Điều tra mở rộng hoạt động của 5 cổng thanh toán
Trong phần luận tội và đề nghị mức án tại phiên tòa xét xử Phó Đức Nam (tức Mr Pips) cùng các đồng phạm sáng nay, đại diện Viện Kiểm sát đề nghị những mức hình phạt nghiêm khắc đối với các bị cáo giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu đường dây lừa đảo và rửa tiền. Trong đó, Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ (tức Mr Hunter) cùng bị đề nghị mức án tù chung thân.
Bên cạnh đó, đại diện Viện Kiểm sát cũng đề nghị các mức án có sự phân hóa, thể hiện chính sách khoan hồng đối với những bị cáo có vai trò thứ yếu, mức độ tham gia hạn chế trong vụ án.
Theo đại diện Viện Kiểm sát, do thời hạn tố tụng, một số nội dung liên quan vụ án chưa được điều tra, làm rõ đầy đủ và sẽ tiếp tục được giải quyết trong giai đoạn 2. Trong đó, hoạt động của các cổng thanh toán trung gian gồm: BigPay, AppotaPay, CPay và HTP… là một trong những nội dung trọng tâm cần tiếp tục làm rõ, nhằm xác định toàn diện vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Cùng với đó, Viện Kiểm sát đưa ra nhiều kiến nghị đối với các Bộ, ngành và cơ quan chức năng về tăng cường quản lý hoạt động thanh toán trung gian, tài khoản ngân hàng, giao dịch trên không gian mạng; nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi lừa đảo, rửa tiền.
Tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật
Về công tác phòng ngừa tội phạm, đại diện Viện Kiểm sát kiến nghị Bộ Tài chính phối hợp các Bộ, ngành và địa phương đẩy mạnh tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, qua đó nâng cao nhận thức của người dân về những rủi ro khi tham gia mua bán, giao dịch, đầu tư, kinh doanh chứng khoán quốc tế và Forex trên các sàn chưa được cấp phép.
Kiến nghị Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng thương mại cổ phần trong việc rà soát quá trình mở, sử dụng tài khoản ngân hàng của các công ty trách nhiệm hữu hạn. Thường xuyên rà soát, kiểm tra, việc chấp hành pháp luật trong hoạt động phòng chống rửa tiền của các tổ chức được Ngân hàng Nhà nước cấp Giấy phép hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán.
Quản lý tài khoản ngân hàng và trung gian thanh toán: nâng cao quy trình xác thực khách hàng (eKYC) khi mở tài khoản ngân hàng trực tuyến; kịp thời phát hiện và ngăn chặn các tài khoản có dấu hiệu bất thường như nhận tiền từ nhiều nguồn, giao dịch tần suất lớn hoặc chuyển tiếp tiền nhanh qua nhiều tài khoản, có dấu hiệu phục vụ mục đích rửa tiền hoặc đánh bạc.
Kiến nghị các Bộ, ngành, địa phương nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước đối với các hoạt động trên không gian mạng; thực hiện có hiệu quả các quy định của Luật Giao dịch điện tử, Nghị định số 13/2023/NĐ-CP ngày 17/4/2023 của Chính phủ về bảo vệ dữ liệu cá nhân; Nghị định số 59/2022/NĐ-CP ngày 5/9/2022 của Chính phủ quy định về định danh và xác thực điện tử; xác thực tài khoản ngân hàng, xác thực sinh trắc học khi thực hiện các giao dịch trong thanh toán trực tuyến trên Internet, hạn chế các trường hợp sử dụng vào mục đích hoạt động lừa đảo; sử dụng tài khoản định danh điện tử (VNeID) trong các giao dịch điện tử, góp phần phòng ngừa tội phạm.
Thực hiện tốt công tác tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo tội phạm và kiến nghị khởi tố của người dân về các vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Đồng thời, các Bộ, ngành liên quan nghiên cứu xây dựng cơ chế phối hợp nhanh, "khẩn cấp" truy vết dòng tiền, tạm khóa, phong tỏa tài khoản liên quan hoạt động phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
“Bộ bí kíp 168 câu hỏi"
Theo đại diện Viện Kiểm sát, trong vụ án này, các bị cáo đã sử dụng thủ đoạn dụ dỗ những người bị hại bỏ tiền đầu tư vào các sàn chứng khoán quốc tế, Forex, xây dựng một quy trình lừa đảo như kịch bản nhiều lớp, vận hành và phối hợp chặt chẽ với nhau, từ khâu tiếp cận, tạo niềm tin đến giai đoạn chiếm đoạt tài sản.
Sau khi có được thông tin của các nhà đầu tư, dù không có kiến thức về tài chính, chứng khoán nhưng các nhân viên sale được đào tạo theo kịch bản có sẵn đã “vào vai” những người hiểu biết về các sàn giao dịch chứng khoán, Forex lớn để tiếp cận bị hại.
Nội dung trao đổi của các nhân viên được đào tạo chuẩn hóa bằng “Bộ bí kíp 168 câu hỏi" hướng dẫn hành vi dụ dỗ, lừa đảo. Các nhân viên của Mr Pips được đào tạo từ cách tiếp cận, tạo tình cảm đến dẫn dắt câu chuyện đầu tư.
Các bị cáo còn sử dụng tài khoản mạng xã hội ảo, đầu số điện thoại ẩn danh thông qua ứng dụng Zoiper để liên tục gọi điện, nhắn tin, kết bạn Zalo với khách hàng. Quá trình này có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần.
Nội dung nói chuyện với các nhà đầu tư được các nhân viên chuẩn bị trước nội dung nên vô cùng tinh vi. Các nhân viên này nghiên cứu “Bộ bí kíp 168 câu hỏi" rồi đưa ra nhiều câu hỏi mời chào và dự kiến những tình huống bị hại có thể trả lời.
Với mỗi câu trả lời của bị hại, các đối tượng chuẩn bị từ 3-4 phương án đối đáp trở lên, nhằm dẫn dắt khiến bị hại khó có thể từ chối.
Sau đó, các bị cáo dụ dỗ bị hại tham gia các nhóm trên mạng xã hội như "Đầu tư thông minh 5.0 Victor", "Chiến lược đầu tư 4.0"... Thực chất, đây là những kịch bản lừa đảo được các bị cáo phối hợp dàn dựng một cách tinh vi, công phu.
HƯƠNG NGUYÊN