Dù không kết nối Internet tại nơi ẩn náu, trùm khủng bố Osama bin Laden vẫn là người viết rất nhiều email và tạo ra một hệ thống liên lạc cẩn mật, luôn đi trước các mật thám của chính phủ Mỹ một bước. Vậy làm thế nào bin Landen có thể gửi email mà không bị Mỹ phát hiện? Các phương thức mà bin Laden ...
Dù không kết nối Internet tại nơi ẩn náu, trùm khủng bố Osama bin Laden vẫn là người viết rất nhiều email và tạo ra một hệ thống liên lạc cẩn mật, luôn đi trước các mật thám của chính phủ Mỹ một bước. Vậy làm thế nào bin Landen có thể gửi email mà không bị Mỹ phát hiện?
Các phương thức mà bin Laden sử dụng trong nhiều năm và làm thất vọng những nỗ lực của phương Tây trong việc theo dõi ông ta qua không gian mạng, đã được một quan chức chống khủng bố và một người biết về cuộc điều tra của Mỹ mô tả chi tiết trên tờ AP. Theo đó, việc bố trí này cho phép bin Laden vẫn liên lạc với thế giới mà không để lại bất kỳ dấu vết số nào.
Hệ thống của bin Laden được xây dựng trên sự phục tùng và sự tin tưởng. Nhưng chúng đã để lại một kho lưu trữ dữ liệu lớn những trao đổi email để Mỹ sục sạo. Hàng loạt ổ cứng được tìm thấy tại ngôi nhà ở Pakistan sau khi ông ta bị tiêu diệt, đã tiết lộ hàng nghìn tin nhắn và hàng trăm địa chỉ email.
Ẩn náu trong khu nhà có tường rào vây tín ở Tây Bắc Pakistan, không có điện thoại và kết nối Internet, nhưng bin Laden vẫn gửi rất nhiều email. Bin Laden sẽ viết tin nhắn trên máy tính không có kết nối Internet, sau đó lưu chúng trên USB và gửi chúng tới một người đưa tin tin cậy. Người này sẽ mang chúng tới quán cafe Internet ở rất xa và gửi đi.
Tại đó, người đưa tin sẽ cắm USB vào máy tính, sao chép thông điệp của bin Laden vào email và gửi đi. Cũng bằng phương pháp này, người đưa tin sẽ sao và các email được gửi tới vào USB và gửi trở lại nơi ẩn náu để bin Laden có thể đọc chúng.
Đó là một quy trình chậm chạm và mất nhiều thời gian nhưng có thể qua mặt được các cơ quan trình báo kỳ cựu nhất và họ rất ngạc nhiên về khả năng duy trì điều này của bin Laden trong một thời gian dài. Mỹ luôn nghi ngờ bin Laden liên lạc với bên ngoài thông qua những người đưa tin nhưng không dự đoán được quy mô thông tin liên lạc của ông ta như những gì được tiết lộ từ các dữ liệu tìm thấy sau cuộc đột kích.
Lực lượng đặc nhiệm của Mỹ đã mang đi khoảng 100USB sau khi họ tiêu diệt bin Laden và các quan chức cho biết, họ tìm thấy những liên lạc qua lại giữa bin Laden và thuộc hạ trên khắp thế giới.
Các quan chức đã không tiết lộ việc bin Laden liên lạc với bất cứ ai tại Mỹ, nhưng những kẻ khủng bố đã có một thời gian dài sử dụng các nhà cung cấp Internet ở Mỹ hoặc dịch vụ email miễn phí.
Số tài liệu được tìm thấy lớn tới mức chính phủ phải huy động các dịch giả tiếng Ả rập từ khắp nơi trong cộng đồng tình báo để nghiên cứu chúng. Các quan chức cho biết, số hồ sơ cho thấy không có âm mưu khủng bố mới nhưng bin Laden vẫn tham gia vào các hoạt động al-Qaida một thời gian dài sau khi Mỹ cho rằng ông ta đã chuyển quyền điều hành cho phó chỉ huy- Ayman al-Zawahri.
Các tệp tin được tìm thấy tại nơi ở của bin Laden không chỉ có khả năng giúp Mỹ tìm thấy các thông tin khác về hoạt động của al-Qaida mà họ cũng có thể buộc những kẻ khủng bố phải thay đổi thói quen cũ. Điều đó sẽ tạo ra nhiều sở hở khiến chúng mắc lỗi và bị phát hiện.
Dù không có điện thoại hay kết nối Internet trong nơi ẩn náu ở Tây Bắc Pakistan, Osama bin Laden vẫn duy trì được mạng lưới liên lạc rộng khắp với các thuộc hạ trên toàn thế giới. Cách thức này khiến ông ta có thể viết, nhận và gửi rất nhiều email mà không để lại dấu vết số trực tiếp, đồng thời làm thất vọng những nỗ lực theo dõi của các cơ quan tình báo phương Tây. Bí quyết không nằm ở công nghệ đặc biệt, mà dựa trên kỷ luật nghiêm ngặt, lòng tin tuyệt đối và một hệ thống người đưa tin hoạt động tách biệt khỏi nơi ẩn náu.
Theo mô tả của một quan chức chống khủng bố cùng một người am hiểu cuộc điều tra Mỹ, bin Laden thường soạn thư trên máy tính hoàn toàn không kết nối Internet. Sau đó, ông lưu các nội dung này vào USB rồi giao cho một người đưa tin đáng tin cậy, người có nhiệm vụ mang thiết bị tới một quán cà phê Internet ở rất xa khu nhà. Tại đó, người đưa tin sao chép thông điệp vào tài khoản email, gửi tới người nhận rồi xóa dấu vết cần thiết trước khi quay về.
Chiều ngược lại cũng diễn ra bằng quy trình tương tự, khi người đưa tin sao chép các email gửi đến vào USB rồi mang chúng trở lại nơi bin Laden ẩn náu. Nhờ vậy, ông ta vẫn có thể đọc phản hồi, chỉ đạo công việc và trao đổi với mạng lưới al-Qaida mà bản thân không cần trực tiếp xuất hiện trên không gian mạng. Quy trình chậm chạp, tốn thời gian này lại tạo ra một lớp ngăn cách hiệu quả giữa người chỉ huy, thiết bị Internet và các dấu vết mà mật thám Mỹ có thể lần theo.
Mỹ từ lâu nghi ngờ bin Laden liên lạc với bên ngoài thông qua các người đưa tin, nhưng không hình dung được quy mô trao đổi lớn đến mức nào. Cuộc đột kích vào khu nhà ở Pakistan, nơi bin Laden bị tiêu diệt, đã mở ra kho dữ liệu khiến giới chức phải đánh giá lại khả năng liên lạc của ông ta. Lực lượng đặc nhiệm Mỹ mang đi khoảng 100 USB, cùng hàng loạt ổ cứng và thiết bị lưu trữ chứa hàng nghìn tin nhắn với hàng trăm địa chỉ email.
Những dữ liệu thu được cho thấy các cuộc trao đổi diễn ra giữa bin Laden và nhiều thuộc hạ ở nhiều nơi trên thế giới. Các quan chức Mỹ không tiết lộ ông ta có liên lạc với bất cứ ai tại Mỹ hay không, dù những kẻ khủng bố từng sử dụng các nhà cung cấp Internet và dịch vụ email miễn phí ở nước này. Khối lượng tài liệu quá lớn khiến chính phủ phải huy động các dịch giả tiếng Ả Rập từ nhiều bộ phận trong cộng đồng tình báo để đọc, phân loại và nghiên cứu nội dung.
Việc xử lý kho dữ liệu không chỉ nhằm tìm kiếm những kế hoạch tấn công mới, mà còn giúp Mỹ hiểu rõ hơn hoạt động lâu dài của al-Qaida. Theo các quan chức, hồ sơ không cho thấy âm mưu khủng bố mới nào, nhưng chứng minh bin Laden vẫn tham gia điều hành tổ chức trong thời gian dài. Điều này trái với nhận định trước đó rằng ông đã chuyển quyền lãnh đạo thực tế cho phó chỉ huy Ayman al-Zawahri.
Hệ thống liên lạc của bin Laden gây ấn tượng bởi khả năng duy trì trong nhiều năm, dù dựa trên những bước thủ công và phụ thuộc vào con người. Mỗi email phải trải qua quá trình ghi chép, sao chép, vận chuyển và gửi đi, vì vậy tốc độ phản hồi chắc chắn không thể nhanh như liên lạc trực tuyến thông thường. Tuy nhiên, chính sự bất tiện đó lại hạn chế khả năng lần theo tín hiệu, khiến các cơ quan tình báo kỳ cựu khó phát hiện đầy đủ mạng lưới phía sau.
Các tệp tin được tìm thấy tại nơi ở của bin Laden có thể cung cấp thêm manh mối về hoạt động al-Qaida, đồng thời buộc những kẻ khủng bố phải thay đổi thói quen liên lạc cũ. Khi phải thay đổi quy trình đã vận hành lâu dài, chúng có thể tạo ra sơ hở, mắc lỗi và để lộ dấu vết cho cơ quan điều tra. Câu chuyện cho thấy một hệ thống liên lạc càng kín đáo vẫn có thể để lại kho dữ liệu lớn, nếu những người tham gia duy trì trao đổi đủ lâu và lưu trữ quá nhiều thông tin.
