Bỏ qua điều hướng
•

Làm gì phòng ngừa đột quỵ tái phát?

Làm gì phòng ngừa đột quỵ tái phát?
Nguồn ảnh: VnExpress

Chị gái tôi từng đột quỵ do nhồi máu não, đã điều trị hồi phục khá tốt, cần làm gì để phòng bệnh tái phát? (Trung Hoàng, Phú Thọ)

Trả lời:

Đột quỵ nhồi máu não xảy ra do nhiều nguyên nhân như xơ vữa hoặc hẹp động mạch, bệnh tim như rung nhĩ (tim đập không đều, dễ sinh cục máu đông), bệnh van tim, tổn thương các mạch máu nhỏ trong não... Mỗi nguyên nhân có cách phòng ngừa khác nhau.

Người từng bị nhồi máu não có khả năng tái phát, nhất là khi nguyên nhân chưa được xác định rõ hoặc các yếu tố nguy cơ chưa được kiểm soát tốt. Tuy nhiên, đột quỵ nhồi máu não tái phát có thể phòng ngừa được nếu người bệnh tuân thủ điều trị và duy trì lối sống lành mạnh.

Bạn và gia đình nên nhắc nhở chị gái tái khám để bác sĩ chuyên khoa Thần kinh - Đột quỵ đánh giá và xây dựng kế hoạch theo dõi riêng. Để giảm nguy cơ tái phát nhồi máu não, người bệnh cần phối hợp nhiều biện pháp, xác định nguyên nhân gây đột quỵ, dùng thuốc đúng chỉ định, kiểm soát huyết áp, mỡ máu và đường huyết (nếu có), duy trì lối sống lành mạnh, tái khám định kỳ.

Bác sĩ Dũng dặn dò một bệnh nhân từng đột quỵ não. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Bác sĩ Dũng dặn dò một bệnh nhân từng đột quỵ não. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Sau đột quỵ, người bệnh cần lưu ý sử dụng thuốc đúng chỉ định, đúng liều và đúng thời gian, ngay cả khi các triệu chứng đã cải thiện hoặc sức khỏe trở lại bình thường. Không tự ý ngưng thuốc, giảm liều, dùng thuốc không đều hoặc đổi thuốc có thể làm giảm hiệu quả phòng ngừa tái phát đột quỵ.

Tùy nguyên nhân gây nhồi máu não, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng kết tập tiểu cầu để hạn chế hình thành cục máu đông. Người bệnh nên kiểm soát huyết áp, bởi đây là một trong số các yếu tố quan trọng liên quan đến nguy cơ tái phát đột quỵ. Nên đo huyết áp tại nhà, ghi lại và mang theo khi tái khám. Với đa số người sau đột quỵ, mục tiêu thường là dưới 130/80 mmHg, nhưng bác sĩ sẽ điều chỉnh theo tuổi, bệnh đồng mắc và tình trạng từng người.

Người bệnh cần kiểm soát mỡ máu, đường huyết và các vấn đề khác như ngưng thở khi ngủ. Gia đình cần hỗ trợ người bệnh có chế độ ăn cân đối, tăng rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá, đậu. Người bệnh nên hạn chế muối dưới 5 g một ngày, tương đương một thìa cà phê, đồ chế biến sẵn, mỡ động vật, đồ uống có đường. Bỏ thuốc lá, tránh khói thuốc, không uống rượu bia song song duy trì cân nặng hợp lý, vận động phù hợp với khả năng như đi bộ, đạp xe.

Các dấu hiệu nhận biết đột quỵ như méo miệng, yếu hoặc tê đột ngột một bên cơ thể, nói khó, nhìn mờ hoặc mất thị lực đột ngột, mất thăng bằng hay đau đầu dữ dội bất thường. Những dấu hiệu này có thể xuất hiện riêng lẻ hoặc đồng thời. Nếu nghi ngờ người bệnh đột quỵ tái phát, gia đình cần gọi cấp cứu, ghi nhớ thời điểm người bệnh bắt đầu có triệu chứng để hỗ trợ quá trình điều trị của bác sĩ.

ThS.BS Hoàng Ngọc Dũng
Khoa Thần kinh - Đột quỵ
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh thần kinh tại đây để bác sĩ giải đáp
Người từng trải qua nhồi máu não luôn đối diện với khả năng tái phát cao nếu nguyên nhân nền tảng và các yếu tố nguy cơ chưa được kiểm soát chặt chẽ. Theo ThS.BS Hoàng Ngọc Dũng thuộc Khoa Thần kinh, Đột quỵ của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, bệnh lý này bắt nguồn từ nhiều căn nguyên như xơ vữa, hẹp động mạch, tổn thương mạch máu nhỏ hoặc các rối loạn tim mạch như rung nhĩ. Do đó, việc tái khám định kỳ để xác định chính xác cơ chế sinh bệnh và xây dựng lộ trình theo dõi cá thể hóa là nền tảng phòng ngừa tiên quyết. Trọng tâm của công tác dự phòng thứ phát nằm ở sự tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị bằng thuốc theo chỉ định chuyên khoa. Bệnh nhân tuyệt đối không tự ý ngưng, giảm liều hoặc thay đổi thuốc kháng kết tập tiểu cầu ngay cả khi sức khỏe đã hồi phục hoàn toàn. Song song với đó, việc tự theo dõi huyết áp tại nhà nhằm duy trì mục tiêu thường dưới 130/80 mmHg, kết hợp kiểm soát mỡ máu, đường huyết và hội chứng ngưng thở khi ngủ đóng vai trò quyết định trong việc ngăn ngừa tái hình thành cục máu đông. Chế độ sinh hoạt lành mạnh là mắt xích bổ trợ không thể tách rời nhằm bảo vệ hệ mạch máu não lâu dài. Người bệnh cần áp dụng thực đơn giàu rau xanh, cá, ngũ cốc nguyên hạt, đồng thời khống chế lượng muối tiêu thụ dưới 5 g mỗi ngày và kiêng hoàn toàn rượu bia, thuốc lá. Gia đình cũng cần trang bị kỹ năng nhận diện sớm các dấu hiệu cảnh báo như méo miệng, yếu liệt nửa người, rối loạn ngôn ngữ hoặc đau đầu dữ dội để kịp thời đưa người bệnh đi cấp cứu trong thời gian vàng.
amung