự ngày càng mở rộng của Israel và ảnh hưởng ngày càng lớn của Iran trên khắp Trung Đông.
Theo Chỉ số Sức mạnh Quân sự Toàn cầu (Global Firepower Index), tổng lực lượng của 3 nước này bao gồm gần 1,4 triệu binh sĩ tại ngũ, khoảng 3.400 máy bay quân sự, 6.000 xe tăng và hơn 340 khí tài hải quân.
Giao tranh leo thang tại Yemen
Vào ngày 9/9, kênh truyền hình Al Masirah do Houthi điều hành đưa tin rằng máy bay chiến đấu của Ả rập Xê út thực hiện một loạt các cuộc không kích tại các tỉnh Marib, al-Jawf và Taiz ở Yemen.
Theo đó, 5 cuộc không kích đã nhắm vào quận Khab wa Sha’af thuộc tỉnh al-Jawf, 10 cuộc tấn công khác nhắm vào các khu vực thuộc quận Sirwah của tỉnh Marib, và 5 cuộc tấn công đánh vào khu vực al-Barh tại Taiz. Hiện chưa có bình luận nào từ phía lực lượng Ả rập Xê út.
Tình trạng giao tranh hiện nay đánh dấu sự leo thang nghiêm trọng nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn do Liên hợp quốc làm trung gian giúp chấm dứt các cuộc đụng độ quy mô lớn vào năm 2022.
Cuộc chiến tại Yemen bùng phát vào năm 2014 sau khi lực lượng Houthi chiếm giữ thủ đô Sanaa, dẫn đến việc một liên minh quân sự do Ả rập Xê út dẫn đầu tiến hành can thiệp quân sự vào năm sau đó.
Các nhà ngoại giao từng hy vọng lệnh ngừng bắn sẽ mở đường cho một giải pháp chính trị bền vững, nhưng những nỗ lực này đã bị đình trệ trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng do cuộc chiến của Mỹ và Israel nhắm vào Iran.
Giao tranh tái diễn vào tháng 7 khi lực lượng chính phủ Yemen tấn công sân bay do Houthi kiểm soát ở Sanaa, ngăn chặn việc hạ cánh của một máy bay đến từ Iran. Tiếp đó, vào tuần trước, lực lượng Houthi đã phát động một cuộc tấn công quy mô lớn, cố gắng tiến quân qua phía tây Taiz và phía nam Hodeidah, hướng tới thành phố cảng al-Makha (Mocha) và eo biển Bab al-Mandeb trên Biển Đỏ.
Lực lượng Houthi đã tuyên bố phong tỏa các tàu thuyền của Ả rập Xê út đi qua tuyến đường thủy này - vốn là hành lang huyết mạch cho hoạt động vận tải biển nối liền Biển Đỏ và vịnh Aden. Eo biển Bab al-Mandeb càng trở nên quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Ả rập Xê út kể từ khi Iran bắt đầu hạn chế tàu thuyền qua lại eo biển Hormuz ngay khi cuộc chiến của Mỹ và Israel nhắm vào nước này nổ ra.