Xuồng cao tốc Iran ở Vịnh Ba Tư (Ảnh: Getty).
Ông Mohsen Rezaei, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, ngày 7/9 tuyên bố các vụ phóng tên lửa gần đây của Tehran có thể được xem là "lời cảnh báo rõ ràng" gửi tới Mỹ.
Ông Rezaei cảnh báo Mỹ rằng Tehran đang chuẩn bị thiết lập vùng cấm trên khắp Vịnh Ba Tư, đồng thời dọa phong tỏa toàn diện eo biển Hormuz để đáp trả các lệnh trừng phạt kinh tế của Washington.
"Chiến tranh kinh tế sẽ bị đáp trả bằng việc thiết lập vùng cấm hoạt động hàng hải trên khắp Vịnh Ba Tư, kéo dài đến vành đai phong tỏa", quan chức an ninh hàng đầu của Iran cho biết.
Theo ông Rezaei, “thế trận tác chiến đối với các tàu chiến và căn cứ của Mỹ đã được điều chỉnh lại một cách căn bản”.
Trước đó, ông Rezaei cũng thông báo, trong những ngày tới, Iran công bố “khu vực cấm ngoài eo biển Hormuz”.
Quan chức Iran cho biết khu vực này sẽ “bắt đầu từ tuyến phong tỏa của Hải quân Mỹ và bao gồm các vùng biển thuộc Vịnh Ba Tư”. Theo đó, “bất kỳ tàu nào đi vào khu vực mới này sẽ bị đưa vào danh sách trừng phạt của Iran".
Vịnh Ba Tư, còn gọi là vịnh Ả Rập, là vùng biển bán kín, nơi sản xuất khoảng 30% dầu mỏ thế giới. Eo biển Hormuz, chỉ rộng 33km ở điểm hẹp nhất giữa Iran và Oman, là lối ra duy nhất cho dầu từ 6 quốc gia sản xuất dầu lớn: Iran, Iraq, Ả rập Xê út, UAE, Qatar và Kuwait.
Vịnh Ba Tư, thông qua eo biển Hormuz, là “van năng lượng” huyết mạch của thế giới, nơi khoảng 20-21 triệu thùng dầu mỗi ngày (tương đương 20% nguồn cung dầu toàn cầu) được vận chuyển.
Tầm quan trọng này khiến Vịnh Ba Tư trở thành điểm nghẽn chiến lược, nơi bất kỳ xung đột nào cũng có thể gây sốc cung ứng toàn cầu.
Vị trí Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz trên bản đồ (Ảnh: Sky).
Phản hồi thông tin Iran đe dọa thiết lập vùng cấm tại eo biển Hormuz, một quan chức cấp cao của Mỹ nói với hãng tin Al Jazeera rằng tuyến đường thủy chiến lược này hoàn toàn thông suốt và nằm dưới sự kiểm soát của Hải quân Mỹ.
Quan chức Mỹ cho biết đánh giá trên được đưa ra sau một chiến dịch bí mật của Hải quân Mỹ nhằm rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz kể từ tháng 4. Trong chiến dịch này, lực lượng đặc nhiệm Hải quân Mỹ đã sử dụng các kỹ thuật tiên tiến để loại bỏ khoảng 80 quả thủy lôi.
Quan chức Mỹ nhận định lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz dự kiến sẽ tăng sau khi Mỹ rà phá thủy lôi tại tuyến hàng hải chiến lược này.
Ông cũng cho biết Mỹ hài lòng với dòng chảy dầu khí hiện tại qua eo biển Hormuz, nơi vận chuyển hàng triệu thùng dầu thô mỗi ngày. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ước tính con số này vào khoảng 9 triệu thùng mỗi ngày.
Washington cũng tỏ ra tự tin về chiến dịch gây sức ép kinh tế nhắm vào Iran được triển khai tháng trước.
Quan chức Mỹ khẳng định chiến dịch đã gây thiệt hại "hoàn toàn" cho nền kinh tế Iran thông qua cả các biện pháp trừng phạt lẫn lệnh phong tỏa hải quân siết chặt. Quan chức Mỹ nhận định đây là chiến dịch "thành công nhất trong lịch sử".
Theo quan chức Mỹ, hiện có khoảng 20 tàu đang tham gia vào hoạt động phong tỏa Iran và thực hiện hộ tống các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.
Iran tiếp tục siết chặt kiểm soát eo biển chiến lược Hormuz kể từ khi xung đột với Mỹ nổ ra cuối tháng 2. Tehran cũng cảnh báo các tàu thuyền không tìm cách đi qua Hormuz theo các tuyến đường chưa được phía Iran phê duyệt.
Trong khi đó, Mỹ duy trì lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng biển của Iran. Washington cũng tìm cách bóp nghẹt nền kinh tế Iran, triển khai các lệnh trừng phạt đối với các tổ chức có liên kết tài chính với Iran nhằm buộc Tehran phải khuất phục.
Tuyên bố mới nhất của Mỹ và Iran liên quan đến Hormuz được đưa ra trong bối cảnh các cuộc không kích “ăn miếng, trả miếng” giữa hai bên bùng phát trở lại từ tuần trước sau thời gian tạm lắng.