Thông tin được ông Trương Minh Quang, Phó Chủ tịch UBND phường Kim Liên, chia sẻ với phóng viên Dân trí sau khi phường dừng hoạt động chợ Kim Liên nhưng chưa bố trí chợ tạm, khiến nhiều tiểu thương hoang mang, mất nguồn thu nhập và gặp khó khăn trong cuộc sống.
"Chúng tôi chỉ mong có chỗ để tiếp tục kiếm sống"
Nhiều ngày qua, tiểu thương chợ Kim Liên (phường Kim Liên, TP Hà Nội) đều đặn có mặt quanh khu chợ để "buôn hoàn cảnh" sau khi chợ dừng hoạt động từ giữa tháng 9.
Tiểu thương chợ Kim Liên có mặt quanh khu chợ ký vào đơn trình bày hoàn cảnh, nguyện vọng được tiếp tục buôn bán ở chợ (Ảnh: Sơn Nguyễn).
Sáng 2/10, rất đông tiểu thương có mặt tại vỉa hè phố Lương Định Của, rủ nhau ký vào đơn trình bày hoàn cảnh, nguyện vọng được tiếp tục buôn bán ở chợ. Nỗi lo lớn nhất của họ đó là chưa biết khi nào có thể quay lại kinh doanh và trong thời gian chờ đợi sẽ sống bằng gì.
Bà Nguyễn Thị Sơn, 75 tuổi, cho biết đã gắn bó với khu chợ từ những năm 1990, khi chợ còn chưa mang tên Kim Liên. Hơn ba thập kỷ mưu sinh dưới mái chợ, người phụ nữ tuổi đã xế chiều nay bất ngờ rơi vào cảnh không còn nguồn thu nhập.
Bà nói mình ủng hộ việc cải tạo, xây dựng lại chợ để bảo đảm an toàn, nhưng mong chính quyền sớm có phương án bố trí nơi buôn bán tạm thời cho các tiểu thương.
"Nửa tháng nay tôi không có thu nhập, chỉ biết ở nhà trông cậy vào con trai, con dâu. Muốn thuê chỗ khác để bán nước nhưng không tìm được địa điểm, còn thuê được mặt bằng thì chi phí cũng quá sức, vài triệu đồng mỗi tháng không thể kham nổi.
Chúng tôi chỉ mong có một chỗ để tiếp tục buôn bán, kiếm sống", bà Sơn nói.
Bà Nguyễn Thị Sơn, tiểu thương chợ Kim Liên (Ảnh: Sơn Nguyễn).
Đứng cạnh bà Sơn là hàng chục tiểu thương ở chợ Kim Liên cũng đang hoang mang về việc không có chỗ buôn bán mưu sinh khi không còn chợ.
Chưa đến giờ chạy thận, chị Nguyễn Thu Huyền, 47 tuổi, vẫn nán lại bên hàng rào tôn quây kín khu chợ, nơi dán kín những thông báo "chuyển địa điểm", chờ đợi, nghe ngóng từng thông tin liên quan đến việc bố trí chợ tạm.
Nhiều năm nay, thúng bún nhỏ trong chợ là nguồn thu nhập giúp chị cùng chồng nuôi hai con ăn học và trang trải chi phí chạy thận.
Được một hộ kinh doanh đồ nhựa trên phố Lương Định Của nhường cho một góc nhỏ, sau mỗi buổi chạy thận, người phụ nữ lại mang thúng bún ra bán. Không gian buôn bán giờ chỉ vỏn vẹn vài mét vuông nhưng là chỗ dựa cho cả gia đình.
"Mấy hôm nay chạy thận xong người rất mệt nhưng tôi vẫn cố ra bán. Kiếm được đồng nào hay đồng đó. Tiền bán bún trước đây chỉ đủ phụ chồng nuôi con và chữa bệnh. Từ khi chợ đóng cửa, thu nhập gần như không còn. Tôi chỉ mong sớm có chợ tạm để tiếp tục mưu sinh", chị Huyền nói.
Không còn quỹ đất để bố trí chợ tạm
Liên quan đến những bức xúc, tâm tư của các tiểu thương sau khi chợ Kim Liên dừng hoạt động, phóng viên Dân trí đã liên hệ với UBND phường Kim Liên (Hà Nội) để tìm hiểu sự việc.
Thông tin với phóng viên Dân trí, ông Trương Minh Quang, Phó Chủ tịch UBND phường Kim Liên cho biết chợ Kim Liên do Nhà nước quản lý. Sau khi tiếp nhận từ quận Đống Đa trước đây, UBND phường Kim Liên giao Ban quản lý hạ tầng phường trực tiếp quản lý khu chợ.
Về việc dừng hoạt động chợ Kim Liên, ông Quang cho biết, ngày 10/7, UBND phường đã có văn bản gửi Ban quản lý dự án đầu tư - Hạ tầng và các hộ tiểu thương, thông báo việc chợ phải dừng hoạt động do không bảo đảm các điều kiện về phòng cháy, chữa cháy.
Nhiều tiểu thương chợ Kim Liên hoang mang vì không có chỗ buôn bán mưu sinh khi không còn chợ (Ảnh: Sơn Nguyễn).
Trong văn bản này, địa phương cũng đề nghị các hộ kinh doanh đăng ký nguyện vọng, phương án di chuyển để tổng hợp, xem xét hỗ trợ.
Tuy nhiên, đến ngày 1/8, phường không tiếp nhận được đăng ký nào từ các tiểu thương. Sau đó, địa phương tiếp tục ban hành văn bản thông báo lần thứ hai về việc dừng hoạt động chợ.
Cùng với việc thông báo dừng hoạt động, UBND phường yêu cầu Ban quản lý dự án đầu tư - Hạ tầng khẩn trương xây dựng phương án cải tạo chợ Kim Liên, đồng thời rà soát các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy để triển khai dự án.
"Theo báo cáo của Ban quản lý dự án đầu tư - Hạ tầng, phương án vừa duy trì hoạt động kinh doanh vừa cải tạo chợ là không khả thi do phải tổ chức lại hệ thống giao thông khuôn viên chợ. Trong khi đó, công trình đã xuống cấp, không đủ điều kiện để vừa buôn bán, vừa cải tạo.
Sau khi họp bàn với các cơ quan liên quan, chúng tôi đã thống nhất dừng hoạt động chợ", ông Quang cho biết.
Ngày 30/8, UBND phường Kim Liên tiếp tục ra văn bản thông báo lần thứ ba, trong đó nêu rõ lộ trình thực hiện. Theo kế hoạch, ngày 7/9 sẽ cắt điện, nước tại chợ; ngày 14/9 hoàn thành việc di dời; ngày 16/9 tiến hành quây tôn toàn bộ khu vực chợ.
Lãnh đạo UBND phường Kim Liên cho biết, trong khoảng thời gian giữa các đợt thông báo, địa phương đã tổ chức 3 cuộc đối thoại với các tiểu thương tại nhà thể chất Trường THCS Kim Liên để lắng nghe ý kiến và giải đáp các thắc mắc.
Sau các buổi đối thoại, UBND phường đã có văn bản trả lời các nhóm vấn đề mà tiểu thương quan tâm.
"Ngày 14/9, toàn bộ lực lượng cán bộ phường được huy động hỗ trợ các hộ kinh doanh di chuyển tài sản ra khỏi chợ. Kể cả những hộ chuyển sang Long Biên, Gia Lâm, UBND phường đều bố trí người và phương tiện hỗ trợ di dời", ông Quang cho hay.
Theo lãnh đạo UBND phường Kim Liên, kể từ khi có quyết định tạm dừng hoạt động chợ, từ tháng 6, địa phương đã dừng ký hợp đồng với các tiểu thương.
"Từ tháng 7 đến nay, các hộ kinh doanh cũng không phải đóng các khoản chi phí như điện, nước hay phí dịch vụ. UBND phường cũng không truy thu các khoản phí này 3 tháng vừa qua", ông Quang nói.
Đối với đề xuất lập chợ tạm, UBND phường Kim Liên cho biết hiện địa phương không còn quỹ đất phù hợp để bố trí.
"Chúng tôi không thể bố trí chợ tạm trên lòng đường hay trong sân các khu tập thể như nguyện vọng của tiểu thương. Giải pháp hiện nay là hỗ trợ các hộ chuyển sang kinh doanh tại các chợ lân cận để sớm ổn định cuộc sống", ông Quang cho biết.
Dự kiến công trình sẽ hoàn thành vào quý III/2027
Liên quan đến những trăn trở của tiểu thương về việc "khi nào được quay trở lại chợ", ông Quang cho biết địa phương đã có phương án cụ thể.
Theo đó, chợ Kim Liên mới sẽ được xây dựng ngay trên khu đất chợ hiện nay. Dự kiến công trình sẽ hoàn thành vào quý III/2027.
Lãnh đạo phường khẳng định quy mô chợ mới sẽ bảo đảm tối thiểu tương đương chợ Kim Liên cũ. Trước đây chợ có 198 quầy hàng, số lượng quầy tại chợ mới cũng sẽ tương đương.
"UBND phường đã có văn bản xác nhận cho tất cả các tiểu thương có đăng ký kinh doanh tại chợ, như là "giấy bảo hành", bảo đảm việc họ sẽ được bố trí quầy hàng như tại chợ cũ sau khi công trình hoàn thành", ông Quang nói.
Tiểu thương chợ Kim Liên sẽ được bố trí quầy hàng sau khi chợ mới hoàn thành (Ảnh: Sơn Nguyễn).
Về việc hỗ trợ các tiểu thương trong thời gian chờ xây dựng chợ, đại diện UBND phường Kim Liên cho biết số lượng hộ kinh doanh thực tế không phải con số "gần 200 tiểu thương" thường được nhắc tới.
Theo thống kê của địa phương, chợ Kim Liên có 194 quầy hàng nhưng thực tế chỉ có 88 hộ kinh doanh do nhiều trường hợp một người thuê, sử dụng nhiều quầy.
"Sau khi rà soát, phường đã tổng hợp những hộ chưa tìm được mặt bằng kinh doanh, sau đó gửi văn bản tới các phường lân cận như Đống Đa, Văn Miếu, Láng, Phương Liệt... để thống kê số quầy hàng còn trống tại các chợ trên địa bàn, gửi thông báo đến các tiểu thương chợ Kim Liên nắm được.
Từ đó, chúng tôi thành lập các tổ công tác hỗ trợ tiểu thương tìm kiếm, thuê quầy hàng hoặc ki ốt tại các chợ khác trong thời gian chờ xây dựng chợ Kim Liên mới", ông Quang cho hay.
Theo số liệu UBND phường cung cấp, hiện có 26 hộ đăng ký chuyển sang chợ Thái Hà, 18 hộ sang chợ Nam Đồng, 15 hộ sang chợ Ngô Sỹ Liên và 5 hộ sang chợ Khương Thượng.
Đối với những hộ chưa tìm được địa điểm kinh doanh phù hợp, chính quyền sẽ gửi giấy mời và cử cán bộ trực tiếp đưa đến khảo sát các quầy hàng còn trống tại các chợ trên địa bàn lân cận.
"Các hộ đã có địa điểm kinh doanh nhưng vẫn muốn được hỗ trợ tìm nơi mới, phường vẫn tiếp tục hỗ trợ. Hiện nay chúng tôi có thể bố trí đủ địa điểm cho tất cả các hộ có nhu cầu", ông Quang nói.
Ngoài việc hỗ trợ tìm mặt bằng, lãnh đạo UBND phường Kim Liên cho biết, các tổ chức đoàn thể như Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên cũng đang đến từng hộ kinh doanh để nắm bắt hoàn cảnh, nhu cầu thực tế nhằm triển khai các hình thức hỗ trợ phù hợp.
Theo lãnh đạo phường, trong quá trình di dời, các lực lượng đoàn thể đã hỗ trợ tiêu thụ lương thực, thực phẩm của tiểu thương, không để tình trạng hàng hóa phải bỏ đi.
Theo Công văn số 4977/UBND-TTDLCNS ngày 29/9, Chủ tịch UBND TP Hà Nội giao UBND phường Kim Liên chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan khẩn trương kiểm tra, xác minh, làm rõ thông tin phản ánh về tình hình của các tiểu thương sau khi chợ dừng hoạt động.
Thành phố yêu cầu địa phương nghiên cứu, đề xuất phương án hỗ trợ, bố trí địa điểm kinh doanh tạm thời phù hợp. Địa điểm được đề xuất phải bảo đảm các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy, an ninh trật tự, trật tự đô thị, vệ sinh môi trường và những quy định liên quan.