Nhiều đội bóng rổ ở Mỹ lẫn Trung Quốc bị phát hiện liên quan đường dây dàn xếp tỉ số - Ảnh: REUTERS
Ngày 15-10, cơ quan công tố liên bang khu vực Đông Pennsylvania (Mỹ) công bố Shane Hennen, biệt danh “Sugar Shane”, đã nhận tội trong hai vụ án liên quan bóng rổ Trung Quốc và Mỹ.
Người đàn ông 41 tuổi này thừa nhận các tội danh về hối lộ trong thi đấu thể thao, gian lận và âm mưu rửa tiền tại phiên tòa một ngày trước đó.
Đây là bước ngoặt của cuộc điều tra kéo dài nhiều năm. Hồ sơ hé lộ cách những tay cá cược tiếp cận cầu thủ, khai thác bí mật phòng thay đồ và tổ chức xuống tiền vào các trận đấu đã bị tác động.
Theo cáo trạng công bố tháng 1-2026, đường dây bắt đầu hoạt động tại Giải bóng rổ nhà nghề Trung Quốc (CBA) khoảng tháng 9-2022. Hennen cùng Marves Fairley và những người liên quan bị cáo buộc mua chuộc cầu thủ để điều khiển cách biệt điểm, sau đó đặt cược chống lại đội có người nhận hối lộ.
Một mắt xích được nêu tên là Antonio Blakeney, cựu cầu thủ NBA khi ấy khoác áo Jiangsu Dragons. Công tố viên cáo buộc Blakeney đồng ý tham gia, rồi lôi kéo đồng đội cùng thao túng các trận mùa 2022-2023.
Đến tháng 4-2023, Fairley bị cáo buộc để một gói gần 200.000 USD tiền mặt trong kho chứa đồ của Blakeney tại Florida. Khoản tiền được xác định gồm tiền hối lộ và nguồn thu từ đường dây.
Courthouse News dẫn hồ sơ công tố cho biết Hennen từng nhắn đồng phạm: “Trên đời chẳng có gì chắc chắn ngoài cái chết, thuế và bóng rổ Trung Quốc”. Tin nhắn cho thấy sự tự tin của tay cá cược vào khả năng kiếm tiền từ những trận đấu bị thao túng.
Thủ đoạn chủ yếu của nhóm là “point-shaving”: mua chuộc cầu thủ thi đấu dưới sức để đội không đạt ngưỡng cách biệt do nhà cái đưa ra. Đối tượng thao túng có thể là hiệp một hoặc cả trận.
Chẳng hạn, nếu một đội được đánh giá thắng hơn 10 điểm nhưng thực tế chỉ thắng 6 điểm, đội vẫn giành chiến thắng trên sân, còn người cược phía đối thủ thắng tiền. Vì vậy, chỉ nhìn kết quả thắng - thua khó nhận ra dấu hiệu dàn xếp.
Sau khi kiếm lợi tại CBA, nhóm chuyển sang bóng rổ đại học Mỹ (NCAA) trong hai mùa 2023-2024 và 2024-2025. Các đầu mối thường chào cầu thủ 10.000-30.000 USD mỗi trận, nhắm những người mà khoản tiền này có sức hấp dẫn lớn so với thu nhập hợp pháp từ tên tuổi, hình ảnh.
Theo cơ quan công tố, toàn bộ nhánh NCAA liên quan hơn 39 cầu thủ thuộc hơn 17 đội, với hơn 29 trận bị dàn xếp hoặc tìm cách dàn xếp. Tổng tiền cược gian lận vượt 3 triệu USD, gây thiệt hại hơn 1,1 triệu USD cho các nhà cái.
Ở nhánh NBA, hồ sơ mô tả việc khai thác thông tin chưa công khai về chấn thương, đội hình và kế hoạch thi đấu.
Shane Hennen, người đứng sau đường dây - Ảnh: KSNV
Trong trận Charlotte Hornets ngày 23-3-2023, công tố viên cáo buộc Terry Rozier báo trước cho một người bạn rằng anh sẽ rời sân sớm vì chấn thương. Thông tin được sử dụng để đặt hơn 200.000 USD vào các cửa dự đoán thống kê cá nhân của Rozier thấp hơn ngưỡng nhà cái. Anh rời sân sau chín phút, nhiều khoản cược thắng tiền.
Một trường hợp khác liên quan Jontay Porter. Hồ sơ cho biết cầu thủ Toronto Raptors báo trước sẽ rời sớm hai trận vào tháng 1 và tháng 3-2024. Thông tin được chuyển tới Hennen để tổ chức đặt cược. Porter và Long Phi Pham đã nhận tội trong vụ liên quan hai trận này; các cáo buộc đối với Rozier cần được phân biệt với những hành vi đã được nhận tội.
Hennen còn nhận tội từ tháng 7-2026 trong một vụ poker gian lận riêng. Công tố viên cáo buộc người tổ chức dùng danh tiếng vận động viên thu hút khách, rồi bí mật sử dụng công nghệ gian lận để chiếm tiền. Cựu ngôi sao NBA Chauncey Billups bị truy tố trong nhánh này, không thể từ đó quy kết ông dàn xếp bóng rổ.
Ngày 13-10, Jalen Smith, đầu mối tuyển mộ và trả tiền cho cầu thủ NCAA, bị tuyên 6 năm tù trong bản án bao gồm cả tội liên quan súng. Hennen dự kiến nghe tuyên án ngày 25-2-2027; mức tù tối đa cộng lại của hai vụ bóng rổ là 125 năm, chưa phải hình phạt thực tế.
FIFA chỉ cấp 25 triệu USD cho mỗi liên đoàn nếu... ông Infantino đắc cử?Đề xuất tăng hỗ trợ lên 25 triệu USD cho mỗi liên đoàn thành viên (bao gồm Việt Nam) xuất hiện giữa lúc cuộc đua giữ ghế của ông Gianni Infantino đến hồi căng thẳng, làm dấy lên quan ngại rằng đây là "chiêu bài" của vị chủ tịch FIFA.