Không giảm lãi suất, ngân hàng có thể bị cắt room tín dụng năm tới

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm lãi suất huy động và cho vay; trường hợp không tuân thủ có thể bị xem xét giảm hạn mức tín dụng (room) còn lại năm nay.

Tại văn bản ngày 18/10 về điều hành hoạt động ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng tuyệt đối không chạy đua tăng lãi suất huy động, cạnh tranh không lành mạnh gây bất ổn thị trường tiền tệ. Các ngân hàng trước mắt phải giảm ít nhất 0,5% lãi suất tiền gửi tiết kiệm niêm yết với kỳ hạn 6 tháng trở lên.

Ở chiều cho vay, các ngân hàng cần hạ 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Ngân hàng Nhà nước cho biết, các tổ chức tín dụng không tuân thủ việc hạ lãi suất sẽ bị xem xét lại hạn mức tín dụng còn lại của năm nay, giao chỉ tiêu thấp hơn vào năm tới hoặc buộc áp dụng tỷ lệ an toàn cao hơn.

Chỉ đạo được đưa ra trong bối cảnh lãi suất huy động duy trì ở mức cao, trong khi chi phí vay vốn của doanh nghiệp và người dân còn lớn. Từ cuối tháng 4, lãi suất niêm yết cao nhất hệ thống, không tính các khoản tiền gửi lớn hoặc khách hàng VIP, tăng lên vùng 7,6-7,8%/năm. Lãi suất ưu đãi thực tế tại nhiều ngân hàng dao động 8,5-9,5%/năm.

Ở chiều cho vay, theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, lãi suất cho vay bình quân tháng 8 đạt 10,7%/năm, tăng 0,2 điểm phần trăm so với tháng trước và cao hơn khoảng 3 điểm phần trăm so với lãi suất của các khoản vay giải ngân cách đó một năm. Còn trên thực tế, lãi suất cho vay có thể đến 12-13%, phụ thuộc nhiều yếu tố như thời hạn, mục đích vay, tài sản thế chấp, lịch sử tín dụng.

Không giảm lãi suất, ngân hàng có thể bị cắt room tín dụng năm tới - 1 — Kiểm tra giao dịch tiền ngân hàng (Ảnh: Thành Đông).

Chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước được đưa ra sau cuộc họp về điều hành chính sách tiền tệ ngày 16/10. Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đánh giá mặt bằng lãi suất cho vay còn cao, ảnh hưởng đến chi phí vốn, hoạt động sản xuất, kinh doanh và khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp, người dân.

Trong khi đó, diễn biến thế giới phức tạp tạo áp lực lớn lên điều hành lãi suất, tỷ giá và lạm phát, nợ xấu và rủi ro ngân hàng còn tiềm ẩn.

Phó Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước đánh giá, rút kinh nghiệm việc thực hiện các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất thời gian qua, sớm có biện pháp giảm lãi suất cho vay. Theo đó, lãi suất cho vay cần giảm từ 1,5-2% với sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên nhằm hỗ trợ cho người dân, doanh nghiệp.

"Thống đốc trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về hiệu quả các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất, giảm lãi suất cho vay và bảo đảm thanh khoản cho các ngân hàng", Phó Thủ tướng giao.

Sau chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, loạt ngân hàng quốc doanh gồm BIDV, Vietcombank và Agribank công bố các động thái giảm lãi suất cho vay, với mức giảm lên tới 2%/năm nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân.

Cụ thể, BIDV triển khai chương trình tín dụng ưu đãi trên toàn hệ thống từ ngày 15/10, với lãi suất cho vay từ 6%/năm, thấp hơn tối đa 2 điểm phần trăm so với mức thông thường. Chương trình áp dụng với các khoản vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam, tập trung vào những ngành, lĩnh vực ưu tiên.

Trong khi đó, Chủ tịch HĐQT Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng cho biết ngân hàng cam kết giảm tối thiểu 2%/năm lãi suất cho vay từ nay đến cuối năm để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn.

Mới nhất, Agribank thông báo từ ngày 19/10 triển khai chương trình giảm lãi suất cho vay tới 2%/năm so với mức thông thường, tập trung vào lĩnh vực ưu tiên và khách hàng sản xuất, kinh doanh. Ngân hàng dự kiến dành khoảng 2.000 tỷ đồng để hỗ trợ khách hàng giảm chi phí vốn.

Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành văn bản yêu cầu các tổ chức tín dụng lập tức chấm dứt cuộc đua tăng lãi suất huy động và triển khai lộ trình hạ nhiệt chi phí vốn. Cụ thể, các nhà băng phải giảm tối thiểu 0,5% lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, đồng thời hạ 1,5 đến 2%/năm lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất kinh doanh cùng các nhóm ngành ưu tiên. Đơn vị nào không tuân thủ sẽ đối mặt chế tài nghiêm khắc như bị cắt giảm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng còn lại của năm nay hoặc bị giao mức room thấp hơn trong năm tới. Động thái can thiệp dứt khoát này xuất phát từ thực trạng mặt bằng lãi suất cho vay neo cao kéo dài, gây áp lực nặng nề lên khả năng tiếp cận vốn của nền kinh tế. Số liệu thống kê cho thấy lãi suất cho vay bình quân trong tháng 8 đã chạm ngưỡng 10,7%/năm, thậm chí nhiều hợp đồng thực tế vẫn chịu mức chi phí từ 12 đến 13%/năm tùy theo hồ sơ rủi ro. Tại cuộc họp điều hành trước đó, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã giao Thống đốc Ngân hàng Nhà nước chịu trách nhiệm trực tiếp về hiệu quả hạ lãi suất gắn liền với việc giữ vững thanh khoản hệ thống. Ngay sau các chỉ đạo quyết liệt từ cơ quan quản lý, nhóm ngân hàng thương mại nhà nước gồm BIDV, Vietcombank và Agribank đã đồng loạt công bố các gói tín dụng điều chỉnh giảm tới 2%/năm. Tiêu biểu như BIDV đã áp dụng mức sàn cho vay chỉ từ 6%/năm cho các khoản vay ngắn hạn bằng tiền đồng phục vụ sản xuất. Việc gắn hạn mức tăng trưởng tín dụng với trách nhiệm hạ lãi suất được xem là biện pháp hành chính đủ sức nặng để ổn định thị trường tiền tệ và trợ lực kịp thời cho cộng đồng doanh nghiệp.