Iran cảnh báo cơ sở hạ tầng Trung Đông không an toàn

Ngày 29/9, Mohammad Bagher Ghalibaf, Trưởng đoàn đàm phán Iran kiêm Chủ tịch Quốc hội nước này, đưa ra cảnh báo cứng rắn về an ninh các cơ sở hạ tầng tại Trung Đông. Ông nói trên truyền hình nhà nước rằng không cơ sở hạ tầng nào trong khu vực có thể được bảo đảm an toàn nếu an ninh của Iran không được bảo đảm. Tuyên bố được đưa ra khi Tehran đang chờ Washington phản hồi về kế hoạch mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược của thế giới. Theo ông Ghalibaf, nếu Iran không thể xuất khẩu dầu, các quốc gia khác trong khu vực cũng sẽ không thể duy trì hoạt động xuất khẩu của mình. Ông nhấn mạnh việc không bảo đảm an ninh cho Iran sẽ khiến hạ tầng khu vực không an toàn, trong bối cảnh căng thẳng liên quan đến eo biển vẫn chưa được giải quyết. Phát biểu này diễn ra song song với những nỗ lực ngoại giao nhằm khai thông tuyến đường biển, nơi hoạt động vận tải thương mại đang bị gián đoạn. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Qatar đã đưa ra một số đề xuất, thảo luận với phía Iran rồi chuyển các vấn đề liên quan tới Mỹ. Tehran hiện chờ phản hồi chính thức từ Washington, trong khi trọng tâm trao đổi giữa các bên vẫn là việc mở lại eo biển Hormuz. Theo ông Araghchi, quyết định mở lại tuyến hàng hải phụ thuộc vào một số điều kiện Iran đã chuyển tới phía Mỹ. Theo những thông tin được công bố về đề xuất của Tehran, Iran yêu cầu ngừng bắn trong bảy ngày trên toàn khu vực và chấm dứt phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng Iran. Các điều kiện còn bao gồm nới lỏng biện pháp trừng phạt nhằm vào ngành dầu mỏ và giải tỏa một số tài sản Iran đang ở nước ngoài. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ đề xuất, nhưng các cuộc tiếp xúc thông qua trung gian vẫn tiếp tục. Iran duy trì lệnh phong tỏa hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel bùng phát vào cuối tháng 2. Trước khi xung đột nổ ra, tuyến hàng hải quan trọng này chuyên chở khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới. Trong khi đó, Mỹ áp dụng phong tỏa đối với các cảng Iran nhằm ngăn Tehran xuất khẩu dầu. Washington và Tehran hiện đưa ra những đánh giá khác nhau về tình trạng hoạt động của eo biển Hormuz, làm nổi bật khoảng cách giữa hai bên. Mỹ cho rằng một lượng dầu vẫn được vận chuyển qua tuyến hàng hải, còn Iran khẳng định eo biển vẫn đóng cửa. Ngày 29/9, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran bác bỏ tuyên bố của Mỹ, cho rằng một số tàu chở dầu đi qua không có nghĩa tuyến đường đã mở lại hoàn toàn. Trong một diễn biến liên quan, theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, hai phi đội máy bay chiến đấu Mỹ đã được điều tới căn cứ không quân Ovda ở miền Nam Israel. Những máy bay này gia nhập lực lượng Mỹ đã hiện diện tại căn cứ, trong bối cảnh Washington đang điều chuyển lực lượng tại Trung Đông. Các nguồn tin an ninh Israel được truyền thông nước này dẫn lời cho biết việc triển khai chưa được xem là dấu hiệu Mỹ tăng cường lực lượng để đối phó Iran. Quy mô lực lượng Mỹ hiện diện tại Israel được cho là vẫn thấp hơn đáng kể so với thời điểm trước khi xung đột bùng phát hồi tháng 2. Thông tin điều chuyển máy bay vì vậy được đặt trong bối cảnh hoạt động bố trí lực lượng rộng hơn của Mỹ tại Trung Đông, theo các nguồn tin Israel. Những diễn biến quân sự này xuất hiện khi các kênh trung gian vẫn thúc đẩy trao đổi, còn Tehran tiếp tục chờ phản hồi của Washington về điều kiện mở lại eo biển. Bài viết của VietnamPlus, cơ quan thuộc TTXVN, cho thấy vấn đề Hormuz gắn chặt với xuất khẩu dầu, an ninh khu vực và những yêu cầu đàm phán giữa Iran với Mỹ. Trong khi Iran khẳng định eo biển chưa mở lại hoàn toàn, Washington cho rằng dầu vẫn được vận chuyển, còn đề xuất của Tehran đã bị Tổng thống Trump bác bỏ. Các cuộc tiếp xúc vẫn tiếp diễn, nhưng bài viết không nêu thời điểm có phản hồi chính thức từ Mỹ hay kết quả cụ thể của những nỗ lực ngoại giao.