Vụ án kéo dài nhiều năm, liên quan đến hàng trăm nền đất tại Khu dân cư phường Hiệp Bình Chánh, TP Thủ Đức cũ (còn gọi là Khu dân cư Sông Đà). Xử sơ thẩm, TAND TPHCM tuyên phạt ông Lưu Quang Lãm tù chung thân về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; ông Ngô Xuân Trường 14 năm tù về tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.
Sau bản án, bị cáo Lãm cùng các bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan kháng cáo.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Bị cáo Ngô Xuân Trường (trước) và bị cáo Lãm (áo trắng, được tại ngoại) tại phiên tòa (Ảnh: T.C.).
Tại phiên tòa phúc thẩm, HĐXX nhận định quá trình giải quyết vụ án ở cấp sơ thẩm còn nhiều thiếu sót, chưa làm rõ bản chất các giao dịch chuyển nhượng đất, việc sử dụng tài sản đã bán cho người dân để bảo đảm các khoản vay và trách nhiệm của những người liên quan.
Đối với ông Ngô Xuân Trường, tòa cho rằng việc xác định chủ thể bị xâm phạm quyền sở hữu và định tội danh chưa phù hợp với bản chất hành vi.
Theo hồ sơ, ông Trường khai việc ký hợp đồng chuyển nhượng đất cho một số cá nhân thực chất nhằm bảo đảm hoặc thanh toán các khoản vay. Tuy nhiên, lời khai của những người liên quan về bản chất giao dịch còn mâu thuẫn. Vì vậy, cần làm rõ ý chí của các bên khi giao kết, việc giao nhận tiền, mục đích xác lập hợp đồng và thời điểm phát sinh ý thức chiếm đoạt (nếu có). Đây là căn cứ để xác định hành vi của ông Trường cấu thành tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.
Đối với ông Lưu Quang Lãm, HĐXX cho rằng cần làm rõ trách nhiệm của các doanh nghiệp được bảo lãnh vay vốn và những người liên quan tại các tổ chức tín dụng trong quá trình thẩm định, tiếp nhận tài sản thế chấp, ký hợp đồng bảo đảm và giải ngân.
Từ đó, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TPHCM chấp nhận một phần kháng cáo của bị cáo Lưu Quang Lãm và các bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; đồng thời hủy toàn bộ bản án sơ thẩm của TAND TPHCM để điều tra, truy tố, xét xử lại.
Theo nội dung vụ án, Công ty Đại Hải là chủ đầu tư dự án Khu dân cư phường Hiệp Bình Chánh, TP Thủ Đức cũ.
Trong quá trình điều hành công ty, ông Ngô Xuân Trường (nguyên Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Công ty Đại Hải) bị xác định đã chuyển nhượng trùng 17 nền đất tại dự án cho nhiều cá nhân, tổ chức. Dù các nền đất này đã được chuyển nhượng cho người khác trước đó, ông Trường vẫn tiếp tục ký hợp đồng chuyển nhượng để cấn trừ các khoản nợ, với tổng số tiền liên quan 36 tỷ đồng.
Trong khi đó, ông Lưu Quang Lãm (nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Đại Hải) bị xác định đã sử dụng 115 thửa đất thuộc dự án Khu dân cư Hiệp Bình Chánh và Khu dân cư Sông Đà, vốn đã chuyển nhượng cho người dân, để thế chấp, bảo lãnh cho 6 doanh nghiệp vay vốn tại các tổ chức tín dụng.
Tổng số tiền các khoản vay được bảo lãnh hơn 208,6 tỷ đồng. Đến thời điểm xác minh, 6 doanh nghiệp còn nợ hơn 173 tỷ đồng, chưa tính lãi phát sinh.