Nhận lời mời của Thủ tướng nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Saleumxay Kommasith, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lê Minh Hưng sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào từ ngày 8 đến ngày 9/10.
Chuyến thăm chính thức Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào của Thủ tướng Lê Minh Hưng phản ánh sự coi trọng đặc biệt mà lãnh đạo hai nước dành cho nhau, cũng như tiếp tục khẳng định Việt Nam và Lào luôn dành ưu tiên hàng đầu cho việc giữ gìn và phát triển mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược giữa hai nước.
Đây là chuyến thăm chính thức Lào đầu tiên của đồng chí Lê Minh Hưng trên cương vị Thủ tướng Chính phủ Việt Nam, đặc biệt Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng là một trong những vị khách cấp cao đầu tiên được Thủ tướng Saleumxay Kommasith và Chủ tịch Quốc hội Sonexay Siphandone tiếp đón trên cương vị mới. Do đó, đây là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện vai trò chủ động, tích cực của người đứng đầu Chính phủ, qua đó truyền tải rõ nét thông điệp về những trọng tâm, ưu tiên đối ngoại của Việt Nam trong nhiệm kỳ mới.
Chuyến thăm cũng phản ánh sự coi trọng đặc biệt mà lãnh đạo hai nước dành cho nhau, cũng như tiếp tục khẳng định Việt Nam và Lào luôn dành ưu tiên hàng đầu cho việc giữ gìn và phát triển mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược giữa hai nước.
Quan hệ truyền thống gắn bó, thủy chung
Mối quan hệ truyền thống tốt đẹp, sự gắn bó thủy chung giữa nhân dân hai nước Việt Nam-Lào được Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Kaysone Phomvihane và Chủ tịch Suphanouvong đặt nền móng, được các thế hệ lãnh đạo của hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước dày công vun đắp, đã trở thành tài sản vô giá của cả hai dân tộc và là quy luật phát triển chung của hai nước trên con đường phát triển đất nước phồn vinh, nhân dân ấm no, hạnh phúc.
Hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 5/9/1962. Kể từ đó đến nay, quan hệ hai nước luôn gắn bó bền chặt. Ngày 18/7/1977, Việt Nam và Lào ký Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác, khẳng định tình đoàn kết đặc biệt trước sau như một, hợp tác, ủng hộ, giúp đỡ lẫn nhau trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của mỗi nước.
49 năm qua, Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác đã trở thành cơ sở chính trị, pháp lý quan trọng để không ngừng thắt chặt quan hệ giữa hai nước, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của mỗi nước.
Hai nước nâng cấp quan hệ lên “hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện” vào tháng 2/2019. Đây là dấu mốc có ý nghĩa lịch sử quan trọng, tạo bước đột phá mới trong quan hệ hợp tác giữa hai nước. Từ đây, quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện giữa hai nước Việt Nam-Lào ngày càng trở nên gắn bó keo sơn, đổi mới và phát triển.
Thời gian qua, hai bên tích cực triển khai và phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác hiện có, nhất là cuộc gặp cấp cao giữa hai Đảng, gặp gỡ và trao đổi giữa hai đồng chí Tổng Bí thư, Kỳ họp Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam-Lào do hai Thủ tướng Chính phủ chủ trì, gặp gỡ giữa hai Chủ tịch Quốc hội cùng nhiều hoạt động quan trọng khác của các đồng chí lãnh đạo cấp cao Đảng, Nhà nước của hai nước.
Lãnh đạo hai nước nhất trí nhận thức phát huy thế mạnh mỗi nước, tập trung triển khai các dự án đáp ứng đúng nhu cầu thiết thực của nhân dân hai nước, mang dấu ấn và tính biểu tượng cao cho quan hệ song phương.
Ngoài tiếp xúc song phương, lãnh đạo cấp cao hai nước cũng thường xuyên có các cuộc gặp gỡ, tiếp xúc bên lề các hội nghị khu vực và quốc tế. Thông qua các chuyến thăm, các cuộc gặp, hai bên khẳng định quyết tâm tăng cường, nâng cao mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược Việt Nam-Lào trong tình hình mới, phù hợp với tình hình thực tế của mỗi nước.
Trên các diễn đàn hợp tác khu vực và quốc tế, hai nước Việt Nam-Lào luôn phối hợp chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau; tiếp tục tăng cường hợp tác, phối hợp với các nước thành viên ASEAN khác trong việc xây dựng Cộng đồng ASEAN và duy trì đoàn kết, đồng thuận của ASEAN trong các vấn đề chiến lược ở khu vực.
Điểm sáng thương mại
Việt Nam và Lào là hai quốc gia láng giềng cùng chí hướng, chung khát vọng, không gian sinh tồn và phát triển. Quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Lào đã có bề dày truyền thống trên 60 năm, được xây dựng và phát triển trên nền tảng mối quan hệ gắn bó mật thiết keo sơn mà hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước dày công vun đắp.
Giữa hai nước có chung đường biên giới dài hơn 2.337km, đi qua địa giới hành chính của 10 tỉnh, thành của Lào và 9 tỉnh, thành của Việt Nam. Đây là những địa bàn có tiềm năng phát triển, có vị trí chiến lược trên tuyến Hành lang kinh tế Đông-Tây, là cửa ngõ thông thương, giao lưu với ASEAN và thế giới của Việt Nam và Lào.
Trong 8 tháng đầu năm 2026, Việt Nam có 21 dự án đầu tư sang Lào, với tổng vốn đăng ký đạt gần 700 triệu USD, nâng tổng dự án đầu tư tại Lào lên 301 dự án, tổng vốn đăng ký lũy kế đạt hơn 7 tỷ USD, Việt Nam là nhà đầu tư lớn thứ hai tại Lào. Thương mại hai nước tiếp tục đạt hơn 1,6 tỷ USD, cho thấy đã có những chuyển biến tích cực và hợp tác kinh tế ngày càng sâu rộng.
Trên cơ sở các khung khổ pháp lý trong hợp tác thương mại đã được hai bên ký kết như: Hiệp định Thương mại song phương (ngày 3/3/2015; bản sửa đổi, ký mới ngày 8/4/2024) và Hiệp định Thương mại biên giới; Hiệp định về mua bán than và điện Việt Nam-Lào... là những văn bản pháp lý quan trọng tạo thuận lợi thiết thực cho doanh nghiệp hai nước trao đổi hàng hóa, thúc đẩy thương mại song phương và thương mại biên giới ngày càng phát triển.
Cùng với đó, dưới sự chỉ đạo sâu sát và sự phối hợp hiệu quả giữa Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ Công Thương Lào, hai bên đã tổ chức nhiều hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp, hội chợ, tọa đàm và chương trình giao thương giữa Việt Nam và Lào tạo cơ hội cho doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm, thương thảo hợp đồng và mở rộng hệ thống phân phối.
Chính vì vậy, quan hệ hợp tác thương mại giữa hai nước đạt được nhiều kết quả quan trọng, Việt Nam luôn là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Lào sau Trung Quốc, Thái Lan, khẳng định quyết tâm chung trong việc thúc đẩy kim ngạch thương mại hai nước phát triển thực chất và bền vững.
Theo Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương), năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam-Lào đạt 3 tỷ USD, tăng 32,7% so với cùng kỳ năm 2024. Trong số đó, xuất khẩu của Việt Nam đến Lào đạt 1,1 tỷ USD, tăng 43,2%; nhập khẩu của Việt Nam từ Lào đạt 1,9 tỷ USD, tăng 27,4%. Nhập siêu của Việt Nam với Lào có giá trị 825,8 triệu USD, tăng 11,3%.
Các nhóm hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Lào gồm có sản phẩm hóa chất; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác; sản phẩm từ sắt thép; sắt thép các loại; phương tiện vận tải và phụ tùng; thức ăn gia súc và nguyên liệu; phân bón các loại; sản phẩm từ chất dẻo; giấy và các sản phẩm từ giấy; dây điện và dây cáp điện; kim loại thường khác; gốm, sứ; clanhke và ximăng; bánh kẹo và các sản phẩm từ ngũ cốc; hàng rau quả; gỗ và sản phẩm gỗ; hàng dệt, may; càphê.
Ở chiều ngược lại, các nhóm hàng nhập khẩu của Việt Nam từ Lào gồm cao su; than đá; phân bón các loại; gỗ và sản phẩm gỗ; quặng và khoáng sản khác; ngô; rau quả; kim loại thường khác.
Cũng theo Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, giai đoạn 2021-2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam-Lào tăng trưởng tích cực, trung bình trên 20%/năm.
Không chỉ tăng về quy mô, cơ cấu hàng hóa trao đổi cũng có sự chuyển dịch tích cực: các mặt hàng công nghiệp, hóa chất, nguyên liệu thô, máy móc thiết bị… ngày càng chiếm tỷ trọng lớn hơn, thay thế dần vai trò chủ đạo trước đây của nhóm hàng nông sản, nhiên liệu.
Xu hướng này phù hợp với định hướng nâng cao chất lượng hợp tác, tăng cường tính bổ sung giữa hai nền kinh tế và phát triển thương mại theo hướng bền vững hơn.
Trong 8 tháng đầu năm 2026, Việt Nam có 21 dự án đầu tư sang Lào, với tổng vốn đăng ký đạt gần 700 triệu USD, nâng tổng dự án đầu tư tại Lào lên 301 dự án, tổng vốn đăng ký lũy kế đạt hơn 7 tỷ USD, Việt Nam là nhà đầu tư lớn thứ hai tại Lào; thương mại hai nước tiếp tục đạt hơn 1,6 tỷ USD, cho thấy đã có những chuyển biến tích cực và hợp tác kinh tế ngày càng sâu rộng.
Đây là cơ sở để hai nước hướng tới những mục tiêu cao hơn về thương mại đạt 5 tỷ USD trong thời gian tới và 10 tỷ USD về thương mại, hơn 10 tỷ USD về đầu tư vào năm 2030. Từ góc độ đó, cho thấy hợp tác về kinh tế, thương mại giữa Việt Nam-Lào còn nhiều dư địa để phát triển.
Đưa nội hàm “gắn kết chiến lược” trở thành định hướng xuyên suốt
Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Vientiane về ý nghĩa và tầm quan trọng của chuyến thăm, Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm nhấn mạnh ở tầm chiến lược, chuyến thăm có ý nghĩa quan trọng trong việc tiếp tục cụ thể hóa và đưa nội hàm “gắn kết chiến lược” trở thành định hướng xuyên suốt trong quan hệ Việt Nam-Lào, trong đó tiếp tục tăng cường gắn bó, tin cậy chính trị, phối hợp chặt chẽ các vấn đề chiến lược liên quan đến phát triển của mỗi nước, lợi ích kinh tế, quốc phòng-an ninh, kết nối hạ tầng, năng lượng và nguồn nhân lực.
Trên nền tảng đó, hai nước không chỉ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ, chia sẻ lẫn nhau trên con đường phát triển, mà từng bước tạo dựng sự bổ trợ và đan xen lợi ích ngày càng thực chất, để sự phát triển của hai nước sẽ tạo thêm động lực và không gian phát triển cho nhau.
Trên tinh thần đó, chuyến thăm là dịp để hai Thủ tướng trao đổi các biện pháp, đẩy mạnh triển khai các cam kết, thỏa thuận, văn kiện đã ký kết, kết quả các chuyến thăm cấp cao; thống nhất những việc cần tập trung giải quyết, tháo gỡ khó khăn vướng mắc; đề ra phương hướng và biện pháp lớn nhằm nâng cao hiệu quả, tạo động lực mới cho quan hệ hợp tác giữa Việt Nam-Lào, nhất là về hợp tác thương mại, đầu tư trong thời gian tới; đồng thời xác định các ưu tiên hợp tác có khả năng tạo chuyển biến rõ nét về kết nối giữa hai nền kinh tế, trong đó có kết nối về thể chế, tài chính-tiền tệ, giao thông, logistics, năng lượng, viễn thông, chuyển đổi số, du lịch, giáo dục-đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.
Đại sứ Nguyễn Minh Tâm cho rằng nội hàm “gắn kết chiến lược” khẳng định một bước tiến mới trong quan hệ giữa hai nước Việt Nam-Lào, đó là không dừng lại ở sự đồng hành thuần túy về chính trị, mà là sự hòa quyện chặt chẽ về lợi ích quốc gia; sự thịnh vượng và phát triển của nước này chính là xung lực, là bệ phóng thúc đẩy sự phát triển của nước kia.
Trong khi đó, Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh đánh giá cao chuyến thăm của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng có ý nghĩa rất quan trọng đối với quan hệ đặc biệt giữa hai nước, tái khẳng định quyết tâm triển khai các thỏa thuận và nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước trong thời gian qua.
Đại sứ Khamphao Ernthavanh bày tỏ hy vọng chuyến thăm của Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ là đóng góp quan trọng nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế, cùng phát triển giữa hai nước.
Đại sứ Khamphao Ernthavanh cho hay thời gian tới, hợp tác sẽ tiếp tục được mở rộng, nhất là về kinh tế số, thương mại điện tử, đổi mới sáng tạo, năng lượng, nông nghiệp và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Hai nước cũng tập trung tạo điều kiện để doanh nghiệp, doanh nhân hai bên khảo sát thực tiễn, nắm bắt năng lực của nhau, từ đó cùng triển khai các thỏa thuận và chỉ đạo của lãnh đạo cấp cao.
Hai nước đang nhấn mạnh yêu cầu đưa quan hệ “hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược” đi vào chiều sâu.
Theo Đại sứ, “gắn kết chiến lược” thể hiện tư tưởng chỉ đạo của lãnh đạo hai nước: mọi dự án, mọi thỏa thuận đã nhất trí đều phải được tổ chức thực hiện và chuyển hóa thành kết quả cụ thể. Để triển khai nội hàm này, bà Khamphao Ernthavanh cho rằng cần tập trung vào bốn nội dung chính: kết nối kinh tế và hạ tầng; phát triển nguồn nhân lực; phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; tăng cường kết nối giữa các địa phương và nhân dân hai nước.
“Quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược Lào-Việt Nam là nền tảng quan trọng nhất, nhất là hợp tác chính trị và kinh tế. Đây là mối quan hệ được hình thành trong lịch sử, được lãnh đạo hai nước dày công vun đắp, đồng thời là nền tảng để thế hệ trẻ hôm nay có trách nhiệm kế thừa, phát huy và thực hiện thắng lợi các mục tiêu trong tương lai. Không có lực lượng nào có thể làm lung lay quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Lào-Việt Nam,” Đại sứ Khamphao Ernthavanh nhấn mạnh./.