Israel luyện chuột phát hiện bom

Tại các sân bay trong tương lai, những chiếc mũi nhỏ của chuột có thể đảm nhiệm công việc vốn thường dành cho chó nghiệp vụ, với cách hoạt động khá bất ngờ. Ý tưởng này xuất phát từ nhóm chuyên gia thuộc công ty BioExplorers tại Israel, nơi các nhà nghiên cứu đang huấn luyện chuột nhận biết những hóa chất nguy hiểm. Theo thông tin được Popular Science đưa lại, chuột có thể phát hiện hóa chất gây nổ chính xác hơn chó nghiệp vụ và cả máy soi chiếu tia X. Con người vốn quen với hình ảnh chó nghiệp vụ lùng sục hành lý, nhưng nhóm nghiên cứu Israel lại chọn một loài vật nhỏ hơn rất nhiều. Các nhà khoa học từ lâu tìm cách thu nhỏ máy móc và thiết bị an ninh, song việc thu nhỏ một “công cụ” biết thở như chó hoặc lợn ít được nghĩ tới. Chuột trở thành lựa chọn đáng chú ý vì chúng có khứu giác nhạy, kích thước nhỏ, khả năng huấn luyện, đồng thời có thể làm việc trong không gian hạn chế. Dù vậy, chuột không thể chạy khắp sân bay để kiểm tra hành khách, hành lý và những khu vực đông người như chó nghiệp vụ. Thay vào đó, chúng được đặt trong các lồng hoặc hộp có kích thước tương đương máy kiểm tra an ninh thường thấy tại những phi trường. Thiết kế này biến chuột thành một hệ thống phát hiện hóa chất cố định, nhỏ gọn, hoạt động liên tục theo từng ca được tổ chức sẵn. Mỗi mặt của chiếc lồng có ba ngăn, còn mỗi ngăn chứa tám con chuột, tạo thành một mạng lưới kiểm tra bằng khứu giác. Các con vật làm việc theo ca kéo dài bốn giờ, thời lượng được sắp xếp để chúng duy trì khả năng tập trung trong quá trình phát hiện mùi. Trong lúc làm nhiệm vụ, chuột chủ yếu cần ngửi không khí xung quanh, thay vì phải tiếp xúc trực tiếp với hành lý hoặc người bị kiểm tra. Trước đó, những con chuột được huấn luyện để nhận biết các hóa chất gây nổ, qua đó hình thành phản ứng đặc biệt khi phân tử nguy hiểm xuất hiện. Khi các phân tử hóa chất bay vào mũi, con chuột phát hiện được dấu hiệu sẽ lao vào một ngăn riêng bên trong chiếc lồng. Eran Lumbroso, trưởng nhóm nghiên cứu, ví phản ứng ấy với việc chuột bỏ chạy ngay lập tức khi nhìn thấy mèo, một hành vi rất dễ nhận biết. Trong lúc chạy vào ngăn riêng, chuột đồng thời kích hoạt chuông báo động, giúp nhân viên an ninh chú ý tới khu vực cần kiểm tra. Hệ thống không phát tín hiệu chỉ vì một con chuột phản ứng, bởi chuông chỉ reo khi ít nhất hai con cùng chạy vào ngăn. Quy tắc này nhằm giảm nguy cơ báo động không chính xác, đồng thời tạo thêm một lớp xác nhận trước khi con người kiểm tra mục tiêu. Nhóm nghiên cứu từng thử nghiệm hệ thống tại một siêu thị ở thành phố Tel Aviv, Israel, trong năm trước thời điểm bài viết được công bố. Họ yêu cầu 22 người giấu thuốc nổ giả trong túi quần, sau đó trà trộn vào đám đông khoảng 1.000 người đang có mặt tại siêu thị. Kết quả thử nghiệm cho thấy những con chuột không bỏ sót bất kỳ trường hợp nào trong số những người mang thuốc nổ giả. Phát hiện này mở ra một hướng tiếp cận khác cho an ninh sân bay, khi động vật nhỏ có thể bổ sung hoặc thay thế một phần thiết bị hiện có. Tuy nhiên, trong mô hình được mô tả, chuột vẫn làm việc trong lồng và chỉ kiểm tra không khí, không trực tiếp tuần tra giữa dòng hành khách. Vì thế, hình ảnh sân bay tương lai có những chiếc hộp chứa chuột thay cho chó nghiệp vụ vẫn là một giải pháp độc đáo đang được nghiên cứu.