Đây là hướng đi sáng tạo để nâng cao giá trị thương hiệu cam Cao Phong.
Nâng tầm giá trị cây trồng
Hợp tác xã 3T Farm Cao Phong được thành lập từ năm 2018. Qua tám năm kiên trì và tâm huyết, đến nay thương hiệu 3T Farm Cao Phong đang tạo dựng được giá trị và nâng tầm thương hiệu ngày càng phát triển.
Chị Vũ Thị Lệ Thủy, Giám đốc Hợp tác xã 3T Farm Cao Phong cho biết, hợp tác xã có 15 thành viên với tổng diện tích cam 21 ha. Các thành viên trong hợp tác xã có cam kết hằng năm với hợp tác xã là toàn bộ diện tích cam không phun thuốc diệt cỏ mà nuôi cỏ trong vườn. Khi kiểm nghiệm phát hiện cam có tồn dư, hộ trồng sẽ phải tự bỏ chi phí kiểm nghiệm và không được thu hoạch. Quyền lợi được hưởng khi thống nhất được loại phân bón nào thì hợp tác xã sẽ đứng ra đi mua để giảm chi phí về giá thành, được bao tiêu 100% cho các giống cam (cam loại 1, loại 2 và loại 3) với giá thu mua cam kết cao hơn mặt bằng chung từ 10 đến 15%. Trên thực tế, trong bốn năm vừa qua, giá cao hơn 15% và được thu hoạch hết trong mùa vụ, không nhà nào bị tồn, ế.
Hợp tác xã 3T Farm Cao Phong đã đầu tư hệ thống máy móc hiện đại, nổi bật là hệ thống máy sấy lạnh, trong đó phải kể đến máy cô đặc chân không dùng cho sản phẩm mứt cam được chế biến ở nhiệt độ thấp (từ 40-50°C) giữ nguyên được màu sắc đặc trưng, hương thơm tự nhiên và giá trị dinh dưỡng của quả cam. Thành phẩm sau khi đóng lọ có thể bảo quản lâu mà vẫn bảo đảm chất lượng. Cùng với đó, hệ thống sấy lạnh được thiết kế theo chu trình khép kín, giúp loại bỏ sự phụ thuộc vào nhiệt độ và độ ẩm môi trường. Cam sau khi được thu hoạch, sục rửa bằng ozone, sẽ được cắt lát, loại bỏ hạt và đưa vào lò sấy. Quy trình này bảo đảm từng lát cam giữ được màu sắc, mùi vị, đồng thời giữ lại dưỡng chất cho sản phẩm trà detox cam, một trong những sản phẩm chủ lực của hợp tác xã. Mô hình sản xuất của Hợp tác xã 3T Farm Cao Phong luôn kiên định với phương châm sản xuất sạch, hướng tới phát triển bền vững.
Hiện nay, Hợp tác xã 3T Farm Cao Phong đang có hai sản phẩm chế biến là mứt cam đạt OCOP 3 sao và trà detox cam đạt OCOP 4 sao. Năm 2025, hợp tác xã đã có được hai chứng nhận ISO 22000 vệ sinh an toàn thực phẩm và chứng nhận Halal theo quy trình canh tác bảo đảm trong nước và đang hướng tới sản phẩm xuất khẩu chế biến cam.
Theo bà Thủy, dự kiến tháng 11/2026 này, hợp tác xã sẽ hoàn thành đề án đưa AI vào sản xuất cam. Trước đây, hợp tác xã đã đầu tư ứng dụng công nghệ sơ chế cam, nhưng lần này AI sẽ được ứng dụng ngay từ trồng trọt, chăm sóc, chế biến, nhất là AI phân biệt được độ ngọt của quả cam với tỷ lệ đồng đều đạt được hơn 90%.
Gắn với du lịch trải nghiệm
Mô hình sản xuất cam gắn với du lịch bền vững đang mở ra một hướng đi mới đối với một số thành viên trong Hợp tác xã 3T Farm Cao Phong. Ông Đỗ Ngọc Hà tại thôn Lãi cho biết: “Gia đình tôi tham gia Hợp tác xã 3T Farm Cao Phong từ năm 2021. Việc tham gia hợp tác xã sẽ được bảo đảm giá bán ổn định hơn ngoài thị trường và thương hiệu được nhiều tỉnh, thành phố biết đến. Đặc biệt, xác định hướng sản xuất cam gắn với du lịch, chúng tôi phải áp dụng các quy trình chăm sóc nghiêm ngặt như trồng cam hữu cơ để thu hút du khách đến trải nghiệm”. Vừa qua, hộ ông Hà đã xây dựng ngôi nhà sàn với diện tích hơn 200 m² ngay cạnh vườn cam để phục vụ du khách tới nghỉ ngơi sau khi trải nghiệm vườn cam. Du khách đến tham quan sẽ được trải nghiệm chụp ảnh vườn cam, cắt cam, thưởng thức cam và các món ăn ẩm thực của núi rừng Tây Bắc. Được biết, mỗi năm, hộ gia đình nhà ông Hà thu nhập hơn 300 triệu đồng sau khi trừ chi phí.
Anh Lương Văn Thảo, thành viên Hợp tác xã 3T Farm Cao Phong ở thôn Má 1, xã Thung Nai cho biết: “Từ khi áp dụng mô hình trồng cam gắn với du lịch, gia đình tôi mỗi năm bán được hàng chục tấn tại vườn. Vụ vừa rồi, vườn cam của tôi đón nhiều đoàn khách du lịch đến tham quan trải nghiệm. Tôi sẽ tiếp tục đầu tư thêm các dịch vụ kèm theo, hướng tới phát triển bền vững nông nghiệp gắn với du lịch để nâng cao giá trị kinh tế hộ gia đình”.
Được biết, hợp tác xã đang có kế hoạch thực hiện đề án du lịch trải nghiệm vườn cam 3T Farm và hướng tới xây dựng làng du lịch cam áp dụng quy trình sản xuất an toàn để phục vụ người mua và du khách. Mục tiêu của hợp tác xã cùng với định hướng chung của tỉnh Phú Thọ là ưu tiên phát triển nông nghiệp và du lịch nông nghiệp để tạo giá trị gia tăng và ứng dụng công nghệ số vào trồng trọt và sản xuất cam.
Chi cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Hồng Yến cho biết: Hợp tác xã 3T Farm Cao Phong là một trong số ít cơ sở sản xuất cam đã hình thành được chuỗi sản xuất đa giá trị từ cây cam. Hiệu quả kinh tế đem lại không chỉ từ sản phẩm tươi sống truyền thống mà còn đến từ các sản phẩm chế biến, hoạt động trải nghiệm vườn cam. Đây cũng là cơ sở sản xuất mạnh dạn đổi mới, luôn tìm tòi học hỏi ứng dụng những tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất; gắn được trách nhiệm của người sản xuất với sản phẩm của mình tạo ra; gắn được trách nhiệm của hợp tác xã với các thành viên. Hoạt động sơ chế đóng gói của hợp tác xã cũng là điểm nổi bật, khi đầu tư được hệ thống sơ chế, đóng gói, truy xuất nguồn gốc, bảo đảm chất lượng, mẫu mã... giúp nâng giá trị sản phẩm cao hơn 25 đến 30% so với sản phẩm cùng loại. “Chúng tôi mong muốn chính quyền địa phương cùng cơ quan chức năng cùng vào cuộc để có thêm nhiều Hợp tác xã 3T Farm... Đây cũng chính là định hướng và yêu cầu trong kế hoạch phát triển cây ăn quả có múi bền vững mà Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ mới ban hành”, Chi cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết thêm.
Bài và ảnh: TRẦN HẢO