Iran tung video bắt giữ tàu ngầm UAV 'hiện đại nhất' của Mỹ

Ngày 8/9, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, thường được gọi là IRGC, công bố đoạn video ghi lại một tàu ngầm không người lái mà nước này cho rằng thuộc loại hiện đại nhất của quân đội Mỹ. Hình ảnh do RT đăng tải cho thấy phương tiện có thân hình trụ bằng kim loại màu xám, mang dáng dấp một quả ngư lôi cỡ lớn, với kích thước dài khoảng 5,8 m và rộng 1,2 m. Theo thông tin từ phía Iran, chiếc tàu nặng khoảng 2,7 tấn, được thiết kế để hoạt động âm thầm dưới mặt biển, thực hiện nhiều nhiệm vụ phục vụ trinh sát, khảo sát và tác chiến hải quân. IRGC cho biết phương tiện này có thể lập bản đồ đáy biển, thu thập thông tin tình báo, giám sát khu vực, kiểm tra đường ống dẫn dầu và hỗ trợ các nhiệm vụ chống tàu ngầm. Tàu cũng được cho là có khả năng hoạt động liên tục dưới nước trong thời gian tối đa 10 ngày, đồng thời đạt độ sâu khoảng 6.000 m, mức vận hành đáng chú ý đối với phương tiện không người lái. Quân đội Iran xác định thiết bị xuất hiện trong video là Dive-LD, một mẫu tàu ngầm không người lái được phát triển cho các nhiệm vụ dưới biển có yêu cầu tự hành và chịu rủi ro cao. Dive-LD ban đầu do công ty Dive Technologies phát triển, sau đó được Anduril mua lại, trước khi một chiếc được bàn giao cho Nhóm Phương tiện Lặn Không người lái số 1 của Hải quân Mỹ hồi tháng 4/2025. Việc chiếc Dive-LD xuất hiện trong tay Iran lập tức thu hút sự chú ý, bởi phương tiện này mới được đưa vào hoạt động cùng đơn vị chuyên trách của Hải quân Mỹ chưa lâu. Tuy nhiên, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, gọi tắt là CENTCOM, tìm cách hạ thấp mức độ nghiêm trọng của sự việc thông qua tuyên bố về tình trạng và giá trị thông tin của thiết bị. Phát ngôn viên CENTCOM, Đại tá Tim Hawkins, nói đây là một phương tiện đời cũ bị lỗi, đồng thời khẳng định thiết bị không chứa những công nghệ hoặc dữ liệu nhạy cảm của quân đội Mỹ. Ông Hawkins cho biết chiếc tàu không thu thập dữ liệu nhạy cảm, cũng không mang theo thiết bị sonar hoặc radar mật, qua đó bác bỏ khả năng Iran có thể tiếp cận những năng lực bí mật quan trọng. Tuyên bố của CENTCOM cho thấy Washington muốn nhấn mạnh rằng việc mất phương tiện không đồng nghĩa với việc các hệ thống tình báo hoặc công nghệ quân sự then chốt bị lộ. Dù vậy, Anduril, công ty sản xuất Dive-LD, sau đó xác nhận một chiếc tàu ngầm không người lái của hãng đã bị mất trong lúc đang hoạt động tại khu vực. Người phát ngôn Anduril mô tả Dive-LD là một hệ thống tự hành được xây dựng để có thể chấp nhận nguy cơ tổn thất, vì phương tiện thường phải hoạt động trong những môi trường nguy hiểm. Theo cách giải thích này, khả năng mất tàu đã được tính đến ngay từ giai đoạn thiết kế, nhất là khi phương tiện phải thực hiện nhiệm vụ ở vùng biển sâu hoặc khu vực có rủi ro an ninh cao. Thông tin từ nhà sản xuất phần nào củng cố việc Iran thu giữ được một phương tiện Mỹ, nhưng chưa cho thấy Tehran có thể khai thác đến đâu những dữ liệu hoặc thành phần còn lại trên tàu. Vụ việc diễn ra trong bối cảnh quan hệ Washington và Tehran tiếp tục căng thẳng, sau khi Iran phóng tên lửa đạn đạo về phía một căn cứ quân sự Mỹ tại Trung Đông. Iran nói cuộc phóng tên lửa nhằm đáp trả cuộc tấn công trước đó của Mỹ vào một tàu chở dầu Iran hoạt động gần đảo Kharg, địa điểm quan trọng trong mạng lưới xuất khẩu dầu của nước này. Cùng thời điểm, IRGC phát đi một cảnh báo khẩn cấp tới các thủy thủ đoàn đang ở trên tàu chở dầu quanh cảng và khu neo đậu thuộc Bahrain, Kuwait. Lực lượng này yêu cầu các thủy thủ rời tàu ngay lập tức, với lý do những phương tiện đang tập trung tại các khu vực trên có thể đối mặt nguy cơ bị tấn công. Cảnh báo mới làm dấy lên lo ngại về khả năng các tuyến hàng hải và cơ sở năng lượng quanh Vùng Vịnh tiếp tục trở thành điểm nóng trong cuộc đối đầu Mỹ Iran. Trong bức tranh đó, chiếc Dive-LD bị thu giữ không chỉ là một phương tiện dưới biển, mà còn trở thành biểu tượng mới cho mức độ đối đầu ngày càng trực tiếp giữa hai bên. Video do Iran công bố giúp công chúng có những hình ảnh đầu tiên về thiết bị, song các tuyên bố trái chiều từ Tehran, CENTCOM và Anduril khiến giá trị thực tế của vụ việc vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng. Theo VTC News dẫn nguồn RT, điểm chắc chắn hiện nay là Iran đã công bố một chiếc Dive-LD, phía Mỹ xác nhận mất phương tiện, còn tranh luận chủ yếu tập trung vào mức độ hiện đại và nhạy cảm của thiết bị.