Iran thay đổi chiến lược trước nguy cơ tái xung đột với Mỹ

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Mặc dù để ngỏ tìm kiếm giải pháp ngoại giao, Iran vẫn đang chuẩn bị cho bối cảnh xung đột với Mỹ leo thang trở lại.

Iran thay đổi chiến lược trước nguy cơ tái xung đột với Mỹ - 1 — Lực lượng tình nguyện Janfada của Iran (Ảnh: NBC).

Một sĩ quan chỉ huy cao cấp Iran đã bắn một loạt súng máy lên không trung, trong khi phía sau, các quả pháo sáng mang màu cờ Iran nhả khói vào không trung. Phía trước ông, hàng chục chiến binh tình nguyện trong trang phục chống đạn.

Cuộc tập hợp tại phía bắc Tehran đầu tuần này đã đánh dấu sự ra mắt của một cơ sở huấn luyện thuộc Janfada - một chiến dịch huy động quân sự nhằm bổ sung lực lượng cho lục quân Iran bằng các chiến binh tình nguyện có khả năng ứng phó trong trường hợp xảy ra xung đột.

Mặc dù để ngỏ tìm kiếm giải pháp ngoại giao, Iran vẫn đang chuẩn bị cho bối cảnh xung đột với Mỹ leo thang trở lại. Cơ sở huấn luyện mới này chỉ là một trong số nhiều sáng kiến nhằm phô trương sức mạnh và sự sẵn sàng của Tehran trong trường hợp Mỹ mở một chiến dịch quân sự mới nhằm vào Iran.

"Iran đang khắc phục các lỗ hổng từ các cuộc chiến trước, tái thiết năng lực tên lửa và chuẩn bị cho một cuộc đối đầu diện rộng hơn nhiều", Ali Vaez, Giám đốc dự án Iran thuộc tổ chức tư vấn Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG), nhận định.

Ông bình luận thêm: "Chiến lược của Tehran là làm cho cuộc chiến tiếp theo trở nên tốn kém, không thể dự báo và khó kiểm soát đến mức Washington phải suy nghĩ kỹ trước khi quyết định tái xung đột”.

Theo các chuyên gia, nếu xung đột bùng phát trở lại, giao tranh lần này có thể nhanh chóng leo thang và vượt khỏi tầm kiểm soát thành một cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn.

Iran sẽ theo đuổi chính sách "răn đe tối đa". Đó là thông điệp mà Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đưa ra trong cuộc họp với các chỉ huy quân sự hàng đầu của đất nước vào tuần trước. Ông Khamenei nhấn mạnh, Iran sẽ đáp trả “ngay lập tức và không giới hạn về địa lý” với bất cứ mối đe dọa nào.

Trong khi đó, các nghị sĩ phe cứng rắn của Iran kêu gọi xem xét lại chính sách hạt nhân để theo đuổi việc sở hữu bom hạt nhân như một công cụ răn đe.

Các nhà phân tích cho biết một cuộc thảo luận như vậy trước đây bị coi là điều cấm kỵ ở Iran.

Đó không phải là sự thay đổi chiến lược duy nhất có thể xảy ra khi giới lãnh đạo quân sự Iran tìm kiếm các phương thức đáp trả mới.

Ông Yadollah Javani, một chỉ huy cao cấp của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, tháng trước tuyên bố các tuyến cáp internet dưới biển ở eo biển Hormuz có thể là mục tiêu chính của Iran.

"Họ sẽ mở rộng đòn đáp trả của mình không chỉ bao gồm các căn cứ quân sự mà còn có thể là các cơ sở kinh tế và hạ tầng công nghệ, cho dù đó là các trung tâm dữ liệu hay các tuyến cáp internet dưới biển", Afshon Ostovar, một chuyên gia về Iran tại trường Cao học Hải quân ở California, nhận định.

Ông bình luận thêm: "Họ đang cố gắng cho thấy họ sẵn sàng mở rộng danh mục mục tiêu, nghĩa là leo thang nhiều hơn trên mặt trận kinh tế”.

Giới chuyên gia cũng chỉ ra, một cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn cũng nhiều khả năng sẽ lôi kéo các nhóm ủy nhiệm khu vực của Iran gồm Hezbollah ở Lebanon, Houthi ở Yemen và các nhóm dân quân Shiite ở Iraq.

Lực lượng Houthi đã tấn công dồn dập các sân bay và hạ tầng năng lượng ở Ả rập Xê út trong những tháng gần đây.

Ả rập Xê út, một đồng minh khu vực then chốt của Mỹ, cũng cáo buộc lực lượng thân Iran tại Iraq đứng sau đợt tấn công vào tuyến đường ống dẫn dầu Đông - Tây quan trọng của nước này vào tháng 9.

Trong bối cảnh đó, các bên đang tăng cường các nỗ lực ngoại giao nhằm ngăn chặn xung đột quay trở lại và lan rộng. Những nỗ lực này cho đến nay vẫn chưa đạt được đột phá.

Việc ra mắt cơ sở huấn luyện thuộc chiến dịch tình nguyện Janfada tại phía bắc Tehran đánh dấu bước chuyển mình rõ nét trong học thuyết an ninh của Iran. Dù để ngỏ giải pháp ngoại giao, quốc gia này đang ráo riết chuẩn bị cho kịch bản đối đầu quân sự trực tiếp với Mỹ. Giới phân tích quốc tế đánh giá Tehran đang khắc phục lỗ hổng chiến thuật, tái thiết năng lực tên lửa nhằm biến cuộc đối đầu tiềm tàng thành bài toán tốn kém và khó lường đối với Washington. Thông điệp "răn đe tối đa" được Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei quán triệt tới các chỉ huy quân sự với tuyên bố sẽ đáp trả lập tức và không giới hạn địa lý. Đáng chú ý, các nghị sĩ phe cứng rắn đã công khai kêu gọi xem xét lại học thuyết hạt nhân, vốn là chủ đề cấm kỵ trước đây. Diễn biến này cho thấy áp lực an ninh đang thúc đẩy giới lãnh đạo Iran cân nhắc những phương án răn đe quyết liệt chưa từng có. Phạm vi đáp trả của Tehran cũng có xu hướng vượt ra ngoài các mục tiêu quân sự truyền thống để nhắm vào cơ sở hạ tầng kinh tế và công nghệ then chốt. Điển hình là cảnh báo từ chỉ huy Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Yadollah Javani về khả năng nhắm tới các tuyến cáp internet dưới biển ở eo biển Hormuz hay các trung tâm dữ liệu. Sự mở rộng danh mục mục tiêu phản ánh chiến lược leo thang trên mặt trận kinh tế kết hợp với đòn bẩy quân sự. Nguy cơ bùng phát xung đột diện rộng còn gia tăng khi mạng lưới ủy nhiệm khu vực gồm Hezbollah tại Lebanon, Houthi ở Yemen và các nhóm dân quân Shiite tại Iraq sẵn sàng tham chiến. Sự can dự đồng loạt này có thể nhanh chóng đẩy tình hình vượt tầm kiểm soát, biến một cuộc chạm trán cục bộ thành cuộc chiến tổng lực đa mặt trận trên toàn Trung Đông.