Khử khuẩn bằng công nghệ Ozone

Từ nhu cầu giảm nhiễm khuẩn bệnh viện, các nhà khoa học thuộc Phòng Vật lý điện tử, Viện Vật lý, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã hoàn thiện công nghệ khử khuẩn bằng ozone. Công nghệ này gây chú ý nhờ mức đầu tư thấp, hiệu quả khử khuẩn cao và thời gian xử lý ngắn hơn nhiều phương pháp quen thuộc. Đây được xem là hướng tiếp cận mới tại Việt Nam, trong bối cảnh các cơ sở y tế luôn cần giải pháp an toàn, nhanh và tiết kiệm. Trước đó, bệnh viện thường sử dụng hóa chất, nhiệt độ cao hoặc tia tử ngoại để kiểm soát vi sinh vật trong môi trường điều trị. Theo TS. BS Nguyễn Văn Hòa, Chủ nhiệm khoa Vi sinh, Bệnh viện Hữu Nghị, những phương pháp truyền thống có thể cho hiệu quả chưa cao, thời gian xử lý kéo dài và phát sinh nhiều tàn dư. Một số hóa chất còn ảnh hưởng môi trường, tác động sức khỏe người sử dụng, làm tăng chi phí và dễ khiến dụng cụ hư hỏng nếu phải xử lý nhiều lần. Từ thực tế ấy, Phòng Vật lý điện tử thuộc Viện Vật lý đã nghiên cứu, chế tạo một số loại máy sinh khí ozone phục vụ nhiều nhu cầu khử khuẩn khác nhau. Các thiết bị được ứng dụng để xử lý không khí trong phòng bệnh, khử khuẩn nước rửa tay dành cho phẫu thuật viên và làm sạch một số dụng cụ y tế. Hướng triển khai này cho thấy ozone không chỉ được nghiên cứu trong phòng thí nghiệm mà đã được đưa vào những hoạt động cụ thể tại cơ sở y tế. Nguyễn Ngọc Khang cho biết ozone là một dạng khác của oxy, tồn tại dưới dạng khí trong suốt với mùi hắc đặc trưng dễ nhận biết. Chất khí này có khả năng phá hủy mô tế bào, từ đó làm vi khuẩn chết, đồng thời được đánh giá là ít để lại tàn dư có hại sau quá trình xử lý. Theo thông tin từ nhóm nghiên cứu, ozone hầu như không tạo ra các chất tái ô nhiễm, một ưu điểm quan trọng trong không gian bệnh viện. Khử khuẩn dựa trên ozone là phương pháp mới ở Việt Nam, được đánh giá qua nghiên cứu, thử nghiệm và quá trình sử dụng thực tế tại các đơn vị liên quan. TS. BS Công Quyết Thắng, Chủ nhiệm khoa Gây mê hồi sức, Bệnh viện Hữu Nghị, cho biết công nghệ này giúp tăng hiệu suất khử khuẩn và rút ngắn thời gian xử lý. Ozone đồng thời có khả năng diệt nhiều loại vi khuẩn, vi rút, ít ảnh hưởng người sử dụng và không gây ô nhiễm môi trường theo đánh giá được nêu. Th.S Nguyễn Thị Khánh Vân thuộc Phòng Vật lý điện tử, Viện Vật lý, nhấn mạnh lợi ích kinh tế cũng là điểm đáng chú ý của công nghệ này. Chi phí vật tư tiêu hao gần như không đáng kể, bởi hệ thống sử dụng oxy nguyên chất hoặc lượng oxy sẵn có trong không khí làm nguyên liệu. Điện năng đảm nhiệm quá trình chuyển hóa oxy thành ozone, giúp giảm đáng kể khoản chi thường gắn với hóa chất và vật tư xử lý. So với các giải pháp hóa chất hoặc phương pháp dùng phóng xạ, công nghệ ozone được nhóm nghiên cứu kỳ vọng mở ra hướng mới cho công tác phòng chống nhiễm khuẩn bệnh viện. Lợi ích được nhắc tới gồm chi phí thấp hơn, thời gian xử lý nhanh, phạm vi tác động rộng và giảm nguy cơ ảnh hưởng đến người sử dụng cùng môi trường xung quanh. Tuy nhiên, việc ứng dụng vẫn cần gắn với quy trình chuyên môn, thiết bị phù hợp và kiểm soát an toàn trong từng môi trường y tế. Nhu cầu về những giải pháp như vậy trở nên rõ ràng khi nhiễm khuẩn bệnh viện vẫn là vấn đề được ngành y tế toàn cầu quan tâm. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tại bất kỳ thời điểm nào cũng có khoảng 1,4 triệu người mắc nhiễm khuẩn bệnh viện, còn Việt Nam ghi nhận tỷ lệ 5,5 đến 8% qua điều tra theo vùng và cụm bệnh viện. Riêng Hà Nội, cuộc điều tra và giám sát tại 34 bệnh viện trong năm 2009 ghi nhận tỷ lệ nhiễm khuẩn bệnh viện là 2,9%, cho thấy nhu cầu tiếp tục cải thiện khử khuẩn vẫn rất thiết thực.