Sau gần 2 năm hình thành, vườn chim ở khu vực sông Đông, phường Thành Sen dần trở thành điểm trú ngụ của nhiều đàn chim hoang dã. Mô hình được triển khai từ giữa năm 2024, với sự hỗ trợ của chuyên gia bảo tồn chim Lê Danh Cương, sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền địa phương cùng sự chung tay của nhiều tổ chức, cá nhân.
Hiện khu vực này ghi nhận sự xuất hiện của nhiều loài như cò, vạc, diệc, le le, bồng bồng, vịt trời… Sự hiện diện của những đàn chim không chỉ làm phong phú cảnh quan mà còn cho thấy ý nghĩa của việc gìn giữ môi trường sống tự nhiên ngay trong lòng đô thị.
“Để bảo vệ và giữ ổn định môi trường sống cho đàn chim, vườn chim khu vực sông Đông luôn có người túc trực, không cho người ngoài vào săn bắt. Đoàn viên thanh niên tổ dân phố cũng tăng cường tuyên truyền, nhắc nhở người dân không săn bắn, mua bán chim trời”, anh Nguyễn Văn Anh, Bí thư Chi đoàn tổ dân phố Linh Tiến, phường Thành Sen, cho biết.
Không chỉ ở đô thị, tại xã Cẩm Lạc, một khu vườn gia đình cũng trở thành nơi nương náu của hàng nghìn con chim hoang dã. Suốt hàng chục năm qua, bà Đinh Thị Trí (SN 1944, thôn Đinh Phùng) vẫn âm thầm gìn giữ không gian sống ấy.
Khi địa phương phát động phong trào cải tạo vườn tạp phục vụ xây dựng nông thôn mới, gia đình bà Trí đề xuất giữ lại hệ thống cây xanh trong vườn và được chính quyền đồng thuận. Những cây ăn quả xen lẫn cây cổ thụ tiếp tục được bảo vệ, trở thành nơi chim trời tìm về làm tổ mỗi mùa.
“Năm nào cũng vậy, từ khoảng tháng 2 âm lịch, chim bắt đầu bay về làm tổ và đến tháng 8 âm lịch, khi chim non đủ lông đủ cánh thì rời đi. Có năm cao điểm lên tới vài nghìn con về trú ngụ”, bà Trí chia sẻ.
Gỡ “ma trận” bẫy
Để những đàn chim có thể trở về và lưu trú an toàn, bên cạnh việc tạo dựng sinh cảnh, Hà Tĩnh đang tăng cường ngăn chặn tình trạng săn bắt chim hoang dã, nhất là vào mùa di cư. Trước đây, dọc bờ biển, vùng bãi ngang, cánh đồng, ao hồ xuất hiện tình trạng giăng lưới, đặt bẫy và sử dụng nhiều thiết bị dẫn dụ chim.
Tại xã Cổ Đạm, khu vực từng được xem là điểm nóng về bẫy bắt chim trời, một số người lợi dụng các bãi đầm lầy ven biển để đặt bẫy, đón bắt chim di cư. Trước thực trạng này, chính quyền địa phương phối hợp lực lượng công an, kiểm lâm tăng cường tuyên truyền, kiểm tra tại các khu vực có nguy cơ cao; vận động người dân tháo dỡ bẫy, không săn bắt, mua bán, tàng trữ chim hoang dã trái phép.
Những nỗ lực bảo vệ sinh cảnh góp phần tạo điều kiện để nhiều đàn chim tìm đến Hà Tĩnh. Giữa tháng 4, tại khu vực xứ đồng Khu Bắp, tổ dân phố Tây Trinh, phường Sông Trí, người dân ghi nhận một đàn chim lạ hàng trăm con. Cơ quan chức năng xác định, đây là cò nhạn, còn gọi là cò ốc, có tên khoa học Anastomus oscitans, loài chim được ghi nhận trong Sách đỏ Việt Nam.
Theo Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh, từ tháng 8, lực lượng chức năng phát hiện, tịch thu, tiêu hủy hơn 52.400 công cụ, thiết bị đánh bắt chim tự nhiên, chim di cư; thả về môi trường tự nhiên 283 con chim mồi và chim mắc bẫy còn sống. Một trường hợp vi phạm hành chính bị xử phạt 3 triệu đồng.
Ông Nguyễn Cự Duẩn, Trưởng phòng Pháp chế và Điều tra xử lý vi phạm, Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh, cho biết, thời gian tới, lực lượng kiểm lâm sẽ tiếp tục phối hợp địa phương và các lực lượng chức năng kiểm tra, kiểm soát tại những khu vực có nguy cơ xảy ra bẫy, bắt chim hoang dã, chim di cư; kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm…