Iran có thể đã bắn hạ UAV 'Đại bàng Xám' của Mỹ ở Hormuz

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt IRGC, ngày 8/9 tuyên bố đã dùng một hệ thống phòng không mới để bắn hạ máy bay không người lái Mỹ trên eo biển Hormuz. Theo thông báo của IRGC, hệ thống này vừa được tích hợp vào mạng lưới phòng không quốc gia, nhằm phát hiện và đánh chặn một UAV MQ-1 hiện đại đang hoạt động trong khu vực. Video do IRGC công bố cùng ngày cho thấy chiếc UAV bị cảm biến hồng ngoại bám bắt, trước khi một quả đạn lao tới, phát nổ, khiến phi cơ vỡ thành nhiều mảnh. Hình ảnh trong video được cho là ghi lại khoảnh khắc tên lửa Iran đánh trúng UAV Mỹ, tuy nhiên Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, cơ quan phụ trách hoạt động quân sự tại Trung Đông, chưa xác nhận. Hai tài khoản X chuyên theo dõi thông tin tình báo nguồn mở về chiến sự, gồm DD_Geopolitics và OSINTWarfare, nhận định mục tiêu bị bắn hạ có thể là MQ-1C Gray Eagle. Gray Eagle, thường được gọi là “Đại bàng Xám”, là biến thể nâng cấp sâu từ dòng UAV vũ trang MQ-1 Predator, dù vẫn giữ định danh MQ-1 trong tên gọi chính thức. Khác với các biến thể MQ-1A và MQ-1B của không quân Mỹ, MQ-1C được phát triển riêng cho lục quân, với yêu cầu giảm chi phí hậu cần và giảm thời gian đào tạo phi công. Theo DD_Geopolitics, đây là một trong những UAV vũ trang, trinh sát hiện đại nhất của lục quân Mỹ, có khả năng mang tên lửa Hellfire cùng thiết bị thu thập dữ liệu tiên tiến. MQ-1C có tốc độ tối đa hơn 300 km mỗi giờ, duy trì hoạt động liên tục khoảng 25 giờ, đồng thời sở hữu bốn giá treo vũ khí dưới thân và cánh. Các giá treo này cho phép UAV mang bốn tên lửa AGM-114 Hellfire hoặc tám tên lửa đối không Stinger, tùy theo nhiệm vụ tác chiến, trinh sát được giao trong từng thời điểm. Giá mỗi chiếc MQ-1C được ước tính khoảng 35 triệu USD, cao hơn đáng kể so với mức 4 đến 5 triệu USD của dòng MQ-1 nguyên bản. Một bức ảnh do lục quân Mỹ công bố cho thấy MQ-1C hoạt động trên bầu trời bang Utah vào tháng 10/2020, minh họa cho năng lực vận hành của mẫu UAV này. Vụ UAV bị bắn hạ xảy ra cùng ngày Iran công bố hình ảnh tàu lặn không người lái Dive-LD của Mỹ mà nước này nói đã tịch thu trên eo biển Hormuz. Tehran cũng tuyên bố phát động một chiến dịch tập kích quy mô lớn nhằm vào các căn cứ Mỹ tại Jordan, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai bên tiếp tục gia tăng. Cùng ngày 8/9, quân đội Mỹ tuyên bố đã phá hủy năm tàu dầu Iran, coi đây là hành động đáp trả hai vụ IRGC tập kích chiến hạm Mỹ bằng tên lửa đạn đạo. Phía Mỹ cho biết các chiến hạm đã tránh được đòn tấn công, tiếp tục hoạt động tuần tra trên biển, đồng thời khẳng định không có binh sĩ nào bị thương. Những diễn biến liên tiếp cho thấy vùng biển quanh Hormuz đang trở thành điểm nóng, khi hoạt động quân sự, hàng hải và vận chuyển dầu cùng chịu sức ép lớn. Mỹ hiện duy trì phong tỏa các cảng biển Iran, qua đó gây sức ép lên nền kinh tế nước này bằng cách hạn chế khả năng xuất khẩu dầu của Tehran. Quân đội Mỹ cũng hỗ trợ một số lượng hạn chế tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, theo tuyến hàng hải nằm gần bờ biển Oman để giảm nguy cơ đối đầu trực tiếp. Iran tuyên bố sẽ đáp trả các cuộc tấn công mới nhất bằng cách nhắm vào tàu dầu hoạt động gần những cảng thuộc Bahrain và Kuwait. Tehran đồng thời kêu gọi thủy thủ lập tức rời khỏi các phương tiện đang neo ngoài khơi hoặc đã cập cảng, cảnh báo nguy cơ những con tàu này trở thành mục tiêu. Eo biển Hormuz từng là tuyến vận chuyển khoảng 20% sản lượng dầu thế giới trước khi xung đột bùng phát, nên mọi gián đoạn tại đây đều có thể gây ảnh hưởng rộng. Theo VnExpress, các vụ việc đang được các nguồn Iran, Mỹ và giới quan sát tình báo nguồn mở đưa tin với mức độ xác nhận khác nhau, trong khi Washington chưa bình luận về chiếc UAV. Việc hai bên liên tục công bố hoạt động quân sự, phương tiện bị bắt giữ và tàu dầu bị phá hủy cho thấy Hormuz vẫn là chiến trường trọng yếu trong cuộc đối đầu hiện nay.