Ban Chỉ huy Quân sự phường Tam Kỳ, Đà Nẵng vừa phát thư ngỏ kêu gọi các cựu chiến binh và nhân dân cung cấp thông tin về 360 cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong Chiến dịch Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 tại thị xã Tam Kỳ cũ.
Theo Ban Chỉ huy quân sự phường Tam Kỳ, trước Tết Mậu Thân 1968, nhiều cán bộ của ta đã vào nội thị bằng con đường hợp pháp để chuẩn bị lực lượng. Cuối tháng 12/1967, Liên đội đặc công Quảng Nam (Đại đội V18, Đại đội V16) được thành lập. Tiếp đó, ngày 20/1/1968, Tiểu đoàn 74 Quảng Nam ra đời với 200 cán bộ, chiến sĩ.
Tượng đài chiến thắng Tết Mậu Thân năm 1968 tại phường Tam Kỳ, Đà Nẵng (Ảnh: Ban Chỉ huy Quân sự phường Tam Kỳ).
Từ ngày 20/1/1968, địch đã báo động, tăng cường phòng thủ, sử dụng xe M113 (xe thiết giáp chở quân) hành quân thăm dò hoạt động của ta ở khu vực Tây và Bắc thị xã Tam Kỳ. Mặc dù phát hiện công tác chuẩn bị tiến công của ta nhưng địch không biết chính xác thời gian, địa điểm, lực lượng, cách thức cụ thể.
Lực lượng ta có tổng quân số 847 người, gồm: Tiểu đoàn 70 (230 cán bộ, chiến sĩ), Tiểu đoàn 72 (230 cán bộ, chiến sĩ), Tiểu đoàn 74 (200 cán bộ, chiến sĩ), Liên đội đặc công (115 cán bộ, chiến sĩ), hai đội đánh tăng, cụm pháo binh và các lực lượng quần chúng.
Địa điểm số 62 Hùng Vương, phường Bàn Thạch (Đà Nẵng), trụ sở UBND tỉnh Quảng Nam cũ, được cho là nơi diễn ra trận đánh Tết Mậu Thân năm 1968 (Ảnh: Công Bính).
Từ rạng sáng 30/1/1968, Đà Nẵng, Hội An đã nổ súng tiến công địch; trong khi đó, Tam Kỳ chưa nổ súng nên yếu tố bất ngờ không còn. Lúc 1h30 ngày 31/1/1968 (mồng Hai Tết), các đơn vị ở Tam Kỳ mới bắt đầu tiến công địch, đánh chiếm một số vị trí.
Sáng 31/1, địch tập trung quân, dùng xe tăng, máy bay, pháo binh bắn vào các vị trí ta đã đánh chiếm. Đến 8h ngày 31/1, hầu hết các đơn vị rút ra ngoại ô.
Đại đội 2 (Tiểu đoàn 70) và Đại đội 1 (Tiểu đoàn 74) tiếp tục bám trụ lại trung tâm hành chính của tỉnh, tiếp tục chiến đấu, kìm giữ chân địch.
Hơn 20.000 quần chúng từ vùng ven tiến vào thị xã. Địch đàn áp, hơn 100 người hy sinh, hàng trăm người khác bị bắt. Kế hoạch nổi dậy ở Tam Kỳ không thực hiện được. Kết quả, ta loại khỏi vòng chiến đấu trên 600 quân địch, đánh chiếm được trụ sở cơ quan hành chính tỉnh, chiếm giữ một số vị trí khác. Tuy nhiên, 360 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hi sinh, trong đó cán bộ, chiến sĩ Đại đội 2 (Tiểu đoàn 70) hy sinh tại khu vực trung tâm hành chính tỉnh (trụ sở UBND tỉnh Quảng Nam cũ), nay là số 62 đường Hùng Vương, phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng.
Ban Chỉ huy Quân sự phường Tam Kỳ kêu gọi các cấp Hội cựu chiến binh, các đơn vị từng chiến đấu trên địa bàn thị xã Tam Kỳ (cũ), cựu quân nhân, người tham gia kháng chiến… và nhân dân cung cấp thông tin về 360 cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh trong Tết Mậu Thân 1968.
Thông tin cung cấp xin gửi về Ban Chỉ huy Quân sự phường Tam Kỳ, số 72 đường Hùng Vương, phường Tam Kỳ, thành phố Đà Nẵng hoặc liên hệ qua số điện thoại 0979.533.270 (Trung tá Trương Quang Chinh, Chính trị viên Ban Chỉ huy Quân sự phường), 0962.266.299 (Thiếu tá Nguyễn Ngọc Dũng, Trợ lý Chính trị Ban Chỉ huy Quân sự phường).