Lễ hội nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng ngư dân. Đây cũng là dịp giáo dục truyền thống yêu quê hương, biển đảo; giới thiệu đời sống văn hóa của cư dân vùng biển và quảng bá hình ảnh Cần Giờ đến người dân, du khách.
Phát biểu khai mạc chương trình, ông Trần Thế Thuận, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Từ lâu, Nghinh Ông đã trở thành cái “Tết biển” của cư dân duyên hải, ngày mà ghe thuyền về bến, lưới xếp lại, người đi xa cũng thu xếp trở về.
Một điểm mới của mùa lễ hội năm nay là thành phố mở rộng không gian tổ chức, kết nối các hoạt động tại Cần Giờ với khu vực Vũng Tàu. Bởi trên cùng một dải bờ biển, thành phố mang tên Bác giờ đây có hai di sản cùng chung một niềm tín ngưỡng thờ Cá Ông: Lễ hội Nghinh Ông Cần Giờ và Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam Vũng Tàu-được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2023.
“Hai lễ hội diễn ra gần như cùng một thời điểm, cùng hướng về biển, cùng một đạo lý 'uống nước nhớ nguồn'. Việc mở rộng không gian lần này là để hai vùng biển ấy gặp nhau, để bà con ngư dân hai địa phương cùng chung một mùa hội, để du khách đến với thành phố có thể đi trọn một hành trình văn hóa biển”, ông Trần Thế Thuận phát biểu.
Tại chương trình khai mạc, Lễ mừng công năm 2026 được tổ chức để mọi người tưởng nhớ và tri ân các bậc tiền nhân đã có công khai phá, dựng xây và gìn giữ vùng đất Cần Giờ. Đây còn là dịp để bà con ngư dân thành kính báo công những thành quả lao động đã đạt được trong năm qua.
Thông qua chương trình Lễ mừng công năm 2026, Ban tổ chức biểu dương và khen thưởng những tập thể, cá nhân đã có thành tích xuất sắc trong sản xuất, nuôi trồng và đánh bắt thủy sản trên địa bàn xã; các tập thể, cá nhân có thành tích trong việc gìn giữ, tôn tạo Lăng Ông Thủy Tướng. Những thành quả ấy là minh chứng sinh động cho tinh thần lao động cần cù, ý chí vượt khó và tình yêu nghề của bà con ngư dân Cần Giờ.
Lễ mừng công là nét văn hóa đặc trưng của cộng đồng cư dân vùng biển được bồi đắp qua nhiều thế hệ bằng lao động, niềm tin và tình yêu sâu nặng với biển, với quê hương, đất nước.
Tại lễ khai mạc, đông đảo khán giả còn được thưởng thức chương trình nghệ thuật “Khởi vượng tinh hoa”. Chương trình gồm 2 chương: Tinh hoa miền duyên hải và Cần Giờ tỏa sáng biển quê hương.
Chương trình là bản hòa ca tri ân biển mẹ, kết tinh trọn vẹn đạo lý "uống nước nhớ nguồn", niềm tin mưa thuận gió hòa và tinh thần đại đoàn kết keo sơn.
Lễ hội Nghinh Ông là một sự kiện thiêng liêng, nơi ngư dân bày tỏ lòng thành kính và hy vọng về một cuộc sống no đủ, hạnh phúc. Các tiết mục trong chương trình thể hiện Lễ hội Nghinh Ông đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của ngư dân, là niềm tự hào của văn hóa biển Việt Nam.
Chương trình có sự tham gia của nhiều nghệ sĩ, ca sĩ nổi tiếng như: Nghệ sĩ Ưu tú Võ Minh Lâm, ca sĩ Cẩm Ly, Võ Hạ Trâm, Minh Sang, Leo Minh Tuấn, Đàm Thu Thủy, cùng các nghệ sĩ Nhà hát nghệ thuật Hát bội thành phố, các nghệ sĩ xiếc Trung tâm nghệ thuật thành phố…
Các hoạt động của Lễ hội Nghinh Ông-Thành phố Hồ Chí Minh tại xã Cần Giờ 2026 diễn ra từ ngày 19-27/9. Trong đó, phần lễ chính diễn ra từ ngày 24-26/9, (ngày 14-16/8 Âm lịch), tại Lăng Ông Thủy Tướng, Công viên Cần Thạnh, Công viên Thể thao, Nghĩa trang Liệt sĩ Rừng Sác Cần Giờ, bờ biển Cần Giờ và một số địa điểm trên địa bàn xã.
Phần lễ bắt đầu với hoạt động viếng Nghĩa trang Liệt sĩ Rừng Sác Cần Giờ, dâng hương tưởng nhớ các Anh hùng liệt sĩ. Tiếp đó là những nghi thức truyền thống như thượng đại kỳ, cúng Tiên hiền, hậu hiền, bạn cũ, lái xưa và các hoạt động tại Lăng Ông Thủy Tướng.
Điểm nhấn quan trọng nhất là Lễ Nghinh Ông trên biển vào ngày 26/9. Đoàn thuyền xuất phát từ khu vực bến tàu, thực hiện nghi lễ trên biển trước khi rước Nghinh trở về Lăng Ông Thủy Tướng. Nghi thức thể hiện lòng biết ơn của ngư dân đối với biển cả, cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa đánh bắt thuận lợi và người đi biển được bình an.
Vào tối 25/9, đoàn thuyền hoa đăng diễu hành trên biển tạo nên không gian văn hóa đặc trưng của vùng duyên hải. Chương trình nghệ thuật “Nghinh Ông Cần Giờ-Đêm hội trăng rằm”, hoạt động rước đèn Trung thu và biểu diễn nghệ thuật cũng được tổ chức, phục vụ người dân và du khách.
Các hoạt động nghi lễ được bố trí gắn với biểu diễn trống kèn thiếu nhi, múa lân-sư-rồng, diều nghệ thuật và chương trình nghệ thuật tổng hợp. Cách tổ chức này vừa giữ được tính trang nghiêm của phần lễ, vừa tạo không khí gần gũi trong cộng đồng.
Bên cạnh phần lễ, chương trình năm nay có nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và thương mại như: Giải Marathon Xanh Cần Giờ, Giải giao lưu pickleball và chương trình đờn ca tài tử...
Các môn thể thao và trò chơi dân gian tiếp tục diễn ra trong những ngày lễ hội, gồm bi sắt, bóng chuyền, bóng đá mini, đua xe đạp, kéo co, leo cột và các hoạt động giao lưu cộng đồng, cuộc thi vẽ tranh thiếu nhi cấp thành phố, hội thi làm lồng đèn và trang trí xe hoa tạo thêm không gian trải nghiệm dành cho trẻ em…
LINH BẢO