Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát các vi phạm tại Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQG HN), trường hợp đủ căn cứ thì xem xét xử lý trách nhiệm các Phó Giám đốc, đồng thời kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý trách nhiệm Giám đốc giai đoạn 2021-2024.
Nội dung được nêu trong Thông báo kết luận thanh tra ngày 26/10/2026 về việc thực hiện cơ chế tự chủ tại ĐHQG HN. Cơ quan thanh tra phát hiện nhiều vi phạm, tồn tại trong công tác tổ chức bộ máy, nhân sự, đào tạo và quản lý tài chính, trong đó có việc thành lập 3 trường khi chưa đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.
Theo kết luận thanh tra số 700/KL-TTCP ngày 30/9/2026, bên cạnh những vi phạm trong quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước, thu học phí và tuyển sinh, cơ quan thanh tra còn chỉ ra nhiều tồn tại liên quan trực tiếp đến thẩm quyền, trách nhiệm của lãnh đạo ĐHQG HN trong công tác tổ chức bộ máy và nhân sự.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị xem xét trách nhiệm lãnh đạo Đại học Quốc gia Hà Nội giai đoạn 2021-2024 sau khi phát hiện nhiều vi phạm trong công tác tổ chức, nhân sự và đào tạo.
Thành lập 3 trường khi chưa đáp ứng đủ điều kiện
Một trong những nội dung đáng chú ý được Thanh tra Chính phủ chỉ ra là việc thành lập các trường trực thuộc ĐHQG HN khi chưa đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Cụ thể, Giám đốc ĐHQG HN đã quyết định thành lập 3 trường trên cơ sở nâng cấp các khoa trực thuộc, gồm Trường Quốc tế, Trường Quản trị và Kinh doanh vào tháng 12/2021 và Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật vào tháng 1/2024. Tuy nhiên, căn cứ hồ sơ, đề án thành lập trường, Thanh tra Chính phủ xác định cả 3 đơn vị này chưa đáp ứng điều kiện về số lượng ngành đào tạo và quy mô đào tạo.
Theo quy định tại Nghị định 99/2019/NĐ-CP, để thành lập trường là đơn vị đào tạo thuộc cơ sở giáo dục đại học, đơn vị phải có ít nhất 5 ngành thuộc cùng một lĩnh vực đào tạo từ trình độ đại học trở lên, trong đó có tối thiểu 3 ngành đào tạo thạc sĩ và ít nhất một ngành đào tạo tiến sĩ. Ngoài ra, quy mô đào tạo chính quy phải đạt từ 2.000 người học trở lên.
Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ, Trường Quốc tế được thành lập trên cơ sở Khoa Quốc tế vào tháng 12/2021 khi chưa đáp ứng đủ điều kiện về số lượng ngành và quy mô đào tạo.
Không chỉ trong việc thành lập trường, Thanh tra Chính phủ còn phát hiện Giám đốc ĐHQG HN phê duyệt đề án vị trí việc làm và cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp đối với 12 đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính nhóm 1 và nhóm 2 không đúng thẩm quyền.
Theo quy định, thẩm quyền phê duyệt vị trí việc làm đối với các đơn vị này thuộc người đứng đầu đơn vị, thay vì Giám đốc ĐHQG HN.
Tương tự, việc Giám đốc ĐHQG HN phê duyệt kế hoạch tuyển dụng viên chức của các đơn vị tự chủ tài chính nhóm 1 và nhóm 2 cũng được xác định là không đúng thẩm quyền.
Đáng chú ý, cơ quan thanh tra phát hiện Giám đốc ĐHQG HN đã bổ nhiệm một viên chức quản lý khi người này chưa đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn về học hàm theo quy định nội bộ. Đến tháng 5/2026, ĐHQG HN đã ban hành quyết định sắp xếp lại đối với viên chức này.
Tại Trường Đại học Y Dược, Hiệu trưởng giao nhiệm vụ Phó Trưởng phòng Tổ chức cán bộ cho một viên chức đã quá tuổi quản lý, đang được kéo dài thời gian công tác, không đúng quy định. Đến tháng 12/2025, viên chức này đã có quyết định nghỉ chế độ.
Nhiều quyết định về đào tạo trái thẩm quyền
Bên cạnh công tác tổ chức, nhân sự, Thanh tra Chính phủ còn xác định nhiều vi phạm liên quan đến việc ban hành quy định và quyết định mở ngành đào tạo.
Ngày 22/12/2022, Giám đốc ĐHQG HN ban hành Quyết định số 4555/QĐ-ĐHQG HN về mở mới và điều chỉnh chương trình đào tạo, trong đó quy định ĐHQG HN được tự chủ mở ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe.
Thanh tra Chính phủ xác định nội dung này trái thẩm quyền, bởi theo Luật Giáo dục đại học, thẩm quyền quyết định mở ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe thuộc Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trước đó, ngày 12/8/2021, Giám đốc ĐHQG HN cũng ban hành quyết định mở ngành Ngoại khoa trình độ thạc sĩ trái thẩm quyền.
Ngoài ra, giai đoạn 2021-2024, ĐHQG HN ban hành 6 quyết định mở ngành đào tạo trình độ đại học thí điểm và trình Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép mở 3 ngành đào tạo thạc sĩ thuộc lĩnh vực sức khỏe khi chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện về đội ngũ giảng viên cơ hữu.
Thanh tra Chính phủ cũng phát hiện 6 trong số 8 trường được kiểm tra tuyển sinh vượt chỉ tiêu trình độ đại học hoặc thạc sĩ được giao, phê duyệt.
Những vi phạm này đặt ra yêu cầu phải rà soát lại các quyết định mở ngành, điều kiện duy trì chương trình đào tạo và trách nhiệm của những người tham mưu, phê duyệt.
Kiến nghị xem xét trách nhiệm Giám đốc và các Phó Giám đốc
Từ những vi phạm được phát hiện, Thanh tra Chính phủ xác định Ban Giám đốc ĐHQG HN, các ban chức năng, người ký quyết định cùng những tổ chức, cá nhân trực tiếp đề xuất, tham mưu phải chịu trách nhiệm tương ứng với chức trách, nhiệm vụ và mức độ tham gia.
Đối với các đơn vị trực thuộc, trách nhiệm cũng được xác định đối với người đứng đầu, cấp phó được phân công phụ trách và những cá nhân thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, tài chính, kế toán, quản lý tài sản công.
Đặc biệt, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát các vi phạm của đơn vị, cá nhân tại ĐHQG HN và các đơn vị thành viên, trực thuộc.
Trường hợp đủ căn cứ, xem xét xử lý trách nhiệm đối với các Phó Giám đốc ĐHQG HN, đồng thời kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý trách nhiệm đối với Giám đốc ĐHQG HN giai đoạn 2021-2024.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng được yêu cầu chỉ đạo ĐHQG HN xử lý nghiêm trách nhiệm các đơn vị, cá nhân liên quan, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân của từng vi phạm theo từng thời kỳ.
Đối với 3 trường được thành lập khi chưa đáp ứng đủ điều kiện, Thanh tra Chính phủ yêu cầu khẩn trương rà soát, đánh giá lại các điều kiện thành lập và có giải pháp xử lý phù hợp, bảo đảm chất lượng đào tạo cũng như quyền lợi hợp pháp của người học.
Cơ quan thanh tra đồng thời yêu cầu rà soát công tác tuyển dụng, bổ nhiệm viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý; lập danh sách từng trường hợp, xác định tình trạng hiện nay, mức độ ảnh hưởng đến tính hợp pháp của quyết định để xử lý theo thẩm quyền.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo kiểm tra, rà soát, đánh giá lại các ngành, chương trình đào tạo được mở trái thẩm quyền hoặc chưa đáp ứng đủ điều kiện, trên cơ sở đó xử lý theo thẩm quyền, bảo đảm quyền lợi của người đang học và người đã tốt nghiệp.
Thanh tra Chính phủ yêu cầu việc xử lý trách nhiệm phải căn cứ vào chức trách, thời kỳ và mức độ liên quan cụ thể của từng tổ chức, cá nhân; không xử lý qua loa, hình thức.
Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày công khai kết luận thanh tra, ĐHQG HN phải báo cáo đầy đủ kết quả thực hiện, kèm theo các quyết định xử lý trách nhiệm, kết quả xử lý về kinh tế và tài liệu chứng minh việc khắc phục vi phạm.