Lạm phát dai dẳng, cửa Fed tăng lãi suất vọt lên 90%

Theo số liệu vừa được Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) công bố, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 tăng 0,4% so với tháng trước và tăng 3,4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Dù mức tăng theo năm trùng khớp với dự báo của giới phân tích, thị trường tài chính lại bất ngờ trước sự dai dẳng của lạm phát lõi - thước đo không tính đến thực phẩm và năng lượng. Chỉ số lõi tăng 0,3% theo tháng, nhích nhẹ 0,1 điểm phần trăm so với kỳ vọng, kéo lạm phát lõi cả năm neo ở mốc 2,4%.

Diễn biến này như một “gáo nước lạnh” dội vào hy vọng nới lỏng tiền tệ. Ghi nhận từ CNBC và Wall Street Journal cho thấy, ngay sau báo cáo, công cụ FedWatch của CME Group ghi nhận xác suất Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) nâng lãi suất điều hành thêm 0,25 điểm phần trăm đã vọt lên gần 90%, cách biệt rất xa so với mức xấp xỉ 70% trước giờ công bố.

Năng lượng và công nghệ gây áp lực lên ví tiền

Động lực chính đẩy mặt bằng giá cả tháng 8 bật tăng đến từ nhóm năng lượng. Giá xăng tăng 3,9% chỉ trong vòng một tháng khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang, đóng góp tới hơn một phần ba vào đà tăng chung của CPI. Tính chung cả năm, giá xăng đã đội thêm 27,4%, dầu sưởi tăng vọt 52%, đẩy chỉ số nhóm năng lượng nói chung tăng 16,3%.

Số liệu từ tổ chức ô tô AAA cho thấy giá dầu diesel đã chạm mốc 6 USD/gallon, còn giá xăng trung bình tại các trạm nhiên liệu chạm ngưỡng 4,28 USD/gallon theo GasBuddy. Trên thị trường quốc tế, giá dầu Brent có thời điểm chạm gần 110 USD/thùng trước khi thoái lui về quanh mốc 104 USD/thùng.

Không dừng lại ở xăng dầu, đà tăng giá còn lan rộng sang nhiều nhóm dịch vụ và tiêu dùng thiết yếu. Chi phí nhà ở tiếp tục tăng 0,3% sau hai tháng tạm lắng. Giá vé máy bay bật tăng 2,7% trong tháng và đắt hơn tới 23,4% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đẩy chi phí chip lên cao khiến máy tính và phụ kiện tăng giá 3,8% theo tháng, còn cước dịch vụ di động cũng đắt thêm 5,9%. Ở chiều ngược lại, mức giảm 0,8% của bảo hiểm xe cơ giới và giá quần áo đi ngang là không đủ để ghìm chân chỉ số chung.

Phố Wall đặt trọn niềm tin vào kịch bản thắt chặt

Phản ứng trước sức nóng lạm phát, giới giao dịch phố Wall gần như tin chắc Fed sẽ phải hành động quyết liệt hơn. Lãi suất quỹ liên bang hiện duy trì trong biên độ 3,5-3,75% suốt từ đầu năm đến nay, nhưng con số này dường như chưa đủ sức kéo lạm phát về mức mục tiêu 2%.

Đánh giá về cục diện thị trường, ông Chris Zaccarelli, Giám đốc đầu tư tại Northlight Asset Management, nhận định: “Không có gì đảm bảo Fed sẽ tăng lãi suất vào tuần tới, nhưng thật khó hình dung ngân hàng trung ương có thể biện minh cho việc giữ nguyên lãi suất”.

Đồng quan điểm, bà Kathy Bostjancic, Kinh tế trưởng tại Nationwide, cho rằng cánh cửa dừng tăng lãi suất đang dần khép lại. Bà Bostjancic phân tích: “Chủ tịch Warsh và những người khác đã phát tín hiệu rằng lãi suất chỉ có thể được giữ nguyên nếu quá trình giảm lạm phát tiếp tục, nhưng báo cáo tháng 8 hôm nay không cho thấy điều đó. Bên cạnh đó, đà tăng trở lại của giá dầu, xăng và dầu diesel làm gia tăng lo ngại rằng chi phí năng lượng cao hơn có thể lan sang các hàng hóa và dịch vụ khác, đồng thời tác động đến kỳ vọng lạm phát”.

Thị trường chờ đợi bước đi từ cuộc họp tuần tới

Bức tranh kinh tế hiện tại đang tạo thêm dư địa để Fed mạnh tay. Thị trường lao động Mỹ vừa đón nhận thêm 162.000 việc làm mới trong tháng 8, vượt xa mức dự báo, phần nào xua tan nỗi lo nền kinh tế suy yếu nếu chính sách tiền tệ tiếp tục bị siết lại. Trước đó một ngày, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng đã phát đi tín hiệu cứng rắn khi tăng lãi suất và cảnh báo lạm phát sẽ còn neo cao trong thời gian dài.

Dù đối mặt với viễn cảnh lãi suất tăng, thị trường tài chính phiên sáng 11/9 lại phản ứng khá lạc quan khi giá dầu hạ nhiệt. Các chỉ số chứng khoán Mỹ đồng loạt tăng điểm, chỉ số Dow Jones bật tăng gần 600 điểm (tương đương khoảng 1%), cho thấy nhà đầu tư đặt cược rằng một đợt can thiệp lãi suất kịp thời sẽ dập tắt nguy cơ lạm phát quay trở lại. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 2 năm tăng lên mức 4,594%, phản ánh rõ nét kỳ vọng thắt chặt từ phía nhà điều hành.

Báo cáo CPI tháng 8 là mảnh ghép dữ liệu quan trọng cuối cùng trước thềm cuộc họp chính sách của Fed vào thứ tư tuần tới. Giới quan sát nhận định, nếu muốn thực hiện cam kết đưa lạm phát về 2%, Chủ tịch Fed Kevin Warsh cùng các cộng sự tại FOMC sẽ phải đưa ra quyết định dứt khoát giữa việc kiên nhẫn quan sát hay tăng thêm 0,25 điểm phần trăm để dập tắt hy vọng tăng giá.

CPI (Consumer Price Index) là chỉ số giá tiêu dùng do Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) công bố định kỳ, đo lường mức thay đổi chi phí của toàn bộ hàng hóa và dịch vụ mà người tiêu dùng chi trả.

Trong khi CPI toàn phần phản ánh toàn bộ rổ hàng hóa, thì CPI lõi đã loại trừ nhóm thực phẩm và năng lượng, 2 nhóm hàng hóa thường xuyên biến động mạnh, nhằm thể hiện rõ nét hơn xu hướng lạm phát cơ bản.