Ngày 25/8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội khởi tố, bắt tạm giam Kiều Thị Thanh (45 tuổi), được biết đến với nghệ danh Kiều Thanh, để điều tra về tội Mua bán trái phép chất ma túy. Vụ án đang tiếp tục được điều tra, mở rộng.
Thông tin này khiến dư luận đặc biệt chú ý bởi diễn viên Kiều Thanh là người nổi tiếng, từng được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT) vào năm 2015. Nữ diễn viên được biết đến từ vai Trà “Cave” trong phim Phía trước là bầu trời, sau đó tham gia nhiều phim truyền hình và điện ảnh.
Sau khi Kiều Thanh bị khởi tố, khán giả đặt ra câu hỏi, liệu cô có bị tước danh hiệu từng được trao tặng?
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Kiều Thanh tại cơ quan điều tra (Ảnh: Phạm Nam).
Kiều Thanh có bị tước danh hiệu NSƯT?
Trao đổi với phóng viên Dân trí, luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TPHCM) trả lời, Nghệ sĩ Nhân dân, NSƯT là các danh hiệu vinh dự Nhà nước, dành cho những cá nhân có đóng góp đặc biệt xuất sắc trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, theo Điều 59 Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022.
Để được xét tặng NSƯT, nghệ sĩ phải đáp ứng nhiều tiêu chuẩn, trong đó có yêu cầu chấp hành tốt pháp luật, có phẩm chất đạo đức, uy tín nghề nghiệp, tài năng nghệ thuật và thời gian hoạt động chuyên nghiệp theo quy định tại Điều 8 Nghị định 61/2024/NĐ-CP.
Tuy nhiên, luật sư lưu ý các tiêu chuẩn trên áp dụng tại thời điểm xét tặng, không đồng nghĩa mọi vi phạm pháp luật sau khi được phong tặng đều dẫn đến việc mất danh hiệu ngay lập tức.
Việc tước danh hiệu NSƯT được quy định riêng tại Điều 93 Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022. Theo đó, người đã được tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước sẽ bị tước danh hiệu nếu bị tòa án kết án bằng bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật và bị áp dụng hình phạt tù có thời hạn, tù chung thân hoặc tử hình, ngoại trừ trường hợp luật có quy định đặc biệt.
Như vậy, ở thời điểm hiện tại, luật sư Hoàng Hà cho rằng, việc diễn viên Kiều Thanh mới bị khởi tố và bắt tạm giam chưa phải căn cứ pháp lý để tước danh hiệu NSƯT. Điều này cũng phù hợp với nguyên tắc suy đoán vô tội trong tố tụng hình sự: Một người bị khởi tố chưa đồng nghĩa với việc người đó đã bị tòa án kết tội bằng bản án có hiệu lực pháp luật.
Trong trường hợp sau quá trình tố tụng, Kiều Thanh bị kết án và áp dụng hình phạt tù thuộc trường hợp luật quy định, việc tước danh hiệu có thể được thực hiện theo trình tự pháp luật.
Hiện nay, thủ tục tước danh hiệu được thực hiện theo Nghị định 152/2025/NĐ-CP. Theo đó, nếu người được tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước thuộc trường hợp phải tước danh hiệu theo Điều 93 Luật Thi đua, khen thưởng, cơ quan có thẩm quyền sẽ đề nghị Chủ tịch nước ra quyết định. Việc này được thực hiện trong vòng 30 ngày kể từ khi bản án có hiệu lực pháp luật. Thẩm quyền quyết định cuối cùng thuộc Chủ tịch nước.
Trong trường hợp người đã bị tước danh hiệu sau đó có quyết định của tòa án tuyên không có tội, được miễn trách nhiệm hình sự hoặc không thuộc trường hợp phải tước danh hiệu theo luật, danh hiệu có thể được phục hồi và trao lại.
Ngoài các quy định về danh hiệu, người hoạt động nghệ thuật còn chịu sự điều chỉnh của Quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, ban hành kèm Quyết định 3196/QĐ-BVHTTDL năm 2021.
Quy tắc này yêu cầu nghệ sĩ gương mẫu chấp hành pháp luật, đề cao trách nhiệm công dân, giữ gìn phẩm chất, uy tín và danh dự; đồng thời xác định phạm vi ứng xử của người hoạt động nghệ thuật trong nghề nghiệp, với công chúng, trên báo chí, truyền thông và không gian mạng.
Nghệ sĩ, KOL vi phạm pháp luật có thể bị đưa vào "danh sách đen"
Tại Hội nghị phổ biến Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số ngày 22/5 tại TPHCM, ông Lê Quang Tự Do - Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử - thông tin rằng cơ quan này đang triển khai sáng kiến “danh sách đen” đối với nghệ sĩ, KOL (người có sức ảnh hưởng) vi phạm pháp luật hoặc chuẩn mực đạo đức.
Theo ông Tự Do, khi phát hiện nghệ sĩ, KOL vi phạm, Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử sẽ phối hợp với Cục Nghệ thuật biểu diễn xem xét, thống nhất và thông tin đến các hiệp hội, doanh nghiệp, nhãn hàng. Trên cơ sở đó, các đơn vị được khuyến nghị cân nhắc hạn chế hợp tác với những cá nhân này trong một khoảng thời gian nhất định.
Thời gian hạn chế hợp tác có thể là 6 tháng, 1 năm hoặc 3 năm, tùy mức độ và tính chất vi phạm. Ông Tự Do cho biết trước đây cơ quan quản lý từng đưa ra danh sách nghệ sĩ “lệch chuẩn”, nhưng chưa quy định cụ thể thời hạn hạn chế hợp tác nên các doanh nghiệp, đơn vị tổ chức sự kiện còn băn khoăn.
Theo kế hoạch được công bố, “danh sách đen” dự kiến được cập nhật trên Cổng thông tin nhà sáng tạo nội dung Việt Nam.
Tuy nhiên, ông Tự Do nhấn mạnh cơ chế này không mang tính bắt buộc mà dựa trên tinh thần tự nguyện và cam kết thực hiện. Quyết định hợp tác cuối cùng vẫn thuộc về doanh nghiệp, nhãn hàng và các tổ chức, cá nhân liên quan.
Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử cho rằng việc xây dựng cơ chế này nhằm tạo sức răn đe, gửi thông điệp tới nghệ sĩ, KOL và người có sức ảnh hưởng rằng hành vi vi phạm pháp luật hoặc lệch chuẩn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội hợp tác và hoạt động nghề nghiệp.
NSƯT Kiều Thanh tên thật là Kiều Thị Thanh, sinh năm 1981 tại Khâm Thiên, Hà Nội. Thời niên thiếu, cô từng định hướng theo ngành sư phạm để nối nghiệp gia đình.
Tuy nhiên, năm 1999, Kiều Thanh cùng một vài người bạn nộp hồ sơ thi vào Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội và bất ngờ trúng tuyển.
Kiều Thanh bén duyên với phim truyền hình qua vai Trà trong Phía trước là bầu trời của đạo diễn Đỗ Thanh Hải. Nhân vật là một cô gái gai góc, bất cần nhưng ẩn chứa nhiều góc khuất. Vai diễn giúp Kiều Thanh để lại dấu ấn trong lòng khán giả, đồng thời đưa tên tuổi cô đến gần công chúng.