Đợt mưa lũ vừa qua, sau hơn bốn ngày mưa liên tục, mực nước các sông đồng loạt lên cao, nhiều tuyến bờ bao bị tràn. Xuân Mai, Quảng Bị và Trần Phú là những địa bàn chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Trước thực tế này, thành phố đặt yêu cầu phải giải quyết tình trạng ngập úng từ gốc, với các giải pháp tổng thể trên quy mô toàn lưu vực.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Vũ Đại Thắng nêu rõ, khu vực phía tây đang được xác định là một trong những trục phát triển quan trọng của Hà Nội. Nếu không giải quyết căn cơ tình trạng ngập úng, thì việc triển khai các định hướng lớn trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô, nhất là không gian ngầm, đường sắt đô thị và các công trình hạ tầng lớn, sẽ gặp khó khăn.
Thành phố yêu cầu các đơn vị chức năng nghiên cứu tổng thể dựa trên các số liệu về địa hình, thủy văn, lượng mưa và diễn biến nhiều năm; xây dựng quy hoạch cao độ, thủy văn khu vực phía tây, kết nối giải pháp đối với ba tuyến sông Bùi, sông Tích và sông Đáy.
Một trong những giải pháp dài hạn được thành phố đặt ra là nghiên cứu xây dựng các hồ chứa lớn tại khu vực miền núi nhằm giữ nước, giảm nguy cơ lũ rừng ngang. Các công trình này được định hướng kết hợp chức năng điều tiết với tạo cảnh quan, phát triển du lịch và thúc đẩy kinh tế địa phương.
Ở khu vực hạ lưu, thành phố tiếp tục nghiên cứu cải tạo hồ Văn Sơn, nâng công suất Trạm bơm Đầm Mới, đồng thời rà soát, bố trí quỹ đất để hình thành các hồ chứa phù hợp. Các công trình không chỉ có nhiệm vụ tích nước trong mùa mưa mà còn tạo nguồn phục vụ sản xuất vào mùa khô, nhất là thời điểm sông Tích, sông Bùi thiếu nước.
Cùng với đầu tư hạ tầng, công tác vận hành cũng cần được đổi mới theo hướng chủ động. Khi có dự báo mưa lớn, các hồ chứa, trạm bơm và hệ thống sông cần phối hợp điều tiết, chủ động tiêu, xả nước từ sớm, qua đó tạo thêm dung tích phòng lũ. Thành phố cũng yêu cầu đẩy mạnh nạo vét, khơi thông dòng chảy, nâng khả năng tiêu thoát nước và tăng cường phối hợp giữa các địa phương trong toàn lưu vực.
Đối với những khu vực trũng thấp, thường xuyên ngập úng, khó bảo đảm an toàn lâu dài, thành phố đặt vấn đề nghiên cứu phương án tái định cư với quy mô phù hợp, bảo đảm ổn định cuộc sống người dân. Quỹ đất sau di dời sẽ được tính toán khai thác theo hướng phát triển du lịch, sinh thái, nông nghiệp và các ngành kinh tế phù hợp với điều kiện từng địa bàn.
Phía tây Hà Nội đang đứng trước yêu cầu, vừa bảo đảm an toàn cho người dân trước những diễn biến mưa lũ ngày càng phức tạp, vừa tạo nền tảng hạ tầng cho một không gian phát triển mới. Vì vậy, khắc phục tình trạng ngập lụt tại khu vực này nhằm phục vụ quy hoạch phát triển dài hạn.
Khi dòng nước được quản lý trên quy mô toàn lưu vực, theo đúng quy luật tự nhiên và bằng một hệ thống giải pháp đồng bộ, chống ngập mới có thể chuyển từ thế bị động ứng phó sang chủ động kiểm soát; từ đó mở rộng dư địa an toàn, tạo nền tảng cho phía tây Hà Nội phát triển bền vững.
VIỆT ANH