Kho bạc tăng tốc huy động trái phiếu chính phủ

Nguồn ảnh: VnExpress

Nhu cầu phát hành tăng mạnh để hoàn thành mục tiêu huy động 500.000 tỷ đồng có thể khiến lợi suất trái phiếu chính phủ nhích nhẹ ở các kỳ hạn ngắn.

Theo thống kê của VnExpress, đầu năm đến nay, Kho bạc Nhà nước huy động hơn 246.700 tỷ đồng trái phiếu chính phủ. Riêng tuần đầu tháng 9, giá trị phát hành đạt xấp xỉ 18.000 tỷ đồng, gấp khoảng 7 lần tuần trước đó.

Kế hoạch phát hành trong tuần này được nâng lên 26.000 tỷ đồng, chủ yếu ở kỳ hạn 5 năm và 10 năm. Quy mô gọi thầu tăng vọt so với những tuần trước, theo nhóm phân tích Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam (YSVN), cho thấy Kho bạc Nhà nước có xu hướng đẩy nhanh tiến độ phát hành khi mới hoàn thành phân nửa mục tiêu huy động 500.000 tỷ đồng cho cả năm.

Trái phiếu chính phủ là chứng khoán nợ do Bộ Tài chính phát hành nhằm huy động vốn cho ngân sách hoặc cho chương trình, dự án cụ thể thuộc phạm vi đầu tư của nhà nước. Kỳ hạn chuẩn là 3, 5, 7, 10, 15, 20, 30 và 50 năm.

Trong bối cảnh lợi suất trái phiếu chính phủ ở nhiều nước phát triển lên mức cao hàng chục năm do áp lực bán tháo, thị trường Việt Nam được giới quan sát đánh giá ôn hòa hơn.

Trái phiếu chính phủ Việt Nam gần như "cách ly" với các cú sốc bán tháo toàn cầu do tỷ trọng sở hữu nước ngoài hiện chỉ khoảng 0,15%, cộng thêm mức độ hội nhập vào các chỉ số trái phiếu mới nổi toàn cầu như JPMorgan GBI-EM Global Diversified, Bloomberg EM Local Currency Government Index... rất hạn chế. Bên cạnh đó, rào cản về thủ tục, thuế và quy định tài khoản vốn gián tiếp khiến dòng vốn ngoại khó ra vào nhanh như tại những thị trường có độ mở lớn hơn.

Theo Hiệp hội thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA), chênh lệch lợi suất trái phiếu chính phủ Việt Nam và Mỹ âm ở tất cả kỳ hạn trong tháng 8. Dữ liệu cuối ngày 15/9 cho thấy lợi suất trái phiếu kỳ hạn 5 năm quanh 4,13% và 10 năm là 4,33%, trong khi tại Mỹ lần lượt là 4,83% và 5%.

Dù vậy, theo dự báo của nhiều nhóm phân tích, lợi suất trái phiếu chính phủ Việt Nam có khả năng nhích lên trong những tháng cuối năm do Kho bạc Nhà nước đứng trước áp lực phát hành lớn để hoàn thành kế hoạch huy động. Môi trường lợi suất quốc tế cao sau các động thái thắt chặt của Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) và khả năng Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất lần đầu kể từ 2023 cũng gián tiếp ảnh hưởng mặt bằng lợi suất trong nước.

"Áp lực tăng lợi suất chủ yếu đến từ các kỳ hạn ngắn, trong khi kỳ hạn dài vẫn tương đối ổn định", VBMA viết trong báo cáo mới công bố.

Phương Đông

Từ đầu năm đến nay, Kho bạc Nhà nước đã huy động hơn 246.700 tỷ đồng trái phiếu chính phủ, mới hoàn thành khoảng một nửa mục tiêu 500.000 tỷ đồng của cả năm. Riêng tuần đầu tháng 9, giá trị phát hành đạt gần 18.000 tỷ đồng, gấp khoảng 7 lần tuần trước đó, còn kế hoạch tuần này được nâng lên 26.000 tỷ đồng, tập trung chủ yếu ở kỳ hạn 5 năm và 10 năm. Theo Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, quy mô gọi thầu tăng mạnh cho thấy cơ quan phát hành đang đẩy nhanh tiến độ huy động vốn. Nguồn cung gia tăng trong thời gian ngắn có thể tạo áp lực khiến lợi suất trái phiếu chính phủ nhích lên vào những tháng cuối năm, đặc biệt tại các kỳ hạn ngắn. Tuy nhiên, kỳ hạn dài được Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam đánh giá vẫn tương đối ổn định, phản ánh khả năng hấp thụ vốn và kỳ vọng lãi suất khác nhau giữa các phân khúc. So với biến động bán tháo tại nhiều nền kinh tế phát triển, thị trường trái phiếu chính phủ Việt Nam được xem là ôn hòa hơn nhờ tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài chỉ khoảng 0,15%. Mức độ tham gia hạn chế trong các chỉ số trái phiếu mới nổi toàn cầu, cùng những rào cản về thủ tục, thuế và tài khoản vốn gián tiếp, khiến dòng vốn ngoại khó dịch chuyển nhanh. Đặc điểm này giúp thị trường trong nước ít chịu tác động trực tiếp từ các cú sốc quốc tế, nhưng cũng hạn chế khả năng thu hút thêm nguồn cầu khi khối lượng phát hành tăng. Trong tháng 8, chênh lệch lợi suất trái phiếu chính phủ Việt Nam và Mỹ âm ở tất cả kỳ hạn. Cuối ngày 15/9, lợi suất kỳ hạn 5 năm và 10 năm của Việt Nam lần lượt quanh 4,13% và 4,33%, thấp hơn mức 4,83% và 5% tại Mỹ. Môi trường lợi suất quốc tế cao sau động thái thắt chặt của Ngân hàng Trung ương Châu Âu và khả năng Cục Dự trữ liên bang Mỹ tăng lãi suất lần đầu kể từ năm 2023 có thể gián tiếp gây sức ép, song động lực chính vẫn là nhu cầu phát hành lớn của Kho bạc Nhà nước.