
Nhà đầu tư có thể lựa chọn đầu tư nhiều cổ phiếu cùng lúc thông qua chứng chỉ ETF - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Quỹ ETF (Exchange Traded Fund) là quỹ đầu tư thụ động, mô phỏng theo một hình thức đầu tư cụ thể như cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản hoặc vàng.
Lợi thế đa dạng hóa
Theo ông Vũ Đức Sửu, Giám đốc nghiệp vụ cao cấp, quỹ thụ động Dragon Capital, có thể hiểu đơn giản, thay vì bỏ tiền mua từng mã, nhà đầu tư mua một ETF để sở hữu một "rổ" cổ phiếu.
Chẳng hạn, ETF mô phỏng VN30 sẽ đầu tư vào nhóm cổ phiếu thuộc chỉ số này. Các ETF khác có thể tập trung vào một ngành hoặc một nhóm cổ phiếu cụ thể.
Ưu điểm của loại hình đầu tư này là khả năng đa dạng hóa, giảm mức độ phụ thuộc vào biến động của một cổ phiếu riêng lẻ. Chi phí quản lý quỹ tương đối thấp, khoảng 0,5-0,8%/năm.
Ngoài ra, ETF có tính minh bạch cao, giao dịch trên sàn như một cổ phiếu.
Ông Nguyễn Trọng Hùng - Giám đốc Công ty TNHH Quản lý quỹ SSIAM - khuyến nghị 3 bước khi lựa chọn một ETF.
Thứ nhất là chọn chỉ số. Nhà đầu tư cần xác định mình muốn đầu tư vào nhóm cổ phiếu nào. Ông Hùng ví chỉ số như "con đường", còn ETF giống như "chiếc xe" chạy trên con đường đó. Vì vậy, nhà đầu tư cần xác định con đường phù hợp trước khi chọn chiếc xe.
Nếu muốn đầu tư trên diện rộng, có thể lựa chọn những chỉ số như VN30. Nếu chấp nhận mức rủi ro cao hơn và muốn tập trung vào một lĩnh vực, có thể chọn các ETF mô phỏng chỉ số ngành.
Thứ hai là kiểm tra khả năng bám sát chỉ số của ETF. Chẳng hạn, khi chỉ số tăng, danh mục ETF cũng cần tăng tương ứng sau khi tính đến các chi phí liên quan.
Thứ ba là đánh giá công ty quản lý quỹ dựa trên quy mô tài sản, uy tín và năng lực vận hành.
Rủi ro khi đầu tư ETF
Mặc dù có nhiều ưu điểm nhưng ETF vẫn có những rủi ro đặc thù. Thứ nhất, rủi ro từ chỉ số tham chiếu. Khi chỉ số giảm do thị trường hoặc kinh tế bất lợi, giá ETF có thể giảm theo.
Thứ hai, sai lệch so với chỉ số tham chiếu do chi phí hoạt động, cổ tức và các yếu tố khác. Trong trường hợp mức chênh lệch giữa giá trị tài sản ròng của quỹ so với chỉ số tham chiếu vượt mức quy định, chứng chỉ quỹ ETF sẽ bị hủy niêm yết.
Thứ ba, rủi ro thanh khoản, đặc biệt khi ETF phải bán cổ phiếu bị loại và mua cổ phiếu mới khi chỉ số được cơ cấu. Thanh khoản trên thị trường cơ sở đóng vai trò quan trọng và có thể ảnh hưởng lớn đến hiệu quả hoạt động của quỹ.

Apple chi 510 tỉ USD mua lại cổ phiếu, trả cổ tức 19/09/2026 22:04
Thứ tư là rủi ro buộc phải bán phần chứng khoán vượt mức sở hữu theo quy định pháp luật.
Trên thực tế đã xảy ra trường hợp rủi ro khi đầu tư ETF. Năm 2024 công ty BlackRock thông báo thanh lý quỹ iShares Frontier and Select EM ETF. Khi bước vào quá trình thanh lý, quỹ liên tục bán cổ phiếu Việt Nam.
Theo báo cáo chiến lược của Vietcap, riêng trong tháng 6-2024, quỹ này ước tính bán khoảng 100,4 triệu USD cổ phiếu Việt Nam. Giá trị cổ phiếu Việt Nam trong danh mục giảm từ 117,7 triệu USD cuối tháng 5 xuống còn 17,3 triệu USD cuối tháng 6.
Nhà đầu tư mua ETF để đầu tư vào cả một "rổ" cổ phiếu, nhưng hoạt động của quỹ lại có thể tạo ra áp lực lên chính các mã họ muốn nắm giữ.
Như vậy, ETF có thể giúp nhà đầu tư sở hữu một danh mục đa dạng thay vì phải tự chọn từng cổ phiếu, nhưng không phải là hình thức đầu tư không có rủi ro. Điều quan trọng là nhà đầu tư cần xác định mức độ rủi ro có thể chấp nhận trước khi xuống tiền.
Nhà đầu tư nước ngoài đang tăng mua cổ phiếu Việt Nam trước thời điểm FTSE Russell chính thức nâng hạng thị trường, trong bối cảnh dòng vốn được kỳ vọng sẽ tăng khi các quỹ điều chỉnh danh mục theo các chỉ số mới.