Kính James Webb chụp sao Hải Vương rõ nét nhất trong 32 năm

Nguồn ảnh: KhoaHoc.tv

NASA hôm 21/9 công bố ảnh chụp đầu tiên của kính viễn vọng không gian James Webb về sao Hải Vương, hành tinh băng khổng lồ trong Hệ Mặt trời.

Sao Hải Vương và các vành đai trong ảnh chụp của kính James Webb. (Ảnh: NASA/ESA/CSA/STScI)

Hình ảnh mới mang lại cho giới thiên văn cái nhìn rõ nét nhất về các vành đai băng giá của sao Hải Vương trong 32 năm, kể từ khi tàu vũ trụ Voyager 2 bay qua hành tinh này trên đường ra khỏi Hệ Mặt trời.

"Đã ba thập kỷ kể từ lần cuối chúng tôi nhìn thấy những vành đai bụi mờ nhạt đó và đây là lần đầu tiên chúng tôi quan sát chúng trong ánh sáng cận hồng ngoại", Heidi Hammel, nhà khoa học hành tinh tại Hiệp hội các trường đại học nghiên cứu về thiên văn (AURA), cho biết.

Ngoài những vành đai hẹp và sáng đã biết, ảnh chụp mới của James Webb còn cho thấy một số vành đai bụi mờ nhạt hơn xung quanh sao Hải Vương. Các nhà khoa học chưa từng nhìn thấy chúng, kể cả khi tàu Voyager 2 tới gần hành tinh này năm 1989.

Kính James Webb chụp ảnh sao Hải Vương và 7 mặt trăng, trong đó nổi bật nhất là mặt trăng Triton phía trên. (Ảnh: NASA/ESA/CSA/STScI).

Trong các bức ảnh của kính viễn vọng không gian Hubble, sao Hải Vương thường có màu xanh lam đặc trưng. Màu xanh này do methane trong khí quyển gây ra và không xuất hiện trong ảnh chụp mới vì kính James Webb quan sát sao Hải Vương dưới ánh sáng cận hồng ngoại. Vì methane trong những đám mây băng giá của sao Hải Vương hấp thụ ánh sáng mạnh ở các bước sóng này, những vùng không có loại mây sáng và ở độ cao lớn trông khá tối.

Một điểm nổi bật khác là hàng loạt mảng sáng ở bán cầu nam của sao Hải Vương. Chúng là những đám mây băng ở độ cao lớn trong khí quyển phản chiếu ánh sáng Mặt trời trước khi bị methane trong mây hấp thụ.

Ảnh chụp của kính James Webb cho thấy một dải mây vĩ độ cao bao quanh một lốc xoáy ở cực nam sao Hải Vương. Ngoài ra, các nhà khoa học còn phát hiện một vệt sáng mỏng, mờ xoay quanh xích đạo, có thể là hoàn lưu khí quyển. Vùng cực bắc của sao Hải Vương cũng có ánh sáng gây tò mò.

James Webb cung cấp cho giới khoa học hình ảnh về 7 mặt trăng của sao Hải Vương. Điểm sáng nổi bật phía trên sao Hải Vương chính là mặt trăng Triton. Mặt trăng này được bao phủ bởi một lớp nitơ cô đặc đóng băng và có vẻ sáng hơn cả sao Hải Vương vì phản chiếu khoảng 70% ánh sáng Mặt trời.

Kính viễn vọng không gian James Webb của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) vừa ghi lại hình ảnh sắc nét nhất về sao Hải Vương cùng hệ thống vành đai băng giá trong suốt 32 năm qua. Đây là lần đầu tiên các nhà khoa học quan sát được các vành đai bụi mờ nhạt của hành tinh băng khổng lồ này dưới dải ánh sáng cận hồng ngoại, điều mà tàu vũ trụ Voyager 2 chưa từng thực hiện được vào năm 1989. Bên cạnh đó, bức ảnh còn tiết lộ 7 mặt trăng tự nhiên xoay quanh sao Hải Vương, trong đó nổi bật nhất là mặt trăng Triton phản chiếu tới 70% ánh sáng Mặt Trời. Khác với sắc xanh lam đặc trưng thường thấy qua ống kính Hubble, sao Hải Vương hiển thị tối hơn trong ảnh chụp mới do khí methane trong khí quyển hấp thụ mạnh bước sóng cận hồng ngoại. Quan sát tỉ mỉ hơn, các nhà thiên văn phát hiện hàng loạt mảng mây băng phản quang ở độ cao lớn, một dải mây bao quanh lốc xoáy cực nam và một vệt sáng mỏng nghi là hoàn lưu khí quyển tại vùng xích đạo. Những chi tiết kiến tạo khí quyển phức tạp cùng nguồn sáng lạ ở cực bắc đang mở ra nhiều hướng nghiên cứu giá trị cho cộng đồng thiên văn quốc tế. Thành tựu quan sát mới từ kính James Webb tiếp tục khẳng định bước tiến vượt bậc của công nghệ kính viễn vọng trong việc khám phá các thiên thể ở rìa Hệ Mặt Trời. Những dữ liệu quang học cận hồng ngoại này không chỉ bổ sung mảnh ghép quan trọng về cấu trúc tầng khí quyển sao Hải Vương mà còn tạo tiền đề cho các sứ mệnh nghiên cứu chuyên sâu tiếp theo. Không gian vũ trụ bao la hứa hẹn sẽ còn mang lại nhiều phát hiện đột phá nhờ vào khả năng ghi hình vô tiền khoáng hậu của đài quan sát thế hệ mới.