Theo báo cáo mới công bố của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh chóng và mức sống gia tăng đang thúc đẩy nhu cầu năng lượng của Đông Nam Á.
Mười năm qua, tiêu thụ năng lượng bình quân đầu người của khu vực tăng gần 30%. Dự báo đến 2030, nhu cầu tăng trung bình 5,4% mỗi năm, chủ yếu phục vụ làm mát, trung tâm dữ liệu và công nghiệp.
Tuy nhiên, IEA đánh giá Đông Nam Á đang trong tình thế khó khăn, do chi phí năng lượng leo thang. Khi xung đột Iran bước sang tháng thứ bảy, tổ chức này cảnh báo an ninh năng lượng khu vực sẽ nghiêm trọng hơn, bởi nhu cầu điện tăng nhanh hơn tốc độ mở rộng nguồn cung.
"Đông Nam Á là một trong những khu vực năng động nhất thế giới, nhu cầu năng lượng ngày càng lớn để phục vụ tăng trưởng nhưng đang đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh năng lượng toàn cầu ngày càng bất định", Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol, nhận định.
Để củng cố an ninh năng lượng khu vực, IEA cho rằng các nước Đông Nam Á nên tăng cường chia sẻ điện với nhau và đa dạng hóa nguồn cung. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, các quốc gia thành viên đối mặt với nhiều trở ngại, từ bất ổn địa chính trị đến sự khác biệt trong mô hình thị trường năng lượng. Những rào cản này có thể khiến khu vực tiếp tục dễ tổn thương trước các cú sốc năng lượng.
Không giống các láng giềng Đông Á như Nhật Bản và Hàn Quốc, các nước Đông Nam Á có nguồn dự trữ năng lượng hạn chế và ít nguồn lực hơn để ứng phó với khủng hoảng. Để cầm cự, một số phải chuyển sang chế độ ưu tiên năng lượng khẩn cấp nhằm tiết kiệm nguồn cung, tăng dùng than và mua thêm dầu thô Nga.
Một ngôi nhà lắp điện mặt trời ở Kawit, Philippines ngày 26/6. Ảnh: Reuters
Cuộc khủng hoảng cũng đã thúc đẩy loạt chính sách mới hướng tới năng lượng sạch hơn, từ các thỏa thuận về điện hạt nhân, trợ cấp điện mặt trời đến ưu đãi mua xe điện. Theo Amy Kong, chuyên gia Zero Carbon Analytics, những biện pháp này có thể giúp đa dạng hóa ngành năng lượng khu vực. "Chiến sự Iran đã khiến các chính phủ phần nào phải nhìn thẳng vào thực tế", bà nói.
IEA kêu gọi Đông Nam Á tiếp tục đa dạng hóa nguồn và tuyến cung ứng năng lượng, tận dụng thêm các nguồn năng lượng nội địa, đẩy nhanh điện khí hóa và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.
Ông Putra Adhiguna, Giám đốc điều hành Energy Shift Institute tại Jakarta cho rằng Đông Nam Á đang đứng trước ngã rẽ và cần tăng tốc hành động. "Khu vực cần những thay đổi quyết liệt hơn nhiều trong cách thực hiện chuyển dịch năng lượng và đa dạng hóa các nguồn truyền thống", ông nói.
Phiên An (theo AP)