Không ăn ngọt vẫn có thể mắc bệnh
ThS.BS Phạm Thái Hiển, Khoa Phụ sản, Bệnh viện Đa khoa An Sinh, cho biết một trong những hiểu lầm phổ biến là cho rằng đái tháo đường thai kỳ chỉ xảy ra ở những phụ nữ ăn nhiều đồ ngọt.
Thực tế, khi thai kỳ tiến triển, nhau thai sản xuất nhiều hormone làm cơ thể người mẹ tăng đề kháng insulin. Đây là một thay đổi sinh lý thường gặp trong thai kỳ. Ở một số phụ nữ, tuyến tụy không sản xuất đủ insulin để bù lại tình trạng đề kháng này, khiến đường huyết tăng và dẫn đến đái tháo đường thai kỳ.
Vì vậy, ngay cả những phụ nữ có vóc dáng bình thường, ăn uống khá lành mạnh, ít bánh kẹo và không uống nước ngọt vẫn có thể mắc bệnh.
Nguy cơ còn liên quan đến nhiều yếu tố khác như thừa cân, tiền sử gia đình có người mắc đái tháo đường, từng bị đái tháo đường thai kỳ hoặc mắc hội chứng buồng trứng đa nang.
“Đái tháo đường thai kỳ không phải là lỗi của mẹ. Bệnh thường được tầm soát ở khoảng 24-28 tuần và có thể diễn tiến mà không gây triệu chứng rõ ràng”, BS Hiển thông tin.
Theo BS Hiển, sau khi nhận kết quả đường huyết cao, một phản ứng khá thường gặp ở mẹ bầu là lập tức cắt cơm, bún, phở, bánh mì vì nghĩ đây là cách nhanh nhất để hạ đường huyết. Tuy nhiên, việc loại bỏ hoàn toàn tinh bột không phải là cách kiểm soát bệnh đúng.
Thay vì kiêng hoàn toàn, mẹ bầu cần kiểm soát khẩu phần và phân bổ lượng ăn hợp lý trong ngày. Bữa ăn nên kết hợp tinh bột với rau xanh và các nguồn chất đạm như cá, thịt, trứng, đậu phụ.
Mẹ bầu cũng không nên nhịn ăn hoặc bỏ bữa vì sợ đường huyết tăng. Mục tiêu trong kiểm soát đái tháo đường thai kỳ là ăn đủ, ăn đúng, theo dõi đường huyết và duy trì vận động phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ.
Nếu đường huyết vẫn không đạt mục tiêu dù đã điều chỉnh chế độ ăn uống và vận động, bác sĩ có thể chỉ định điều trị.
Không có triệu chứng vẫn cần theo dõi
Bác sĩ Hiển nói thêm, đái tháo đường thai kỳ thường không gây ra triệu chứng rõ ràng. Một số mẹ bầu có thể khát nhiều, tiểu nhiều hoặc mệt mỏi, nhưng đây cũng là những biểu hiện dễ gặp trong thai kỳ nên có thể bị bỏ qua.
Vì vậy, mẹ bầu không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới kiểm tra đường huyết. Việc tầm soát đúng thời điểm có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện và kiểm soát bệnh.
BS Hiển cho biết ông từng gặp trường hợp thai phụ được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ nhưng sau đó không tiếp tục tái khám định kỳ. Đến gần ngày sinh, gia đình đưa sản phụ đến bệnh viện thì phát hiện thai lưu.
“Không thể khẳng định đái tháo đường thai kỳ hay việc không tái khám là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến thai lưu, bởi tình trạng này có thể do nhiều nguyên nhân. Tuy nhiên, đây là tình huống đáng tiếc cho thấy việc theo dõi sau chẩn đoán là rất quan trọng”, bác sĩ Hiển nhấn mạnh.
Theo bác sĩ, khi đã được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ, mẹ bầu cần tuân thủ lịch tái khám, theo dõi đường huyết và thực hiện các hướng dẫn về dinh dưỡng, vận động. Việc kiểm soát tốt đường huyết giúp hạn chế những ảnh hưởng bất lợi có thể xảy ra đối với sức khỏe của mẹ và thai nhi.
Phụ nữ từng mắc bệnh có nguy cơ cao hơn mắc đái tháo đường type 2 trong tương lai. Do đó, cần kiểm tra đường huyết sau sinh theo hướng dẫn của bác sĩ và duy trì việc tầm soát định kỳ. Một chế độ ăn cân đối, vận động phù hợp và duy trì cân nặng hợp lý cũng giúp giảm nguy cơ rối loạn đường huyết về sau.