Sáng 16.10, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức hội nghị quán triệt các nghị quyết của Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Nêu các vấn đề cốt lõi tại Kết luận số 105-KL/TW, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, đây là lần đầu tiên Trung ương ban hành kết luận chuyên đề về công tác nhân tài. Thời gian qua, Đảng, Nhà nước cũng luôn quan tâm phát hiện, thu hút, trọng dụng và phát huy nhân tài.
Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà
ẢNH: GIA HÂN
Chỉ tính riêng khu vực công, từ năm 2017 đến nay, cả nước có hơn 1.500 sinh viên xuất sắc, nhà khoa học trẻ, người có tài năng được thu hút, tuyển dụng.
Một số doanh nghiệp nhà nước như Viettel, Petrovietnam, VNPT và một số doanh nghiệp tư nhân như Vingroup, FPT, Phenika... đã có cơ chế thu hút được nhiều người tài năng vào những nhiệm vụ trọng tâm, cốt lõi của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, công tác nhân tài còn nhiều hạn chế, bất cập cần tập trung khắc phục. Nhận thức về nhân tài chưa đầy đủ, thống nhất; phương thức quản lý chưa tương xứng. Cơ chế, chính sách phân tán, thiếu đồng bộ, thiếu sự liên thông nhân tài giữa khu vực công và khu vực tư, giữa trong nước và ngoài nước…
Theo Chỉ số năng lực cạnh tranh nhân tài toàn cầu năm 2025, Việt Nam xếp thứ 76/135 quốc gia và vùng lãnh thổ, đứng thứ 5 trong các nước ASEAN. Con số này cho thấy Việt Nam có tiến bộ nhưng còn khoảng cách khá xa so với các nước phát triển.
Trong giai đoạn phát triển mới, cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia ngày càng gay gắt, nhân tài trở thành một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh, tự chủ và vị thế quốc gia. Rất nhiều nước như: Mỹ, Trung Quốc, các nước châu Âu, Canada, Úc, Hàn Quốc, Singapore… triển khai mạnh mẽ chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài với nhiều ưu đãi vượt trội.
Tại Kết luận số 105, Trung ương xác định nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia, dẫn dắt phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; nâng cao năng lực cạnh tranh, tự chủ chiến lược của đất nước. Thu hút, trọng dụng nhân tài đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, có trọng tâm, trọng điểm.
Đặc biệt, đổi mới căn bản tư duy, phương thức quản trị nhân tài, chuyển từ quản lý theo tổ chức, biên chế sang quản trị, phát triển nhân tài; lấy sản phẩm, kết quả và giá trị cống hiến làm thước đo. Đột phá ở đây là bắt đầu từ nhiệm vụ để tìm đúng người, giao quyền và nguồn lực tương xứng, rồi đánh giá bằng giá trị tạo ra cho đất nước.
Xây dựng hệ sinh thái nhân tài quốc gia hiện đại, mở, hội nhập quốc tế, bảo đảm liên kết, lưu chuyển, chia sẻ nguồn lực giữa công và tư; trong nước và quốc tế.
"Đây là một quan điểm quan trọng nhằm tháo gỡ tính cục bộ của công tác nhân tài thời gian qua, khẳng định nhân tài dù làm việc trong khu vực công, khu vực tư, trong nước hay ngoài nước đều là nguồn lực của quốc gia và phải được tạo điều kiện tham gia những nhiệm vụ phù hợp, cống hiến ở nơi có thể tạo ra giá trị cao nhất cho đất nước", Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh.
Phấn đấu đến 2030 thu hút 1.000 nhân tài quốc gia
Kết luận cũng xác định các mục tiêu tổng quát và mục tiêu cụ thể. Trong đó, đến năm 2030, phấn đấu thu hút, trọng dụng khoảng 1.000 nhân tài quốc gia bao gồm cả khu vực công và khu vực tư; thuộc nhóm 3 nước đứng đầu ASEAN về Chỉ số năng lực cạnh tranh nhân tài toàn cầu...
Đến năm 2045, Việt Nam chủ động bảo đảm nguồn lực nhân tài; phấn đấu thuộc nhóm 20 quốc gia dẫn đầu về Chỉ số năng lực cạnh tranh nhân tài toàn cầu.
Theo Phó thủ tướng, so với vị trí 76/135 nền kinh tế hiện nay, mục tiêu này thực sự rất thách thức; cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp phải kiên trì, quyết tâm, quyết liệt và đồng bộ trong cải thiện thể chế, phát triển, thu hút và giữ chân nhân tài.
Về giải pháp, Phó thủ tướng nhấn mạnh việc thống nhất cách nhận diện nhân tài. Theo đó, nhân tài là người có phẩm chất, tố chất, năng lực nổi trội và tư duy sáng tạo; có sản phẩm, thành tích hoặc đóng góp đặc biệt, có tính đột phá, tạo ra giá trị và tác động tích cực; có khả năng đảm nhận, giải quyết hiệu quả những nhiệm vụ quan trọng, mới, khó, phức tạp.
Doanh nghiệp là một chủ thể quan trọng trong phát hiện, tiến cử, thu hút, trọng dụng nhân tài. Đây là bước chuyển tư duy, đặt doanh nghiệp vào vai trò chủ động kiến tạo hệ sinh thái nhân tài quốc gia.
Về chính sách, hoàn thiện các chính sách tiền lương, thuế, nhà ở, xuất nhập cảnh, an sinh xã hội đối với nhân tài và thân nhân của nhân tài, bảo đảm đủ mạnh, tạo được sự yên tâm để người tài tập trung cống hiến.
Về nguồn lực, bố trí ngân sách nhà nước cho công tác nhân tài khoảng 0,1% GDP hằng năm trong tổng nguồn lực dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; chuyển từ kiểm soát chi tiết quy trình sang trao quyền gắn với trách nhiệm giải trình, kiểm tra, giám sát; đẩy mạnh xã hội hóa, có ưu đãi về thuế, tín dụng để huy động nguồn lực của doanh nghiệp và xã hội.
Phó thủ tướng cũng lưu ý giải pháp thiết lập cơ chế "Nhân tài dẫn dắt nhân tài", đây là điểm mới trong tư duy, chuyển từ phát triển từng cá nhân sang hình thành đội ngũ và năng lực bền vững.
Xây dựng văn hóa trọng dụng nhân tài, tạo lập môi trường và điều kiện để nhân tài phát huy năng lực, cống hiến và tạo giá trị. Khắc phục tình trạng đố kỵ, cô lập, sợ người giỏi...
"Chúng ta không chỉ đặt vấn đề Nhà nước, doanh nghiệp cần làm gì, hỗ trợ ra sao để thu hút, trọng dụng nhân tài, mà còn phải trả lời được câu hỏi nhân tài có thể đóng góp, cống hiến gì cho đất nước", Phó thủ tướng nói.