Chiều 9/10, tại xã Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên tổ chức Lễ khởi công Dự án thành phần số 1: Nâng cấp, cải tạo, gia cố kênh Kim Sơn từ cống Báo Đáp đến cống Kênh Cầu, thuộc Dự án Nâng cấp, hiện đại hóa và cải thiện môi trường nước hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo.
Dự buổi lễ có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng: Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; Trịnh Văn Quyết, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương; đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương, lãnh đạo tỉnh Hưng Yên, thành phố Hà Nội, thành phố Bắc Ninh, thành phố Hải Phòng và đông đảo nhân dân các xã Nghĩa Trụ, Như Quỳnh.
Hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải được khởi công ngày 1/10/1958. Gần 70 năm qua, hệ thống cấp nước phục vụ khoảng 116.655ha đất sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản; tạo nguồn cấp nước sinh hoạt cho khoảng 3,3 triệu người; tiêu, chống ngập úng cho khoảng 198.995ha trên địa bàn Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh, Hải Phòng.
Trước yêu cầu ngày càng cao về cấp, tiêu nước, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu, việc nâng cấp, hiện đại hóa hệ thống là cần thiết.
Cùng với đó, dự án chú trọng cải thiện môi trường nước thông qua việc phối hợp với các địa phương kiểm soát nguồn thải, thu gom, xử lý nước thải và nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành hệ thống.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, thể hiện quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, bảo đảm an ninh nguồn nước, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, Bắc Hưng Hải không chỉ là một công trình thủy lợi, mà còn là biểu tượng sinh động của tinh thần đoàn kết, ý chí vươn lên và khát vọng xây dựng đất nước của các thế hệ đi trước; là minh chứng cho tư tưởng trị thủy để an dân, phát triển sản xuất và nâng cao đời sống Nhân dân. Khởi công trong điều kiện đất nước còn muôn vàn khó khăn, công trình đã huy động hàng vạn cán bộ, chiến sĩ, dân công, học sinh, sinh viên và Nhân dân tham gia. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần trực tiếp chỉ đạo các tổ chức đảng, chính quyền và các địa phương triển khai công việc này và nhiều lần về thăm, động viên những người lao động tại công trường.
Chúng ta nhận thức sâu sắc trách nhiệm phải kế thừa, gìn giữ, phát huy giá trị công trình trong điều kiện phát triển mới. Thực tiễn đòi hỏi phải đổi mới căn bản tư duy và phương thức phát triển Bắc Hưng Hải; không thể chỉ dừng lại ở việc sửa chữa, nâng cấp từng công trình riêng lẻ, mà phải có tầm nhìn dài hạn, cách tiếp cận tổng thể, liên vùng, liên ngành, đa mục tiêu; chuyển từ khai thác công trình thủy lợi đơn thuần sang quản trị tổng hợp tài nguyên nước, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, phát triển đô thị và gìn giữ các giá trị văn hóa, lịch sử, nâng cao đời sống mọi mặt cho Nhân dân.
Đánh giá cao lãnh đạo Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các bộ, ngành, địa phương đã chủ động nghiên cứu, xây dựng Đề án với cách tiếp cận toàn diện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, vấn đề quan trọng hiện nay là phải biến chủ trương thành hành động cụ thể, biến nguồn lực đầu tư thành những kết quả thiết thực, bền vững. Chính phủ, các ban, bộ, ngành Trung ương và các địa phương cần phải đặt việc phát triển tổng thể hệ thống Bắc Hưng Hải trong chiến lược bảo đảm an ninh nguồn nước, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững vùng Đồng bằng sông Hồng. Các quy hoạch, kế hoạch đầu tư và quản lý phải được rà soát, kết nối đồng bộ với quy hoạch phát triển đô thị, công nghiệp, nông nghiệp, giao thông và hạ tầng môi trường.
Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương phối hợp chặt chẽ, phân công rõ trách nhiệm, tiến độ và kết quả; chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách, thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng và huy động nguồn lực. Khẩn trương hoàn thiện các điều kiện để triển khai đồng bộ các dự án thành phần và công trình liên quan, không để xảy ra tình trạng đầu tư manh mún, thiếu kết nối, công trình hoàn thành nhưng hiệu quả tổng thể không đạt yêu cầu. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ quan trắc tự động, dự báo, điều hành thông minh; xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung, kết nối giữa Trung ương, địa phương và các đơn vị quản lý, vận hành.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu xác định việc khôi phục, bảo vệ và nâng cao chất lượng môi trường nước là nhiệm vụ cấp bách, có ý nghĩa chiến lược; giải quyết tận gốc các nguồn gây ô nhiễm, kiểm soát chặt chẽ việc xả thải, nâng cao hiệu quả thu gom, xử lý nước thải từ các khu đô thị, khu công nghiệp, cơ sở sản xuất, làng nghề và khu dân cư. Xác định rõ trách nhiệm của từng địa phương, cơ quan quản lý, cơ sở sản xuất và người dân; tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước định hướng, Bắc Hưng Hải cần được nhìn nhận không chỉ là hệ thống công trình phục vụ tưới tiêu, mà còn là không gian phát triển có giá trị về kinh tế, sinh thái, cảnh quan và văn hóa, lịch sử. Gắn phát triển hạ tầng thủy lợi với phát triển đô thị, nông nghiệp sinh thái, dịch vụ, du lịch và gìn giữ các giá trị văn hóa, lịch sử. Nghiên cứu khai thác hợp lý không gian dọc các tuyến kênh trục chính, gắn kết với quy hoạch đô thị, giao thông, khu dân cư và các hoạt động dịch vụ, du lịch phù hợp. Các cấp ủy đảng, Chính phủ, các bộ, ngành, các địa phương và Nhân dân cả nước tiếp tục mở rộng mô hình, triển khai đối với các công trình, các dòng sông, các hệ thống thủy lợi khác.
Báo cáo về dự án, đồng chí Trịnh Việt Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Bộ đã chủ động phối hợp các địa phương hoàn thiện thủ tục đầu tư, chuẩn bị nguồn lực và các điều kiện triển khai; phê duyệt Đề án “Phát triển tổng thể hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải, phục vụ đa mục tiêu và bảo vệ môi trường bền vững”, phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án “Nâng cấp, hiện đại hóa và cải thiện môi trường nước hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải”.
Tổng mức đầu tư dự kiến 8.596 tỷ đồng, gồm 3 dự án thành phần. Dự án thành phần số 1 được khởi công là bước triển khai đầu tiên, tạo tiền đề thực hiện đồng bộ toàn dự án.
Bộ sẽ phối hợp chặt chẽ với các địa phương, chỉ đạo triển khai bảo đảm chất lượng, an toàn, tiến độ, hiệu quả sử dụng vốn; kịp thời tháo gỡ vướng mắc và duy trì hoạt động cấp, tiêu nước trong quá trình thi công. Các hạng mục hoàn thành sẽ được sớm đưa vào khai thác, phục vụ sản xuất và đời sống Nhân dân.
Tại buổi lễ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đại biểu Trung ương và địa phương đã thực hiện nghi thức khởi công Dự án.
HẠNH NGUYÊN-PHẠM HÀ