Iran khiếu nại lệnh 'cấm cửa hàng không' của Mỹ lên LHQ

Iran đưa tranh chấp hàng không với Mỹ ra các cơ quan quốc tế, sau khi Washington áp đặt biện pháp khiến các hãng bay nước này gặp thêm trở ngại. Abouzar Shiroudi, lãnh đạo Cơ quan Hàng không Dân dụng Iran, cho biết Tehran đã gửi đơn khiếu nại lên Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế, gọi tắt là ICAO. Ông phát biểu với hãng thông tấn IRNA ngày 28/9, nói Iran hành động để bảo vệ quyền lợi chính đáng của ngành hàng không và phản đối những hạn chế mà nước này cho là phi pháp. ICAO là cơ quan thuộc Liên Hợp Quốc, đặt trụ sở tại Montreal, Canada, với nhiệm vụ xây dựng và quản lý các tiêu chuẩn hàng không dân dụng trên toàn thế giới. Theo ông Shiroudi, Iran đã gửi kèm tài liệu nhằm chứng minh các lệnh cấm của Mỹ gây gián đoạn hoạt động bay của nước này. Ông cho biết ICAO đã ra phán quyết có lợi cho Tehran, nhưng không nói rõ nội dung quyết định hoặc những hệ quả cụ thể. Song song với đơn gửi ICAO, Cơ quan Hàng không Dân dụng Iran phối hợp Bộ Ngoại giao nước này đưa vụ việc lên Tòa án Công lý Quốc tế, gọi tắt là ICJ. Tòa đặt trụ sở tại The Hague, Hà Lan, là cơ quan tư pháp chính của Liên Hợp Quốc, chuyên giải quyết tranh chấp pháp lý giữa các quốc gia và tư vấn cho tổ chức này. Ông Shiroudi nói đơn kiện liên quan đến các cuộc tấn công nhằm vào sân bay, máy bay và radar của Iran, còn ICJ hiện đang xem xét hồ sơ. Việc bồi thường, theo quan chức Iran, sẽ phụ thuộc vào quyết định của tòa án, trong khi giới chức Mỹ chưa đưa ra bình luận về những động thái pháp lý này. Các khiếu nại được Tehran gửi đi sau khi Washington thông báo bắt đầu áp dụng lệnh “cấm cửa toàn cầu” với các hãng hàng không Iran từ ngày 23/9. Biện pháp nhắm tới những bên cung cấp nhiên liệu và dịch vụ hàng không cho Iran, đe dọa loại họ khỏi hệ thống giao dịch bằng đồng USD. Nếu bị loại khỏi hệ thống USD, các đơn vị liên quan sẽ không thể giao dịch bằng đồng tiền Mỹ, theo mô tả về biện pháp mà Washington công bố. Đây là một phần trong chiến dịch cô lập kinh tế Iran được Mỹ khởi động cuối tháng 8, nhằm buộc Tehran nhượng bộ trên bàn đàm phán. Hệ quả tiềm tàng không chỉ nằm ở giao dịch tài chính, bởi các hãng bay Iran có thể khó duy trì mạng lưới quốc tế ngay cả khi không phận những nước khác vẫn mở. Sau thông báo của Mỹ, Iraq, Oman, Azerbaijan và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất lần lượt thông báo đình chỉ hoặc từ chối tiếp nhận mọi chuyến bay đến và đi từ Iran. Những quyết định ấy thu hẹp lựa chọn đi lại bằng đường hàng không, trong bối cảnh các hãng Iran vẫn phải duy trì một số tuyến quốc tế. Với người Iran muốn trở về quê nhà hoặc đi ra nước ngoài, các sân bay ở Thổ Nhĩ Kỳ hiện là lựa chọn phù hợp nhất được nêu trong bài. Một quan chức sân bay quốc tế Imam Khomeini ở Tehran cho biết ngày 27/9 rằng các hãng hàng không Iran vẫn khai thác khoảng 30 điểm đến quốc tế. Danh sách những nơi còn có đường bay gồm Afghanistan, Pakistan, Trung Quốc, Nga, Malaysia và Thái Lan, cho thấy hoạt động chưa hoàn toàn dừng lại. Tuy nhiên, con số các điểm đến không xóa được sức ép mà những hạn chế mới tạo ra đối với việc duy trì các chuyến bay xuyên biên giới. Bối cảnh tranh chấp vì thế có cả mặt pháp lý lẫn tác động thiết thực tới hãng bay và hành khách Iran, khi các thủ tục khiếu nại tiếp tục được xem xét. ICAO đã được Iran thông báo về gián đoạn hàng không, còn ICJ đang xem xét đơn liên quan đến những cuộc tấn công được Tehran nêu. Thông tin trong bài do VnExpress dẫn từ AFP và IRNA; phía Mỹ chưa bình luận, còn nội dung phán quyết ICAO chưa được quan chức Iran công bố cụ thể.