Giáo viên Anh có thể sử dụng nguồn học liệu số do Chính phủ tài trợ kinh phí để phát triển các bài giảng - Ảnh: OAK NATIONAL ACADEMY
Phó thủ tướng Lê Tiến Châu vừa ký Quyết định 1965/QĐ-TTg phê duyệt đề án "Hệ thống học liệu số quốc gia đối với giáo dục phổ thông", hướng đến xây dựng nguồn tài liệu dùng chung phục vụ dạy và học.
Tại Anh, Singapore và Ấn Độ, các nền tảng học liệu số đã được triển khai với những cách làm cụ thể, giúp giáo viên dễ tìm kiếm, chỉnh sửa, chia sẻ bài giảng, đồng thời mở rộng cơ hội học tập cho học sinh, kể cả ở nơi thiếu thiết bị hoặc đường truyền Internet.
Học liệu số có sẵn bài giảng, giáo viên có thể chỉnh sửa
Tại Trường trung học Lift Firth Park ở Sheffield (Anh), giáo viên từng mất thời gian tự làm tài liệu dạy tiếng Tây Ban Nha. Do kinh nghiệm và kiến thức chuyên môn khác nhau, các lớp cũng chưa thống nhất về nội dung và tiến độ giảng dạy.
Theo bài viết trên trang Oak National Academy (Học viện Quốc gia Oak) ngày 7-10 mới đây, bà Hayley Martin - phụ trách giảng dạy ngoại ngữ hiện đại của trường - cho biết dùng tài liệu chung giúp giáo viên bớt phải làm lại từ đầu. Các thầy cô có thêm thời gian sửa bài cho học sinh.
"Đây là bộ khung mà chúng ta có thể điều chỉnh", bà nói với đồng nghiệp. Từ các tài liệu "gốc", giáo viên được quyền sửa tài liệu cho sát với học sinh.
Theo Cổng thông tin Chính phủ Anh, Oak là cơ quan công được Bộ Giáo dục cấp kinh phí, phục vụ các trường thuộc Anh. Nền tảng cung cấp tài liệu miễn phí để giáo viên soạn bài và giảng dạy.
Hướng dẫn của Oak cho biết giáo viên có thể tải và sửa phần lớn bộ trình chiếu, dùng phiếu bài tập cùng câu hỏi kiểm tra đầu giờ, cuối giờ. Với học sinh thiếu máy tính hoặc Internet, giáo viên có thể in tài liệu hoặc cung cấp bản dùng được lúc không có mạng.
Theo báo cáo tác động năm học 2024-2025 của Oak, từ tháng 1 đến tháng 7-2025, có 196.143 giáo viên sử dụng tài nguyên, với 1,63 triệu lượt tải. 67% giáo viên đã dùng cho biết nền tảng giúp giảm khối lượng công việc.
Học sinh Singapore sử dụng nền tảng học liệu số SLS - Ảnh: CNA
Singapore kết hợp tài liệu do bộ xây dựng với bài do giáo viên đóng góp. Theo Bộ Giáo dục Singapore, Student Learning Space (SLS - Không gian học tập của học sinh) có thư viện do bộ xây dựng, tuyển chọn và một kho dành cho giáo viên chia sẻ tài liệu.
Giáo viên gửi bài phải mô tả nội dung, gắn nhãn để đồng nghiệp dễ tìm và kiểm tra bản quyền. Quản trị viên duyệt trước khi công bố và bài cần sửa được trả lại kèm phản hồi. Người dùng có thể sao chép, chỉnh sửa rồi giao bài cho lớp theo quyền sử dụng được cấp.
Tìm bài từ trang sách, học tiếp cả lúc không có mạng
Ấn Độ đưa học liệu số tới học sinh qua mã QR trong sách giáo khoa. Theo Cục Thông tin báo chí Chính phủ Ấn Độ (PIB), đến ngày 27-6-2026, nền tảng DIKSHA có khoảng 367.000 tài nguyên điện tử, 7.687 sách giáo khoa tích hợp mã QR và 22,5 triệu người dùng đăng ký.
Đang học một chủ đề trong sách, học sinh có thể quét mã để mở video hoặc bài tương tác liên quan. Giáo viên cũng có thể tìm tài liệu hướng dẫn từ mã này. Đường dẫn nằm ngay trong sách giúp người dùng bớt phải tự dò tìm giữa kho tài liệu.
Sách giáo khoa có các mã QR trên nền tảng DIKSHA - Ảnh: HINDUSTAN TIMES
Theo PIB, nền tảng DIKSHA cho phép tải nội dung trước để học tiếp lúc không có mạng. Các bang, vùng lãnh thổ còn nạp sẵn tài liệu lên bảng thông minh tại trường, để lớp học sử dụng mà không phải duy trì kết nối Internet.
Nội dung được xây dựng theo nhu cầu từng địa phương. Các đơn vị tham gia có thể đưa lên và quản lý tài liệu theo ngôn ngữ, chương trình giảng dạy của mình. Viện Công nghệ giáo dục trung ương thuộc Hội đồng Nghiên cứu và Đào tạo giáo dục quốc gia kiểm tra định kỳ nội dung theo hướng dẫn.
Ban Bí thư bắt đầu giám sát toàn diện giáo dục phổ thông, từ sách giáo khoa đến đội ngũ giáo viênĐỌC NGAY
Theo thông tin Bộ Giáo dục Ấn Độ công bố cuối tháng 7-2026, người dùng có thể tiếp cận hơn 836 phòng thí nghiệm ảo trên DIKSHA, mô phỏng môi trường phòng thí nghiệm thực tế. Học liệu miễn phí được cung cấp cho học sinh, phụ huynh và giáo viên để bổ trợ việc học.
Việc sử dụng kho cũng để lại dữ liệu giúp tìm hiểu học sinh đang gặp khó ở đâu. Trong podcast của EY (hãng kiểm toán và tư vấn quốc tế), bà Shabnam Sinha - chuyên gia giáo dục cao cấp của Ngân hàng Thế giới tại Ấn Độ - nói có thể dùng nguồn dữ liệu này để phân tích những khó khăn trong học tập.
Theo bà, người quản lý cần khai thác dữ liệu để biết phần nào học sinh chưa học được, giáo viên còn thiếu gì và cần hỗ trợ thế nào. Từ đó, các chương trình giúp học sinh học lại phần còn yếu, cũng như đề xuất các chương trình bồi dưỡng cho các em.
Cũng trong chương trình, tiến sĩ Amarendra Behera - Phó giám đốc Viện Công nghệ giáo dục trung ương - cho biết nội dung DIKSHA hiện còn được đưa lên truyền hình và phát thanh. Cùng với bản tải về dùng ngoại tuyến, các kênh này giúp học liệu tới người học qua nhiều phương tiện, tùy điều kiện tiếp cận.
Kho học liệu số quốc gia miễn phí sẽ có những gì?Học liệu tương tác, mô phỏng thực tế và thí nghiệm ảo được ưu tiên xây dựng trong hệ thống học liệu số quốc gia. Học liệu lõi sẽ miễn phí, không phải mua kèm sản phẩm, dịch vụ khác.