Hướng dẫn xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc

Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam vừa ban hành hướng dẫn xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc, nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đây được xem là khung định hướng để các địa phương tổ chức hoạt động sát thực tế, gắn với đời sống hằng ngày và mong muốn chính đáng của người dân. Tinh thần xuyên suốt là xây dựng cộng đồng từ cơ sở, nơi mỗi người dân không chỉ thụ hưởng kết quả mà còn trực tiếp tham gia, đóng góp và giám sát. Theo hướng dẫn, người dân được xác định là chủ thể trung tâm trong quá trình xây dựng khu dân cư, còn nội dung và tiêu chí cần linh hoạt theo điều kiện từng địa phương. Các hoạt động phải dễ nhớ, dễ hiểu, dễ thực hiện, đồng thời gắn với nhu cầu thiết thực, những cuộc vận động và phong trào thi đua đang triển khai. Kết quả không chỉ được nhìn qua con số hay báo cáo, mà còn phải căn cứ vào sự đồng tình, hưởng ứng, tham gia và mức độ hài lòng thực tế của nhân dân. Bốn nhóm nội dung trọng tâm gồm xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no và hạnh phúc, tạo thành định hướng chung cho nhiều hoạt động cộng đồng. Ở nhóm đoàn kết, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp vận động người dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cùng hương ước, quy ước cộng đồng. Tinh thần tương thân, tương ái được khuyến khích, để người dân hỗ trợ nhau, cùng bàn bạc, quyết định, tổ chức thực hiện và giám sát những công việc chung. Ban Công tác Mặt trận, các chi hội, chi đoàn, người có uy tín cùng những tổ, nhóm tự quản được giao vai trò quan trọng trong việc nắm tình hình tại cơ sở. Đây cũng là lực lượng tập hợp ý kiến, kết nối người dân và góp phần hóa giải mâu thuẫn ngay từ khu dân cư, trước khi phát sinh phức tạp. Cách làm này hướng tới một cộng đồng biết lắng nghe, tôn trọng khác biệt và giải quyết vấn đề bằng tinh thần hợp tác, trách nhiệm. Với mục tiêu xây dựng khu dân cư an toàn, hướng dẫn vận động người dân tham gia phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, chấp hành quy định về an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy, phòng chống thiên tai và dịch bệnh. Các địa phương được yêu cầu phát triển mô hình tự quản về an ninh trật tự, đồng thời chủ động phòng ngừa tội phạm, bạo lực, xâm hại và những nguy cơ mất an toàn. Sự bảo vệ này đặc biệt hướng tới phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật và các nhóm dễ bị tổn thương trong cộng đồng. An toàn khu dân cư không chỉ nằm ở việc phòng ngừa nguy hiểm, mà còn thể hiện qua môi trường sống sạch sẽ, cảnh quan xanh và không gian sinh hoạt lành mạnh. Vì vậy, người dân được vận động cùng giữ gìn vệ sinh môi trường, xây dựng đường làng, ngõ phố xanh, sạch, đẹp và nâng cao ý thức trong sinh hoạt hằng ngày. Những việc tưởng như nhỏ, khi được thực hiện thường xuyên và đồng đều, sẽ tạo nền tảng cho một cộng đồng đáng sống hơn. Ở nhóm xây dựng khu dân cư ấm no, hướng dẫn đặt trọng tâm vào phát triển kinh tế, tạo việc làm, học nghề, khởi nghiệp và chuyển đổi sinh kế phù hợp với từng địa bàn. Các nguồn lực cần được kết nối để chăm lo hộ nghèo, hộ cận nghèo và người có hoàn cảnh khó khăn, trong đó ưu tiên hỗ trợ sinh kế, tăng khả năng tự chủ và hướng tới giảm nghèo bền vững. Người dân cũng cần được tạo điều kiện tiếp cận giáo dục, y tế, việc làm, nhà ở, bảo hiểm và các chính sách an sinh xã hội thiết yếu. Khu dân cư hạnh phúc được vun đắp bằng những hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, khuyến học và khuyến tài phù hợp với điều kiện từng nơi. Hướng dẫn đề cao gia đình hòa thuận, tiến bộ, hạnh phúc, đồng thời khuyến khích quan hệ láng giềng thân thiện, nghĩa tình và sự quan tâm tới những người cần hỗ trợ. Các địa phương sẽ thí điểm mô hình tại nhiều địa bàn, chú ý khu vực biên giới, hải đảo và nơi khó khăn, sau đó đánh giá, rút kinh nghiệm, nhân rộng cách làm hiệu quả. Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh có trách nhiệm cụ thể hóa khung tiêu chí thành thang điểm, với tổng mức tối đa 100 điểm cho bốn tiêu chí. Việc đánh giá kết quả được thực hiện định kỳ, bảo đảm quá trình triển khai có theo dõi, kiểm tra và điều chỉnh phù hợp với thực tế. Sau 5 năm, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ tổ chức đánh giá, biểu dương, khen thưởng các khu dân cư tiêu biểu trên toàn quốc, góp phần lan tỏa những cộng đồng đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc, theo thông tin từ Thanh Niên.