Làm ra quần áo từ bình xịt

Một nhà thiết kế thời trang Tây Ban Nha cùng các nhà khoa học Anh đã phát triển công nghệ biến dung dịch phun thành quần áo ngay trên cơ thể người mặc. Ý tưởng này mở ra cách tiếp cận khác cho ngành may mặc, nơi trang phục không cần được dệt, cắt hoặc khâu theo quy trình quen thuộc. Trong màn trình diễn được Guardian giới thiệu, một nhà khoa học đã sử dụng bình xịt để tạo quần áo trực tiếp trên cơ thể người mẫu. Nhà thiết kế Manel Torres tại Tây Ban Nha hợp tác với các nhà khoa học thuộc Đại học Thực nghiệm London tại Anh để nghiên cứu loại vải đặc biệt này. Mục tiêu của nhóm là tạo ra trang phục có thể mặc nhiều lần, đồng thời giặt sạch rồi sử dụng lại thay vì chỉ dùng một lần. Công nghệ bắt đầu từ việc nhìn lại những nguyên lý tạo vải sơ khai, trong đó các sợi liên kết với nhau mà không nhất thiết phải qua công đoạn dệt hoặc khâu. Torres cho biết ông từng tìm hiểu cách những vật liệu như dạ được sản xuất bằng việc kết hợp các sợi thành một cấu trúc thống nhất. Từ gợi ý đó, nhóm nghiên cứu phát triển một loại bình xịt chứa những sợi vải ngắn cùng dung môi phù hợp để đưa chúng lên bề mặt cần phủ. Người sử dụng có thể phun bằng bình cầm tay hoặc dùng máy phun áp suất cao, tùy theo quy mô và mục đích tạo vật liệu. Trong dung dịch phun, các sợi được trộn với hợp chất polymer, giúp chúng bám dính vào nhau sau khi tiếp xúc với cơ thể hoặc bề mặt khác. Thành phần nguyên liệu có thể thay đổi, nhờ đó cấu trúc vải tạo ra cũng khác nhau khi sử dụng len, lanh hoặc sợi acrylic. Cách phối hợp này cho phép công nghệ hướng tới nhiều kiểu chất liệu, thay vì chỉ tạo một loại vải duy nhất cho mọi nhu cầu. Với quy trình hiện tại, người sử dụng chỉ cần khoảng 15 phút để tạo một chiếc áo phông bằng cách phun vật liệu lên cơ thể. Lớp vải khô gần như ngay khi tiếp xúc với da, giúp trang phục hình thành trực tiếp mà không cần chờ lâu sau khi hoàn tất thao tác. Tuy nhiên, quá trình khô nhanh cũng khiến người mặc có cảm giác lạnh, trở thành một hạn chế đáng chú ý của công nghệ. Torres cùng kỹ sư hóa học Paul Luckham đã thành lập một công ty để tiếp tục nghiên cứu những ứng dụng rộng hơn của loại vải dạng xịt. Ngoài quần áo, vật liệu này có thể được phát triển thành băng cứu thương, vải lau chùi hoặc lớp phủ cho đệm ô tô và nhiều đồ đạc khác. Những hướng đi đó cho thấy công nghệ không chỉ nhằm tạo hiệu ứng mới lạ trong trình diễn thời trang, mà còn hướng đến các sản phẩm thực dụng. Theo Paul Luckham, thời trang là phương pháp hiệu quả để giới thiệu vải dạng xịt tới công chúng, bởi người xem có thể trực tiếp quan sát quá trình vật liệu biến thành trang phục. Dù vậy, nhóm nghiên cứu cũng quan tâm đến các lĩnh vực y học, giao thông và công nghiệp hóa học, nơi vật liệu mới có thể giải quyết những nhu cầu chuyên biệt. Mỗi lĩnh vực sẽ đòi hỏi cách lựa chọn sợi, polymer, dung môi và phương thức phun phù hợp với điều kiện sử dụng. Một ví dụ được Luckham nhấn mạnh là khả năng sản xuất rồi bảo quản vải dạng xịt trong một bình vô trùng. Cách lưu trữ này có thể phù hợp để tạo băng cứu thương mà không cần tác động mạnh lên vùng da bị bỏng hoặc bôi thuốc trực tiếp lên vết thương. Từ một chiếc áo phông hoàn thành trong 15 phút, công nghệ vì thế đang được kỳ vọng mở rộng thành nền tảng vật liệu cho nhiều ứng dụng khác nhau.