Theo yêu cầu của Thủ tướng nêu trong công điện ngày 7/10, bộ trưởng và chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về tiến độ, kết quả sắp xếp, khai thác nhà đất dôi dư. Việc thực hiện sẽ được tính vào chỉ số đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ (KPI) của người đứng đầu.
Những cá nhân chây ỳ, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, gây khó dễ, nhũng nhiễu hoặc trục lợi trong quá trình xử lý nhà đất dôi dư sẽ bị xem xét xử lý nghiêm, kể cả về công tác cán bộ. Bộ Tài chính có trách nhiệm công khai tiến độ, kết quả thực hiện của từng bộ, ngành, địa phương.
Yêu cầu được đưa ra trong bối cảnh cả nước còn 9.662 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa có phương án xử lý hoặc chưa đưa vào sử dụng. Theo thống kê của Bộ Tài chính và Thanh tra Chính phủ, 10 tỉnh, thành phố còn hơn 500 cơ sở mỗi địa phương, gồm Gia Lai, Thanh Hóa, Đà Nẵng, Ninh Bình, Phú Thọ, Cần Thơ, Lâm Đồng, Quảng Trị, Quảng Ngãi và Hưng Yên.
Trong khi đó, 6 tỉnh Lạng Sơn, Điện Biên, Lai Châu, Tuyên Quang, Sơn La và Cao Bằng còn dưới 100 cơ sở chưa đưa vào khai thác, được Thủ tướng đánh giá là những địa phương "rất tích cực".
Để giải quyết số tài sản tồn đọng, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khắc phục triệt để tình trạng nhà đất bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả hoặc không đúng quy định trong năm 2026. Những cơ sở không được sử dụng quá 12 tháng đã được cơ quan thanh tra chỉ ra phải xử lý ngay.
Hiện trạng trụ sở cũ của các cơ quan TP Huế bỏ hoang ở những khu đất vàng, tháng 3/2026. Ảnh: Võ Thạnh
Các địa phương không được đặt thêm điều kiện, thủ tục hoặc yêu cầu xin ý kiến qua nhiều cấp làm chậm việc bàn giao, khai thác tài sản. Với cơ sở chưa có sổ đỏ, thiếu hoặc mất hồ sơ pháp lý, bị lấn chiếm, sử dụng làm nhà ở hay chưa xác định rõ ranh giới, địa phương phải tiếp nhận theo hiện trạng thực tế tại thời điểm bàn giao.
Cơ quan, đơn vị đang quản lý tài sản không phải thuê đo vẽ lại hoặc hoàn thiện hồ sơ, giấy tờ trước khi bàn giao. Lãnh đạo các tỉnh, thành phố phải chỉ đạo Sở Tài chính phối hợp với các đơn vị liên quan làm việc trực tiếp với từng xã, phường, đặc khu để tháo gỡ vướng mắc, xác định phương án khai thác.
Theo Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, đến ngày 17/9, các bộ, ngành, địa phương đã xử lý, đưa vào khai thác, sử dụng 11.573 cơ sở nhà, đất dôi dư. Số còn lại phải hoàn thành xử lý trước cuối năm 2026.
Vũ Tuân