Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) hôm qua tuyên bố các nhà khoa học của họ đã sản xuất thanh nhiêu liệu hạt nhân đầu tiên. >>> Iran chuyển các thiết bị hạt nhân xuống lòng đất “Các nhà khoa học và nghiên cứu của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Iran đã đạt được kỳ tích trong việc sản xuất và thử ...
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) hôm qua tuyên bố các nhà khoa học của họ đã sản xuất thanh nhiêu liệu hạt nhân đầu tiên.
“Các nhà khoa học và nghiên cứu của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Iran đã đạt được kỳ tích trong việc sản xuất và thử nghiệm mẫu đầu tiên của thanh nhiên liệu hạt nhân”, AP dẫn thông báo của AEOI trên trang web của họ.
AEOI cho biết, thanh nhiên liệu hạt nhân đã được đưa vào lõi của lò phản ứng hạt nhân để nghiên cứu.
Tổng thống Iran thăm một cơ sở hạt nhân của Iran vào năm 2008.
Thanh nhiên liệu hạt nhân là những ống hình trụ chứa những viên uranium làm giàu để cung cấp nhiên liệu cho lò phản ứng hạt nhân.
Thông báo của AEOI đánh dấu một bước tiến quan trọng trong chu trình nhiên liệu hạt nhân – từ khai thác quặng uranium tới chế tạo thanh nhiên liệu – bất chấp các biện pháp trừng phạt của Liên Hợp Quốc. Tuy nhiên, các nước phương Tây cho rằng Tehran đã làm chủ công nghệ sản xuất thanh nhiên liệu từ lâu.
Giới chức Iran từng nói các biện pháp trừng phạt của Liên Hợp Quốc và phương Tây buộc các nhà khoa học của họ phải tìm ra công nghệ riêng để chế tạo thanh nhiên liệu hạt nhân, bởi Tehran không thể mua công nghệ chế tạo nhiên liệu hạt nhân trên thị trường quốc tế.
Mỹ và các nước đồng minh tại châu Âu cáo buộc Iran sử dụng chương trình hạt nhân dân sự để che giấu tham vọng chế tạo vũ khí nguyên tử. Iran bác bỏ cáo buộc này và một mực khẳng định họ chỉ muốn sử dụng năng lượng hạt nhân vào những mục đích dân sự - như sản xuất các chất đồng vị để điều trị ung thư, sản xuất điện.
Vài ngày trước Tehran đưa ra đề nghị khởi động những vòng đàm phán mới về chương trình hạt nhân với 6 cường quốc Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Đức. Những cuộc đàm phán gần đây nhất giữa Iran và 6 nước diễn ra hồi tháng 1 năm ngoái, song không đạt được bất kỳ kết quả nào.
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Iran, viết tắt AEOI, tuyên bố các nhà khoa học nước này đã sản xuất và thử nghiệm thành công mẫu thanh nhiên liệu hạt nhân đầu tiên. Thông tin được AP dẫn lại từ thông báo đăng trên trang web của AEOI, trong bối cảnh chương trình hạt nhân Iran tiếp tục thu hút sự chú ý quốc tế. Theo cơ quan này, thành quả mới đánh dấu một bước tiến đáng kể trong nỗ lực phát triển công nghệ hạt nhân của Tehran.
AEOI cho biết thanh nhiên liệu vừa chế tạo đã được đưa vào lõi một lò phản ứng hạt nhân để phục vụ hoạt động nghiên cứu. Việc đưa mẫu nhiên liệu vào lò phản ứng cho phép các nhà khoa học Iran kiểm tra khả năng hoạt động của sản phẩm trong điều kiện thực tế. Tuy nhiên, thông báo không cung cấp thêm thông tin chi tiết về loại lò phản ứng, thời gian thử nghiệm hoặc các kết quả kỹ thuật cụ thể.
Về cấu tạo, thanh nhiên liệu hạt nhân là những ống hình trụ chứa các viên uranium đã được làm giàu, sau đó cung cấp nhiên liệu cho lò phản ứng. Những thanh này giữ vai trò quan trọng vì chúng đưa vật liệu hạt nhân vào vùng hoạt động, nơi phản ứng phân hạch tạo ra năng lượng. Sản xuất được thanh nhiên liệu đòi hỏi nhiều công đoạn kỹ thuật, từ xử lý uranium đến chế tạo, kiểm tra và bảo đảm độ an toàn của sản phẩm.
Tuyên bố của AEOI được xem là dấu mốc trong chu trình nhiên liệu hạt nhân, vốn kéo dài từ khai thác quặng uranium đến chế tạo thanh nhiên liệu hoàn chỉnh. Chu trình này thường cần hệ thống thiết bị chuyên dụng, đội ngũ kỹ thuật được đào tạo cùng khả năng kiểm soát nghiêm ngặt các công đoạn liên quan. Iran nhấn mạnh thành tựu được thực hiện bất chấp những biện pháp trừng phạt do Liên Hợp Quốc áp đặt.
Theo giới chức Iran, các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc và phương Tây đã khiến Tehran không thể mua công nghệ chế tạo nhiên liệu hạt nhân trên thị trường quốc tế. Hoàn cảnh đó buộc các nhà khoa học Iran tìm kiếm giải pháp riêng, nhằm duy trì hoạt động nghiên cứu và vận hành các cơ sở hạt nhân trong nước. Từ góc nhìn của Tehran, việc tự chế tạo thanh nhiên liệu thể hiện khả năng vượt qua những hạn chế về thương mại và công nghệ.
Dù vậy, các nước phương Tây cho rằng Iran đã làm chủ công nghệ sản xuất thanh nhiên liệu từ lâu, nên tuyên bố mới không hoàn toàn bất ngờ. Mỹ cùng các đồng minh châu Âu cáo buộc Tehran sử dụng chương trình hạt nhân dân sự để che giấu tham vọng chế tạo vũ khí nguyên tử. Những cáo buộc này khiến mọi bước tiến kỹ thuật của Iran đều được theo dõi chặt chẽ, đặc biệt trong bối cảnh quan hệ giữa các bên còn căng thẳng.
Iran bác bỏ cáo buộc liên quan đến mục tiêu quân sự, đồng thời khẳng định chương trình hạt nhân của mình chỉ phục vụ các mục đích dân sự. Tehran nêu những ứng dụng như sản xuất điện và tạo ra các chất đồng vị dùng trong điều trị ung thư, qua đó nhấn mạnh lợi ích y tế, năng lượng của công nghệ hạt nhân. Sự khác biệt giữa tuyên bố của Iran và quan điểm phương Tây tiếp tục là nguyên nhân chính khiến tranh luận quốc tế kéo dài.
Vài ngày trước khi công bố thành tựu về thanh nhiên liệu, Tehran đưa ra đề nghị khởi động những vòng đàm phán mới với sáu cường quốc gồm Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Đức. Các cuộc đàm phán gần nhất giữa Iran và sáu nước diễn ra vào tháng 1 năm ngoái, nhưng không đạt được bất kỳ kết quả nào. Vì thế, bước tiến công nghệ mới vừa mang ý nghĩa khoa học đối với Iran, vừa xuất hiện đúng lúc hồ sơ hạt nhân nước này chuẩn bị trở lại bàn thương lượng.
