Khi robot tung hoành chiến địa - Kỳ 3: Mỹ tích hợp UGV vào đội hình tác chiến tinh nhuệ

Theo kịch bản, lữ đoàn dù 173 của Mỹ có xe bọc thép yểm trợ phản công lực lượng Morocco. Điều khác biệt lần này là các xe UGV dẫn đường trước lính dù để trinh sát, dọn đường và nhận diện các mối đe dọa. Sau đó, chúng giữ vai trò tiếp tế đạn dược, sơ tán thương binh và giám sát điện tử.

"Chúng ta chiến đấu theo đội hình…"

Viện hàn lâm Khoa học, Kỹ thuật và Y học quốc gia (Mỹ) nhận định từ lâu lục quân Mỹ đã nhận thấy tiềm năng của xe UGV nên đã đầu tư cho các nghiên cứu dựa trên nghiên cứu ban đầu của Cơ quan Các dự án nghiên cứu quốc phòng tiên tiến (DARPA). Mục tiêu là chuyển đổi lục quân từ một lực lượng đặc trưng bởi xe tăng hạng nặng và hỏa lực mạnh thành một lực lượng nhẹ hơn và phản ứng nhanh hơn, đồng thời có khả năng sát thương cao hơn song song với khả năng sống sót tốt hơn.

Vào tháng 10-1999, tướng Eric Shinseki - tham mưu trưởng lục quân Mỹ - đã đưa ra ý tưởng xây dựng chương trình Các hệ thống chiến đấu tương lai (FCS). FCS chính thức bắt đầu vào tháng 5-2003. Theo tài liệu của Quốc hội Mỹ, đây là chương trình nghiên cứu, phát triển và mua sắm lớn của lục quân kéo dài nhiều năm.

FCS gồm 18 hệ thống có người lái và không người lái khác nhau kết nối qua một mạng lưới thông tin liên lạc quy mô lớn. Trong FCS, dự án phát triển robot có cái tên khá dài viết tắt là FCS (BCT) UGV IPT, tức các hệ thống chiến đấu tương lai (FCS), lữ đoàn chiến đấu (BCT), xe mặt đất không người lái (UGV), nhóm sản phẩm tích hợp (IPT).

Ban đầu, FCS chỉ dự định sử dụng UGV cho vận chuyển hậu cần, trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu. Sau đó, nhận thấy tiềm năng to lớn của UGV, Đạo luật Ủy quyền quốc phòng Floyd D. Spence năm 2001 đã đặt mục tiêu ít nhất 1/3 hệ thống chiến đấu tương lai của quân đội phải là hệ thống không người lái. Các hệ thống không người lái được chia thành bốn loại gồm máy bay không người lái (UAV), UGV cỡ nhỏ, xe đa chức năng/hậu cần và trang thiết bị (MULE), xe robot vũ trang (ARV) hạng nặng.

Năm 2017, Mỹ tiếp tục ban hành chiến lược Các hệ thống robot và tự hành (RAS). Theo trang Robozaps (Mỹ), sau khi công bố chiến lược lục quân và thành lập Bộ Tư lệnh tương lai lục quân vào năm 2018, lục quân Mỹ đã tiến hành dự án Convergence từ mùa hè năm 2020. Dự án bao gồm các cuộc trình diễn thử nghiệm phối hợp nhiều quốc gia nhằm bảo đảm khả năng sẵn sàng chiến đấu trong tương lai, trong đó có nội dung tích hợp các hệ thống robot và hệ thống tự hành vào hoạt động tác chiến phối hợp.

Vào mùa hè năm 2023, tướng James Rainey - chỉ huy Bộ Tư lệnh tương lai lục quân Mỹ - đã từng phát biểu tại hội nghị cấp cao về chiến đấu lục quân tại căn cứ Fort Liberty (bang North Carolina): "Chúng ta không bao giờ được đổ xương máu trong lần chạm trán đầu tiên, dù đó là thiết bị nổ tự chế, bãi mìn hay phục kích… Vậy làm thế nào để kết hợp con người với máy móc sao cho tối ưu hóa khả năng của cả hai, đồng thời giảm nhẹ rủi ro cho vũ khí quý giá nhất của chúng ta, đó chính là người lính?".

Trung tướng Ross Coffman - phó chỉ huy Bộ Tư lệnh tương lai lục quân Mỹ - chia sẻ với báo Defense News (Mỹ): "Dù là robot mặt đất hay máy bay không người lái trên trời, chúng sẽ không hoạt động đơn lẻ. Thay vào đó chúng phải đủ thông minh để phối hợp tác chiến với các hệ thống không người lái khác hoặc với các hệ thống có người lái". Ông nhấn mạnh quá trình tích hợp giữa con người với máy móc phải gắn liền với đội hình tác chiến. Ông giải thích: "Chúng ta không chiến đấu như các hệ thống riêng lẻ hay binh sĩ riêng lẻ. Chúng ta chiến đấu theo đội hình…".

Mỹ đồng bộ hóa UGV với đơn vị tác chiến

Trước đây, xe UGV thường được bố trí thành các đơn vị riêng như đơn vị xử lý vật liệu nổ. Tuy nhiên, thế hệ UGV mới đã được thiết kế để tích hợp vào các đơn vị bộ binh. Đồng bộ hóa các UGV với các đơn vị tác chiến đã trở thành khái niệm trọng tâm trong học thuyết tương lai của quân đội Mỹ.

Trong các đợt thử nghiệm năm 2025-2026, lục quân Mỹ đã tiến hành thử nghiệm các đội hình sử dụng xe UGV hoạt động cùng các đơn vị có người lái, chia sẻ dữ liệu cảm biến thông qua mạng JADC2 (Hệ thống chỉ huy và kiểm soát liên hợp toàn diện). Các cuộc trình diễn chính bao gồm các đội xe UGV tiếp tế tự hành, UGV quan sát tiền tuyến chỉ điểm hỏa lực pháo binh và UGV phụ trách giám sát cho bộ binh.

Ngày 2-5-2026, các binh sĩ thuộc trung đoàn kỵ binh số 2 của Mỹ và trung đoàn dù của Anh đã bước vào giai đoạn huấn luyện đối kháng trực tiếp của dự án Flytrap 5.0 tại trại huấn luyện Pabradė (Litva). Mục tiêu là tích hợp các UGV tự hành, UGV không người lái, máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV) cùng các hệ thống chống máy bay không người lái trên chiến trường.

Yếu tố chủ chốt của dự án Flytrap là trao trực tiếp công nghệ mới nổi vào tay binh sĩ bất kể chuyên môn chính của họ là gì, sau đó thu thập phản hồi của họ để cải tiến trong toàn lực lượng.

• 

  Khi robot tung hoành chiến địa - Kỳ 1: Phá công sự bằng xe Goliath chở thuốc nổĐỌC NGAY

• 

  'Taxi tự lái' Tesla Cybercab điều khiển bằng thiết bị như tay cầm chơi gameĐỌC NGAY

Một xu hướng phát triển khác là tích hợp các đội hình UGV cỡ nhỏ hoạt động theo nhóm. Đầu tháng 2-2026, Công ty Swarmbotics AI thông báo quân đội Mỹ đã chọn công ty này để giao hợp đồng tích hợp các đội hình UGV cỡ nhỏ vào sư đoàn kỵ binh số 1. Ông Stephen Houghton - giám đốc Swarmbotics AI - giải thích chiến thuật triển khai cùng lúc hàng trăm UGV loại nhỏ sẽ buộc đối phương không thể đưa ra quyết định hoặc đưa ra quyết định kém hiệu quả.

UGV hoạt động theo nhóm là cách thức để một người hoặc một tổ điều khiển nhiều UGV thay mỗi người điều khiển một UGV. Đây là cách duy nhất để gia tăng quy mô tấn công. Lực lượng chiến đấu gồm nhiều UGV cỡ nhỏ sẽ rẻ tiền hơn so với sử dụng các nền tảng bọc thép hoặc xe tăng hiện đại vừa đắt tiền vừa tốn chi phí bảo trì và di chuyển.

Theo trang Calibre Defence (Anh), nhiều quốc gia như Hàn Quốc cũng đang tiến hành xu hướng phát triển UGV hoạt động theo nhóm.

Lục quân Mỹ đánh giá UGV Hunter WOLF cỡ nhỏ sử dụng động cơ lai là UGV thích hợp nhất hiện nay.

Đầu tháng 5-2026, Công ty HDT Robotics đã bàn giao các UGV Hunter WOLF cho lữ đoàn 3 thuộc sư đoàn bộ binh miền núi số 10 tại Fort Polk (bang Louisiana). WOLF là từ viết tắt của Xe chở hàng không người lái có bánh xe. Xe Hunter WOLF rộng 2,7m2, có khả năng chở tới 1.270kg trên địa hình hiểm trở với quãng đường di chuyển trên 300km.

Theo trang Interesting Engineering, đây là UGV đa năng được thiết kế dựa trên kiến trúc tải trọng mô đun nên cùng một nền tảng cơ bản có thể đảm nhiệm nhiều công việc tùy cách lắp đặt như vận chuyển vật tư và thiết bị, sơ tán thương binh, trạm chuyển tiếp thông tin liên lạc, thu thập tin tình báo - giám sát - trinh sát.

………………

Kỳ tới: UGV bốn chân trên chiến tuyến rực lửa

Hồi giữa tháng 4, quân đội Ukraine lần đầu tuyên bố chỉ sử dụng xe UGV gắn súng máy đã đánh chiếm hoàn toàn công sự Nga và bắt quân đối phương phải đầu hàng. Trong khi đó, Nga cũng không hề chậm bước khi tung nhiều loại UGV tham chiến...