Bữa cơm đơn sơ Lam nấu cho mẹ sau giờ tăng ca - Ảnh: NGỌC SANG
Học sinh giỏi tỉnh nhưng đường đời gập ghềnh: bỏ đại học
Cha mẹ chia tay và mẹ Lam rời Cà Mau lên Bình Dương làm công nhân. Lam ở lại quê cùng dì, làm thêm ở quán mì cay. Học Trường THPT Phan Ngọc Hiển (Cà Mau), Lam đoạt giải khuyến khích học sinh giỏi tỉnh môn ngữ văn lớp 11.
Năm 2024, Lam đạt 24,77 điểm tốt nghiệp, nhận học bổng của báo Tuổi Trẻ tiếp sức đến trường và có cơ hội học đại học tại Đà Nẵng.
Thế nhưng năm 2025, Lam bất ngờ gặp biến cố sức khỏe.
"Lúc đó ở một mình, bị hạ kali rồi ngã từ trên giường xuống đất, không thể tự đứng dậy hay cử động. Mình chỉ kịp kêu cứu, may được chủ trọ nghe thấy, đập cửa đưa đi viện", Lam nhớ lại.
Lam phải nằm viện gần hai tuần. Hay tin con gặp chuyện, mẹ Lam - bà Khuyển - xin nghỉ việc, ra Đà Nẵng chăm sóc con trai. Chi phí điều trị khiến gia đình phải vay mượn, tiền bạc gần như cạn kiệt.
Lam chăm sóc, xoa bóp cho mẹ sau những giờ làm việc vất vả - Ảnh: NGỌC SANG
Giấc mơ đại học đành gác lại nghiệt ngã, Lam trở về Bình Dương làm công nhân cùng mẹ.
"Nhà hết tiền nên mình không đi học nữa, quyết định đi làm luôn để phụ mẹ trả nợ", Lam kể.
Trong câu chuyện của Lam, chi tiết về người cha gần như không có nhiều. Cha bị khiếm thính, không thể nói chuyện. Sau khi cha mẹ chia tay, ông dần cắt liên lạc với các con. Những năm Lam lớn lên, phần lớn việc chăm lo gia đình đặt lên vai mẹ nên Lam thương mẹ nhiều.
Quyết định trở lại giảng đường năm 2026 vì một phát hiện
"Bốn cái Tết rồi ba mẹ con không về quê, ăn Tết ở nhà trọ luôn. Tiền nhà, tiền học, tiền xe cộ, ăn uống đủ thứ hết trơn, đâu có dư", bà Khuyển ngậm ngùi.
Mỗi ngày từ 6h sáng, mẹ Lam đã chuẩn bị rời phòng trọ đi làm. Hôm nào nhiều việc, bà trở về khi trời đã muộn. Tăng ca được thì tăng.
Thương mẹ vất vả, ngày nào không làm Lam còn tranh thủ nấu ăn để mẹ đi làm về có bữa cơm nóng. Ăn xong, Lam lại nhẹ nhàng xoa bóp đôi vai đã mỏi nhừ của mẹ.
Khi được hỏi nghỉ học hai năm đi làm có buồn không, Lam nói có, nhưng rồi Lam khẽ xua tay, tâm sự rằng lúc ấy gia đình đang khó khăn nên phải đi làm để đỡ đần mẹ.
"Đi làm có cực thật, nhưng chia sẻ được gánh nặng với mẹ thì thấy vui, vì đó cũng là trách nhiệm của mình", Lam nói.
Công việc lặp lại theo từng ca, hết ngày này sang ngày khác. Từ đó, Lam bắt đầu nghĩ nhiều hơn về tương lai.
Ở nhà máy, Lam nhận ra một công ty thường chỉ có một phần nhỏ người có cơ hội phát triển, thăng tiến được. Lam muốn mình đi ra cuộc đời rộng lớn hơn.
Thời gian rảnh, Lam tranh thủ tự học và tìm việc làm thêm để chuẩn bị cho chặng đường sắp tới - Ảnh: NGỌC SANG
Sau hơn 1 năm làm việc, hai mẹ con đã trả gần hết những khoản nợ, gánh nặng trước mắt vơi đi, Lam quyết định trở lại trường, học thêm một nghề và tìm một hướng đi lâu dài.
Lam chọn ngành kiểm toán tại Trường đại học Mở TP.HCM, với điểm xét tuyển học bạ 24,77. Trong đó, điểm toán 9,23, ngữ văn 8,67 và tin học 9,33.
Chạy 50 cây số đến trường và giấc mơ chiếc máy tính
Giờ đây, mỗi ngày Lam chạy gần 50km từ Bình Dương đến TP.HCM trên chiếc xe 50 phân khối mua trả góp.
Trở lại giảng đường, Lam vẫn canh cánh nỗi lo tiền bạc, nhẩm tính từng khoản học phí, ăn uống, đi lại, sách vở, mặc dù lúc đi làm Lam đã cố dành dụm, bỏ ống heo một khoản nhỏ.
Những ngày đầu nhập học, Lam dậy từ sớm, chạy gần 50km từ Bình Dương lên TP.HCM. Đường xa, nắng nóng, kẹt xe, tiền xăng cũng phải tính toán, nhưng Lam vẫn cố gắng đến trường.
Học phí ngành kiểm toán mà Lam theo học khoảng 35 triệu đồng mỗi kỳ. Theo tính toán của Lam, nếu làm thêm khoảng 6 tiếng mỗi ngày, thu nhập trung bình có thể đạt khoảng 5 triệu đồng một tháng.
Lam cũng may mắn nhận học bổng khuyến khích 50% học phí kỳ I của trường. Tuy nhiên, khoản hỗ trợ chỉ được hoàn lại vào cuối học kỳ II nên trước mắt vẫn phải tự xoay xở.
Ước mơ to lớn của Lam là có một chiếc laptop để học. Với sinh viên ngành kiểm toán, laptop là công cụ cần thiết, nhưng hiện vẫn là khoản tiền Lam chưa thể mua.
Lối vào căn trọ 1 triệu đồng chật hẹp, nhỏ và thiếu ánh sáng, nơi ba mẹ con Lam sinh sống mỗi ngày - Ảnh: NGỌC SANG
Mỗi suất học bổng, một cơ hội đổi đời
Lam từng được nhận học bổng nên hiểu một suất hỗ trợ có thể mở ra cơ hội lớn thế nào với sinh viên có hoàn cảnh khó khăn.
Sau gần hai năm tạm gác việc học, Lam trở lại giảng đường với nhiều khoản phải lo, song lần này đã có thêm động lực để bắt đầu lại và biết rõ mình muốn hướng đến điều gì.
"Mình muốn học, muốn có một nghề nghiệp ổn định và một ngày đủ khả năng để không ai còn vất vả như hôm nay", Lam nói.
Nữ sinh Krông Pa bốc xếp hàng từ chiều tối đến tinh mơ, không còn cha mẹ, tự tiến vào đại họcMẹ bỏ đi khi con gái còn đang khát sữa, cha vì phiền muộn tự tìm tới cái chết. 9 tuổi, đứa trẻ của Tây Nguyên đã ra đời kiếm tiền không để mình bà nội đơn độc, và dùng nghị lực hơn người tự mở cánh cửa vào đại học.