Sở Xây dựng Hải Phòng cho biết: Đối với thành phố Hải Phòng hiện nay, yêu cầu cấp thiết là phải hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông, để tăng cường kết nối giữa các khu vực đô thị, công nghiệp, cảng biển, logistics và các vùng sản xuất, dịch vụ; qua đó khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế và tạo động lực phát triển mới cho thành phố trong giai đoạn mới.
Hiện nay, kết nối giao thông giữa khu vực đô thị phía tây thành phố (đô thị thành phố Hải Dương cũ) với khu vực phía đông (thành phố Hải Phòng cũ) chủ yếu thông qua Quốc lộ 5 và đường ô-tô cao tốc Hà Nội-Hải Phòng.
Tuy nhiên, cả hai tuyến đều bộc lộ nhiều hạn chế, không đáp ứng yêu cầu kết nối và phát triển kinh tế-xã hội của thành phố.
Quốc lộ 5 đang khai thác trong tình trạng quá tải nghiêm trọng, thường xuyên ùn tắc, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, trong khi không còn dư địa để mở rộng theo quy hoạch.
Đường ô-tô cao tốc Hà Nội-Hải Phòng chủ yếu phục vụ giao thông đối ngoại, khoảng cách kết nối dài, chi phí vận tải cao, không thuận lợi cho kết nối nội vùng đông-tây của thành phố.
Các tuyến kết nối khác chỉ mang tính cục bộ, quy mô nhỏ, đi qua khu dân cư hiện hữu, không đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài.
Trong bối cảnh đó, Dự án tuyến đường kết nối đông-tây được nghiên cứu để giải quyết điểm nghẽn này, với điểm đầu kết nối Quốc lộ 10 và điểm cuối kết nối đường Vành đai 1 thành phố Hải Dương cũ, tổng chiều dài khoảng 23,59km.
Đây sẽ là một trục giao thông hiện đại, có quy mô mặt cắt ngang khoảng 68m, gồm 6 làn xe tuyến chính và 4 làn đường song hành, đáp ứng yêu cầu kết nối trước mắt và tầm nhìn phát triển lâu dài.
Dự án thuộc nhóm A, công trình giao thông cấp đặc biệt, có ý nghĩa chiến lược; được thành phố xác định là công trình trọng điểm, ưu tiên đầu tư trong giai đoạn 2026-2030; phấn đấu khởi công trong tháng 12/2026, hoàn thành và đưa toàn tuyến vào khai thác trong thời gian sớm nhất.
Sau khi hoàn thành, tuyến đường kết nối đông-tây thành phố Hải Phòng không chỉ hình thành trục giao thông liên kết hai trung tâm đô thị, mà còn mở rộng không gian phát triển, tạo quỹ đất mới hai bên hành lang tuyến đường.
Đồng thời kết nối đồng bộ mạng lưới giao thông nội vùng và liên vùng; bảo đảm khai thác, kết nối đồng bộ, hiệu quả các tuyến đường quy hoạch đã được phê duyệt và các tuyến đường đang triển khai trong khu vực như: đường vành đai 5-vùng Thủ đô Hà Nội; đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng; tuyến đường Gia Bình-Lạch Huyện...
Theo Phó Tổng Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông Hải Phòng Nguyễn Quang Quỳnh: Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 22.669 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách thành phố khoảng 7.552 tỷ đồng (chiếm khoảng 33%); vốn của nhà đầu tư khoảng 15.117 tỷ đồng (chiếm 67%).
Trong đó, đoạn tuyến từ đường Tỉnh Thủy đến cuối tuyến dự kiến thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP), áp dụng hình thức Hợp đồng BT thanh toán bằng quỹ đất; nhà đầu tư được lựa chọn thông qua đấu thầu.
Quỹ đất dự kiến thanh toán gồm 7 khu đất với tổng diện tích khoảng 360,28ha tại các khu vực Hồng Bàng, An Hải, An Dương và Thủy Nguyên.
Đây là hướng tiếp cận nhằm kết hợp nguồn lực Nhà nước với nguồn lực xã hội, tạo thêm dư địa huy động vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, đồng thời khai thác hiệu quả quỹ đất theo quy hoạch.
Khi hạ tầng được hoàn thiện, khả năng tiếp cận các khu vực phát triển mới được nâng cao, tạo điều kiện thu hút các dự án đô thị, thương mại, dịch vụ, công nghiệp, logistics và các hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo thêm việc làm, nguồn thu và động lực tăng trưởng cho thành phố.
Phó Tổng Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông Hải Phòng Nguyễn Quang Quỳnh cũng cho biết: Dự án dự kiến sử dụng khoảng 284,77ha đất; trong đó có đất ở, đất nông nghiệp và đất phi nông nghiệp.
Dự kiến có khoảng 655 hộ dân phải di dời một phần hoặc toàn bộ, vì vậy, giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của dự án.
Thành phố đã rà soát, chuẩn bị các khu tái định cư tại các địa bàn bị ảnh hưởng; đồng thời bố trí nguồn lực để thực hiện giải phóng mặt bằng, tái định cư, di chuyển và hoàn trả hạ tầng kỹ thuật.
Quá trình triển khai dự án phải bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và nhà đầu tư; thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định; quan tâm đến chỗ ở, đời sống và điều kiện ổn định lâu dài của các hộ dân bị ảnh hưởng, thực hiện đầy đủ chính sách và tạo điều kiện ổn định cuộc sống; hướng tới tạo lập điều kiện sống, điều kiện sản xuất, kinh doanh và cơ hội phát triển tốt hơn cho người dân trong khu vực dự án và toàn thành phố.
Đây là công trình có quy mô lớn, phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến nhiều địa phương, cơ quan, doanh nghiệp và người dân.
Để dự án được triển khai thuận lợi, rất cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và đặc biệt là sự đồng thuận, ủng hộ của nhân dân trong công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư và tổ chức thực hiện.
Sự chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội sẽ là yếu tố quan trọng để đưa công trình trọng điểm (được kỳ vọng trở thành một dấu ấn hạ tầng của Hải Phòng trong giai đoạn mới) sớm trở thành hiện thực, tạo nền tảng cho Hải Phòng phát triển nhanh và bền vững, mang lại giá trị cho hôm nay và cho nhiều thế hệ mai sau.
XUÂN TRƯỜNG