Sạt lở uy hiếp đời sống
Sau đợt mưa lớn do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới giữa tháng 9 kết hợp triều cường và sóng lớn, dải bờ biển dài khoảng 500m ở thôn Mỹ Thủy, xã Mỹ Thủy, tỉnh Quảng Trị bị khoét sâu từ 6-7m vào đất liền, có nơi hơn 15m. Tình trạng sạt lở, xâm thực diễn biến phức tạp, đe dọa trực tiếp đến nhà cửa, tài sản, sinh kế của người dân và các công trình ven biển.
Tại bãi biển Mỹ Thủy, nhiều đoạn đường bê-tông ven biển nứt gãy, sụt lún; nhiều mảng bê-tông lớn bị sóng đánh bật, nằm chênh vênh sát mép nước. Có vị trí, bờ biển bị khoét thành vách cao gần 2m. Hệ thống điện chiếu sáng dọc bãi biển gãy đổ, hư hỏng; một số ki-ốt kinh doanh bị sập. Sạt lở còn phá hỏng nhiều giếng nước, hồ nuôi tôm, ốc của người dân nằm sát bờ biển. Trước tình hình trên, chính quyền xã Mỹ Thủy đã di dời khẩn cấp 12 hộ kinh doanh tại khu vực bãi biển để bảo đảm an toàn. Hàng chục hộ dân sinh sống, sản xuất gần bờ biển cũng nằm trong vùng bị ảnh hưởng, dự kiến phải di dời, tái định cư.
Ông Nguyễn Đình Thông, trú thôn Mỹ Thủy cho biết, tình trạng sạt lở ngày càng uy hiếp nhà cửa, tài sản và sinh kế. Khu vực sinh sống, sản xuất liên tục bị biển xâm thực khiến người dân luôn trong tâm trạng bất an. “Chúng tôi mong muốn cơ quan chức năng sớm bố trí khu tái định cư an toàn, đồng thời có phương án hỗ trợ phù hợp để có thể di dời khỏi khu vực nguy hiểm, ổn định cuộc sống”, ông Thông chia sẻ.
Anh Phan Thanh Hạnh, một người dân ở thôn Mỹ Thủy đang nuôi ốc trên diện tích khoảng 1.000 m² cho biết, trước đây, dù chịu ảnh hưởng của mưa bão, áp thấp nhiệt đới, khu vực này chưa từng xảy ra sạt lở nghiêm trọng như hiện nay. Gia đình anh và các hộ chung quanh đã bị hư hỏng nhiều giếng nước phục vụ sản xuất, hồ nuôi trồng thủy sản. Có thời điểm, anh Hạnh phải bán ốc non với giá thấp, chịu thiệt hại về kinh tế.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mỹ Thủy Cáp Xuân Tá cho biết, địa phương đã huy động lực lượng hỗ trợ người dân di dời tàu thuyền, tài sản đến nơi an toàn. Chính quyền xã tiếp tục theo dõi sát diễn biến xâm thực, sạt lở, chủ động huy động lực lượng khi có tình huống phát sinh, đồng thời tuyên truyền người dân hạn chế đến các khu vực nguy hiểm.
Không riêng xã Mỹ Thủy, tại khu vực chân cầu phía nam cầu Cửa Tùng, xã Bến Hải, nhiều khối bê-tông và cấu kiện bảo vệ kè bị xô lệch, sụt lún, gãy vỡ. Sóng biển xâm thực sâu, làm lộ phần cát bên trong khiến tuyến kè mất ổn định. Tại bãi tắm cộng đồng Trung Giang, nhiều đoạn kè nứt gãy, nền đất phía trong bị cuốn trôi; gạch lát đường ven biển sụt xuống, tạo thành những khoảng trống lớn. Sạt lở đã ăn sâu vào khu vực hạ tầng phục vụ bãi tắm.
Theo thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị, tuyến kè bảo vệ bãi tắm Trung Giang được xây dựng từ năm 2009, sau hơn 15 năm khai thác đã xuống cấp. Đặc biệt, sau ảnh hưởng của bão số 10, 12 và mưa lũ năm 2025, đoạn kè dài khoảng 170m bị hư hỏng nghiêm trọng; trong đó, đoạn kè từ mố cầu phía nam cầu Cửa Tùng về phía biển dài khoảng 120m có toàn bộ khối bê- tông và tetrapod phía ngoài bị xô lật, sụt lún. Đoạn tiếp nối dài khoảng 50m nứt gãy, lớp đá hộc và chân khay bị xói lở mạnh. Nhiều vị trí bị sóng biển xâm thực sâu 3-4m, đe dọa trực tiếp đến hạ tầng phía sau.
Cấp bách xử lý sạt lở
Quảng Trị có đường bờ biển dài, thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, bão lũ. Tình trạng sạt lở bờ biển diễn biến ngày càng phức tạp, với tổng chiều dài các đoạn bị sạt lở hơn 16 km; trong đó, khoảng 10 km cần xử lý khẩn cấp nhằm bảo vệ khu dân cư, tài sản và hệ thống hạ tầng. Điểm sạt lở được ghi nhận tại các xã Bắc Gianh, Bắc Trạch, Nam Cửa Việt, Triệu Cơ, Cam Hồng, Vĩnh Hoàng, Đông Trạch và khu vực bãi tắm Bảo Ninh. Quy mô và mức độ ảnh hưởng tại từng khu vực khác nhau, song đều đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo đảm an toàn cho người dân và khôi phục các công trình bảo vệ bờ biển.
Trước mắt, chính quyền các địa phương đang theo dõi sát diễn biến xâm thực, sạt lở, chủ động huy động lực lượng khi có tình huống phát sinh và khuyến cáo người dân hạn chế đến khu vực nguy hiểm. Tại xã Mỹ Thủy, công tác giải phóng mặt bằng đang được gấp rút hoàn thiện để phục vụ xây dựng đê chắn sóng phía tây thuộc dự án Cảng quốc tế Mỹ Thủy. Đồng chí Cáp Xuân Tá cho biết, địa phương đang phối hợp triển khai các thủ tục liên quan giải phóng mặt bằng, tái định cư và ổn định sinh kế cho những hộ bị ảnh hưởng.
Để ứng phó tình trạng sạt lở, tỉnh Quảng Trị đã bố trí hơn 147 tỷ đồng xử lý khẩn cấp. Ngoài ra, từ nguồn kinh phí khắc phục hậu quả thiên tai, tỉnh đã cấp 95 tỷ đồng cho khu vực thôn Thanh Xuân, xã Bắc Trạch; 20 tỷ đồng cho bãi tắm Trung Giang, xã Bến Hải và 30 tỷ đồng cho xã Nam Cửa Việt để triển khai khắc phục. Trước đó, với sự hỗ trợ của Trung ương và các nguồn lực huy động, tỉnh đã đầu tư xử lý 12 điểm bị sạt lở, tổng kinh phí gần 900 tỷ đồng cho các công trình kè gia cố, rọ đá và trồng cây chắn sóng. Tỉnh chủ động rà soát, phân loại từng hạng mục theo thứ tự ưu tiên, tập trung xử lý những khu vực có nguy cơ cao, trực tiếp đe dọa khu dân cư và công trình thiết yếu. Cùng việc bố trí nguồn lực tại chỗ, địa phương tiếp tục đề xuất Trung ương hỗ trợ kinh phí theo lộ trình phù hợp để từng bước khắc phục các điểm sạt lở.
Theo ông Lê Chí Công, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và phòng, chống thiên tai tỉnh Quảng Trị, về lâu dài, ngành chức năng sẽ rà soát tổng thể diễn biến sạt lở, xác định quy luật, nguyên nhân và đặc điểm địa chất ở từng khu vực để lựa chọn giải pháp phù hợp, đồng bộ và hiệu quả. Bên cạnh đầu tư công trình bảo vệ bờ biển, việc bảo đảm nơi ở an toàn và ổn định sinh kế cho người dân vùng bị ảnh hưởng là yêu cầu cấp thiết, góp phần giảm thiểu thiệt hại khi thiên tai tiếp tục diễn biến phức tạp.
Bài và ảnh: HIẾU MINH