Dù nợ nần thường mang lại áp lực tâm lý, việc theo dõi người khác chật vật giải quyết khó khăn tài chính lại trở thành nội dung hút khách trên mạng xã hội.
Tháng 7, Rodney Morgan, 33 tuổi, Los Angeles đăng video ghi cảnh anh ngồi ôm đầu, kèm con số nợ hơn 40.000 USD hiển thị trên màn hình. "Tôi chọn cách thành thật về điểm xuất phát của mình khi đi làm tiếp viên hàng không trở lại", anh nói.
Video này đạt 1,5 triệu lượt xem, vượt xa mức 100.000 lượt xem từ các nội dung thành công nhất trước đây của Morgan. Nhờ sự lan truyền này, một ứng dụng tài chính cá nhân đã ký hợp đồng tài trợ với anh. Morgan cho biết số tiền hoa hồng giúp anh thanh toán khoản dư nợ 800 USD trên hai thẻ tín dụng dùng để cải tạo nhà.
Theo công ty theo dõi mạng xã hội Tubular Labs, có hơn 28.000 video liên quan đến nợ nần xuất hiện trên TikTok trong 9 tháng qua, tạo thành trào lưu mang tên #DebtTok.
Các video này có mô típ đơn giản: chủ kênh công khai con số nợ thực tế và liên tục cập nhật quá trình thanh toán hoặc những lần trả nợ thất bại. Dưới phần bình luận, khán giả theo dõi biến động các con số, cổ vũ, đưa ra lời khuyên hoặc đánh giá cách chi tiêu của chủ kênh.
Khác với các chuyên gia tài chính cá nhân, những người tham gia trào lưu này biến mình thành nhân vật trung tâm để kể câu chuyện thực tế, không đưa ra lời khuyên cho người khác. Lượt xem lớn giúp họ nhận được tiền chi trả từ TikTok, tiền quà tặng ảo trong các buổi phát sóng trực tiếp, và hoa hồng từ các nhãn hàng tài trợ.
Giáo sư Brooke Erin Duffy của Đại học Cornell (Mỹ) đánh giá các video này thu hút người xem vì giống những câu chuyện phiếm, cho phép khán giả đối chiếu quyết định tài chính của người khác với hoàn cảnh bản thân. Trong khi đó, chuyên gia hoạch định tài chính Brittney Castro nhận định: "Khán giả xem các video này giống như đang theo dõi một bộ phim mà nhân vật chính phải đương đầu với trở ngại lớn".
Xu hướng này trên TikTok vắng bóng các chuyên gia tài chính cá nhân. Chủ kênh đóng vai trò tâm điểm với vấn đề của chính mình, không mang tư cách người ban phát lời khuyên.
Tianna Carter, 31 tuổi, một giám đốc nhân sự ở bang Pennsylvania, cũng thường xuyên ghi lại tình trạng tài chính mỗi tối. Từng giấu kín khoản nợ 54.058 USD, cô quyết định công khai để tạo sự kết nối với cộng đồng. "Mọi người thấu hiểu hơn khi nhìn thấy con số thực tế", cô cho hay.
Dù đôi khi bị người xem chỉ trích vì vẫn chi tiền làm tóc trong lúc đang gánh nợ, Carter cho biết cô xem đây là chi phí cố định và bù đắp bằng cách cắt giảm các khoản khác như mang bữa trưa đi làm. Hiện cô dùng nguồn thu từ mạng xã hội để thanh toán chi phí giữ trẻ và trả nợ.
Tương tự, Kayla Rose, 29 tuổi, ở bang Florida từng dùng thẻ tín dụng do gia đình cấp thời đại học để mua sắm quần áo và đồ trang trí nhà cửa. Tháng 3, cô thông báo nợ hơn 25.000 USD và lên kế hoạch thanh toán bằng tiền kiếm được từ việc làm video mạng xã hội.
Đến tháng 8, Rose đã tất toán toàn bộ dư nợ nhờ lượng người theo dõi tăng vọt. "Chính lượt xem từ các bạn đã giúp tôi xóa sạch khoản nợ thẻ tín dụng này", Rose nói.
Người dùng TikTok Mỹ đang thu hút lượng lớn khán giả khi chia sẻ về những khó khăn tài chính. Ảnh: Tianna Carter - Tristan Duplichain - Kayla Rose
Minh Phương (Theo WSJ)